فرارو– رافائل رشید، یک خبرنگار مستقل مستقر در سئول و نویسنده کتاب «کرهای که از دیدنش خودداری میکنیم»
به نقل از فرارو و گزارش روزنامه گاردین، روابط میان کره جنوبی و اوکراین بر سر سرنوشت دو سرباز کره شمالی که در کنار نیروهای روسیه در جنگ اوکراین به اسارت درآمدهاند، به مرحلهای ناباورانه از تنشهای دیپلماتیک وارد شده است. این ماجرا از جایی آغاز شد که ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل اعلام کرد که کییف «دو اسیر جنگی از کره شمالی را به جمهوری کره منتقل کرده است». این اظهارات در حالی مطرح شد که سئول ادعا میکند دو طرف بر سر محرمانه ماندن انتقال این افراد توافق کرده بودند.
روشنی سرنوشت دو سرباز کره شمالی به کره جنوبی
این دو سرباز توسط نیروهای اوکراینی در ژانویه ۲۰۲۵ در منطقه کورسک روسیه به اسارت درآمدند. آنان جزو هزاران نیروی کره شمالی بودند که پیونگیانگ برای کمک به مسکو در جنگ علیه اوکراین اعزام کرده بود. هر دو سرباز پس از اسارت ابراز تمایل کردند که به کره جنوبی منتقل شوند؛ که از نظر حقوقی و سیاسی برای سئول بسیار اهمیت دارد، چراکه کره جنوبی شهروندان کره شمالی را در چهارچوب نظام حقوقی خود، به عنوان شهروندان کرهای در نظر میگیرد.
در ماه ژوئیه، زلنسکی و لی جائه میونگ، رئیسجمهور کره جنوبی، توافق کردند که این موضوع با احترام به «اراده آزاد» آنها حل شود. بنا به گزارشی که منتشر شده، این دو نفر اوایل این ماه از طریق یک کشور ثالث به کره جنوبی وارد شدند. افرادی که از کره شمالی به کره جنوبی میرسند، معمولاً ابتدا توسط سرویس اطلاعات ملی آن کشور مورد بازجویی قرار میگیرند و سپس به مراکز دولتی برای اسکان و بازپروری منتقل میشوند؛ هرچند در پروندههای حساس ممکن است از برخی مراحل معمول عبور کنند.
اختلاف در خصوص یک توافق محرمانه
در واقع، ماهیت اختلافات میان سئول و کییف به اصل انتقال دو سرباز مربوط نمیشود، بلکه به شیوه اطلاع رسانی در این زمینه برمیگردد. کره جنوبی مدعی است اوکراین از این کشور خواسته بود که این انتقال به صورت محرمانه باقی بماند؛ چرا که کییف نگران انتقادات داخلی درباره از دست دادن فرصت مبادله این افراد با تعداد بیشتری از اسرای اوکراینی بود. سئول تاکید میکند که با محرمانه باقی ماندن این روند موافقت کرده و دلیل آن را حفظ امنیت دو سرباز و خانوادههایشان و همچنین ملاحظات دیپلماتیک و امنیتی عنوان کرده است.
ولی وقتی زلنسکی در سخنرانیاش در سازمان ملل به انتقال این دو نفر اشاره کرد، لی جائه میونگ در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد اوکراین یک «توافق عدم افشا» را نقض کرده است. از سوی دیگر، دیمیترو لیتوین، مشاور زلنسکی، مدعی شد که چنین توافقی وجود نداشته است. هم این اظهارات به سرعت به بروز یک بحران سیاسی در داخل کره جنوبی منجر شد. منتقدان لی جائه میونگ، با استناد به کاهش محبوبیت او، دولت را به ارائه روایتی نادرست مبنی بر وجود توافق محرمانه متهم کرده و دفتر ریاستجمهوری کره جنوبی نیز روایت اوکراین را «کذب» خوانده و اعلام کرد که رفتار کییف به اعتماد میان دو دولت آسیب جدی وارد کرده است.
آیا توافق مکتوبی وجود داشت؟
یکی از سوالات کلیدی در این پرونده همچنان حول چگونگی و محتوای توافق بین دو کشور میچرخد. وزارت خارجه کره جنوبی به نماینده دیپلماتیک اوکراین اعلام کرده که «توافقی روشن» میان دو طرف وجود دارد. اما وقتی از وزارت خارجه کره جنوبی پرسیده شد که آیا این توافق به صورت کتبی تنظیم شده است، این وزارتخانه فقط به این نکته اشاره کرد که دو کشور تصمیم داشتند موضوع را به شکل محرمانه مدیریت کنند.
سفارت اوکراین در سئول نیز به درخواستهای مطرح شده برای اظهارنظر در این خصوص پاسخی ارائه نکرده است. لذا با توجه به اطلاعات موجود، اختلاف اصلی نه در مورد انتقال این دو سرباز، بلکه بر سر این است که آیا کییف از نظر سیاسی و دیپلماتیک متعهد بوده است که جزئیات این انتقال را افشا نکند یا خیر.
سکوت پیونگیانگ و حساسیت سرنوشت دو سرباز
تا به امروز، کره شمالی هیچ اظهاری در خصوص انتقال این دو سرباز به کره جنوبی نداشته است. وزارت اتحاد کره جنوبی نیز اعلام کرده که تاکنون تحولی از سوی پیونگیانگ مشاهده نشده و موضوع را تحت نظر دارد. با این حال، سرنوشت این دو سرباز از اهمیت خاصی برای حکومت کره شمالی برخوردار است.
پیونگیانگ در تبلیغات رسمی خود سربازانی را که در صورت اسارت به خودکشی اقدام کردهاند، به عنوان قهرمان معرفی مینماید. در چنین وضعیتی، انتقال دو سرباز زنده که پس از اسارت انتخاب کردهاند به کره جنوبی بروند، میتواند با روایت رسمی دولت در مورد وفاداری نیروهای نظامی خود در تضاد قرار گیرد.
پیامدهای سیاسی فراتر از یک اختلاف دیپلماتیک
این اختلاف در حال حاضر به دقت حمایت کره جنوبی از اوکراین را نیز تحت شعاع قرار داده است. برخی چهرههای سیاسی نزدیک به دولت لی جائه میونگ خواستار بازنگری فوری در کمکهای سئول به کییف شدهاند. کیم بیونگجو، نماینده حزب دموکرات کره جنوبی، ادعا کرده است دلیلی برای ادامه حمایت از اوکراین وجود ندارد و دولت باید کمکهایش به این کشور را به طور فوری بازبینی کند.
بدین ترتیب، پرونده دو اسیر جنگی که در آغاز میتوانست نمادی از تعامل و همکاری میان اوکراین و کره جنوبی باشد، اکنون به یک موضوع دیپلماتیک بحرانی تبدیل شده است. اختلاف بر سر محرمانگی انتقال این دو فرد، علاوه بر آسیب به اعتماد میان سئول و کییف، قادر است بر نحوه حمایت آتی کره جنوبی از اوکراین و همچنین حساسیتهای این کشور نسبت به کره شمالی و روسیه تأثیر بگذارد.
نظرات کاربران