براساس گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، مرگ ممکن است در ابتدا بهصورت یک لحظه تصور شود؛ بهمحض توقف تپش قلب و قطع تنفس، اما تحقیقات علمی نشان میدهد که اندامها و سلولهای مختلف بدن بلافاصله و بهطور همزمان فعالیت خود را متوقف نمیکنند. در اولین ساعت پس از مرگ، تغییراتی از قبیل عصبی، عضلانی، فیزیولوژیک و مولکولی آغاز میشود که سرعت این تغییرات بستگی به شرایط فرد و محیط دارد.
پس از توقف گردش خون، اکسیژن و گلوکز دیگر بهطور طبیعی به مغز نمیرسد. ولی برخی تحقیقات نشان دادهاند که فعالیت الکتریکی مغز لزوماً بلافاصله و بهصورت یکنواخت کاهش نمییابد. در یک مطالعه بر روی چهار بیمار در کما که تنفس آنها قطع شده بود، دو نفر بهطور ناگهانی افزایش فعالیت امواج گاما را نشان دادند. همچنین پژوهشگران شاهد افزایش ارتباطات میان مناطق مختلف مغز بودند.
تحقیقات انجامشده بر روی حیوانات نیز نمودارکننده افزایش کوتاهمدت فعالیت هماهنگ امواج گاما پس از توقف قلب است. با این حال، این نتایج بههیچوجه بهمعنای اثبات آگاهی فرد پس از فوت نیست؛ چراکه صرفاً فعالیت الکتریکی مغز نمیتواند نشاندهنده تجربیات فرد باشد.
آغاز تجمع خون بهواسطه جاذبه
پس از آغاز توقف عملکرد قلب، خون دیگر بهطور منظم در رگها گردش نمیکند و تحت تاثیر نیروی جاذبه به سمت نواحی پایینی بدن حرکت مییابد. این پدیده که به «لکهمردگی» یا livor mortis موسوم است، ممکن است در برخی از موارد حدود ۲۰ دقیقه پس از فوت علائم خود را نمایان سازد، هرچند معمولاً در حدود دو ساعت بعد بیشتر مشهود میشود. پزشکان قانونی از الگوی این تغییرات در کنار سایر شواهد بهمنظور بررسی وضعیت جسد و تخمین زمان مرگ استفاده میکنند، ولی این پدیده بهتنهایی قادر به تعیین زمان دقیق فوت نیست.
کاهش تدریجی دمای بدن
پس از مرگ، سیستمهای تنظیم دما در بدن از کار میافتند و دمای بدن بهتدریج به دمای محیط نزدیک میشود. این فرآیند به «سردشدگی پس از مرگ» یا algor mortis معروف است.
برخلاف باورهای قدیمی، بدن بهسرعت ثابت و مثلاً با سرعت یک درجه در ساعت سرد نمیشود. دماهای محیطی، نوع پوشش، اندازه بدن، رطوبت و جریان هوا همه میتوانند بر سرعت کاهش دما تاثیر بگذارند.
عضلات بلافاصله تمام واکنشهای خود را از دست نمیدهند
اینکه مرگ تمام بدن به معنای قطع فوری فعالیت تمامی سلولهای عضلانی باشد، کاملاً درست نیست. در حقیقت، برخی از عضلات ممکن است بلافاصله پس از مرگ همچنان به تحریک الکتریکی واکنش نشان دهند.
علاوه بر این، تمامی عضلات بلافاصله سفت نمیشوند. این روند عمدتاً بهتدریج و پس از گذشت زمانی اتفاق میافتد، چراکه برای رهایی از انقباضات، سلولهای عضلانی به مولکول ATP نیاز دارند و با کاهش ذخایر آن، عضلات به تدریج سفتتر میشوند.
تغییرات سلولی پس از مرگ همچنان ادامه دارد
یکی از نکات مهم در پژوهشهای اخیر، ادامه فعالیت برخی فرآیندهای مولکولی در بافتها پس از مرگ است. تحقیقاتی که در Nature Communications منتشر شده، نشان داده که پس از مرگ، فعالیت برخی ژنها در بافتهای مختلف تحت تأثیر قرار میگیرد و افزایش یا کاهش مییابد. این تغییرات در تمام اندامها یکسان نیستند و با عواملی چون کمبود اکسیژن، استرس سلولی و پایان تنظیم عادی فعالیت بافتها مرتبط است.
بنابراین، نمیتوان مرگ را همچون خاموشی یک کلید تصور کرد که بهطور ناگهانی تمام سلولهای بدن را به حالت سکون میبرد. مرگ کل بدن اتفاق میافتد، اما بافتها و سلولهای مختلف ممکن است روند توقف فعالیت خود را در زمانهای متفاوتی سپری کنند.
در نهایت، نخستین ساعت پس از مرگ بیشتر بهشکل مجموعهای از تغییرات همپوشان در اندامها و سلولهای مختلف بدن است که سرعت و شدت این تغییرات بستگی به شرایط فرد و محیط دارد.
منبع: yahoo
۲۲۷۲۲۷
نظرات کاربران