باشگاه خبرنگاران جوان؛ آزاده محبی - زعفران به عنوان تنها محصول کشاورزی در سطح جهانی شناخته می‌شود که ایران منحصر به فردترین و بالاترین میزان تولید با کیفیت ایده‌آل را در اختیار دارد. این سهم قوی باید به منزله یک فرصت طلایی برای نفوذ در بازارهای بین‌المللی محسوب شود؛ زیرا قاچاق این محصول به کشورهای دیگر، تهدید جدی برای آینده زعفران ایرانی محسوب می‌شود.
طبق آمار موجود، سطح زیر کشت زعفران در کشور حدود ۱۴۰ تا ۱۵۰ هزار هکتار است که در سال‌های اخیر به تولید ۳۰۰ تا ۳۵۰ تن محصول منجر شده است. با این حال، با بهبود عملکرد در هر واحد سطح، ظرفیت برای افزایش ۲ تا ۳ برابری تولید وجود دارد. این مسئله یک مزیت بزرگ برای کشور محسوب می‌شود که با برنامه‌ریزی درست و توسعه صنایع مرتبط و حمایت دولت از بخش تولید و صادرات، به راحتی قابل تحقق است.
مواردی همچون شرایط تحریم و مشکلات مربوط به بازگشت ارز، چالش‌هایی پیش روی صادرکنندگان زعفران قرار داده است، اما با وجود این، صادرات این محصول به بازارهای هدف به صورت مستمر ادامه دارد و کشورها به زعفران ایرانی وابسته هستند زیرا جایی دیگر برای تامین آن ندارند.
برآورد رشد ۳۰ درصدی در تولید زعفران نسبت به سال قبل
محمد علی رضایی، رئیس اتحادیه گیاهان دارویی، زعفران و فرآورده‌های غذایی ایران اعلام کرد که پیش‌بینی می‌شود تولید زعفران در سال جاری نسبت به سال گذشته ۳۰ درصد رشد داشته باشد.
او خاطرنشان کرد که علی‌رغم اینکه بخشی از زعفران ما از مرزها قاچاق می‌شود، اما صادرات این محصول به صورت مستقیم در حال انجام است.
رضایی مساحت زیر کشت زعفران را در کشور ۱۴۰ تا ۱۵۰ هزار هکتار ارزیابی کرد و افزود: طبق روندهای گذشته، ۷۰ درصد از تولید زعفران به کشور های خارجی صادر شده و ۳۰ درصد در داخل مصرف می‌شود. با توجه به افزایش قیمت‌ها و تورم، مصرف داخلی کاهش یافته و به همین دلیل بخش عمده‌ای از زعفران به صادرات اختصاص داده شده است، گرچه صادرکنندگان با چالش‌های مرتبط با بازگشت ارز، حمل و نقل کالا و افزایش هزینه‌ها مواجه هستند و لازم است که حمایت‌هایی در زمینه تعدیل نرخ پایه صادراتی انجام گیرد.
این مقام مسئول با اشاره به اینکه مشکلی در زمینه بسته‌بندی وجود ندارد، گفت: بسته‌بندی زعفران تولید شده بر اساس استانداردهای جهانی است و تنها با حمایت از بخش تولید و صادرات می‌توانیم مانع از قاچاق این محصول به بازارهای هدف شویم.
ایران ۹۳ درصد تولید زعفران دنیا را به خود اختصاص داده است
علی حسینی، عضو شورای ملی زعفران بیان کرد که با توجه به اینکه زعفران در زیرزمین رشد می‌کند، ارائه آمار دقیقی از تولید آن دشوار است.
او تصریح کرد که وزارت جهاد کشاورزی باید فوراً پس از برداشت، آمار نهایی تولید زعفران را اعلام کند؛ متاسفانه این وزارتخانه در این حوزه کندی نشان می‌دهد، در حالی که تسریع در اعلام آمار نه‌تنها به صادرکنندگان کمک می‌کند تا برنامه‌ریزی دقیق‌تری داشته باشند بلکه می‌تواند بر بازار تأثیر مثبت بگذارد.
حسینی اذعان کرد که مشکلات زیادی بر سر راه صادرات زعفران وجود دارد و قاچاقتهدیدی است که به ضرر کشور تمام می‌شود، زیرا این محصول ممکن است به کشورهایی منتقل شود که به نفع آینده زعفران ایران نیست. لذا امیدواریم تدابیری برای مسیرهای جدید صادرات اتخاذ گردد.
او همچنین اظهار داشت که ایران تولیدکننده بیش از ۹۳ درصد زعفران جهانی است و هیچ کشوری از نظر کمیت و کیفیت تولید قابل مقایسه با ایران نیست.
عضو شورای ملی زعفران گفت که سطح زیرکشت زعفران در کشور ۱۳۰ هزار هکتار است و از این مقدار باید حدود یک هزار تن زعفران استخراج شود. با افزایش تمرکز بر صنایع مختلف، این مقدار در بازارهای بین‌المللی عرضه خواهد شد.
طبق برآوردهای انجام شده، مصرف سالانه زعفران در سطح جهانی بین ۴۰۰ تا ۵۰۰ تن است و با تمرکز بر صنایع جهانی، انتظار می‌رود میزان مصرف زعفران فراتر از این اعداد باشد. همچنین از طریق صادرات این محصول راهبردی، باید حداقل یک میلیارد دلار ارزآوری داشته باشیم، اما متأسفانه در حال حاضر این رقم بین ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلیون دلار است.
تاریخ تولید زعفران در ایران به سه هزار سال پیش باز می‌گردد. اما با توجه به موانع صادرات به علت تحریم‌ها و مشکلات در بازگشت ارز به داخل کشور، شرایطی برای تجارت چمدانی و قاچاق این محصول به کشورهای دیگر ایجاد شده است. انتظار می‌رود که مسئولان هر چه زودتر اقداماتی برای حل این معضل بیندیشند؛ چرا که ایران پتانسیل قابل توجهی در تولید این محصول استراتژیک دارد.