به نقل از ایسنا، در روزهای اخیر، تولیدکنندگان مرغ گوشتی با ابراز نارضایتی از فروش محصولات خود به قیمت کمتر از هزینه‌های تولید، افزایش بهای نهاده‌ها، ضعف در خرید حمایتی و نبود یک بازار پایدار برای صادرات، نسبت به ادامه زیان در واحدهای تولیدی هشدار داده‌اند. مرغداران بر این باورند که افزایش جوجه‌ریزی و انباشت مرغ در بازار، بدون در نظر گرفتن تقاضای واقعی، موجب بر هم خوردن تعادل زنجیره تولید شده است. در حالی که وزارت جهاد کشاورزی بر این نکته تأکید دارد که جوجه‌ریزی به‌طور انحصاری در شرایط فعلی تأثیر ندارد، عوامل دیگری از جمله افزایش وزن مرغ‌ها، کاهش مصرف و عملکرد نامناسب تشکل‌ها در زمینه صادرات و جمع‌آوری مازاد را نیز مؤثر می‌داند. در همین راستا، روح‌الله زحمتکش - معاون امور دامی وزارت جهاد کشاورزی - به تشریح تدابیر وزارتخانه برای کنترل تولید، حمایت از مرغداران و بازگرداندن تعادل به بازار پرداخته است.
روح‌الله زحمتکش - معاون امور تولیدات دامی وزارت جهاد کشاورزی - در گفت‌وگو با ایسنا، درباره آخرین وضعیت تولید و بازار گوشت مرغ اظهار داشت: برنامه‌ریزی برای جوجه‌ریزی مهرماه هنوز به شکل کامل به اجرا در نیامده، اما آمارهای به ثبت رسیده نشان می‌دهد که جوجه‌ریزی روزانه که سابقاً به هشت تا نه میلیون قطعه می‌رسید، در حال حاضر عمدتاً در محدوده شش میلیون قطعه قرار دارد و حداکثر آن به حدود هفت میلیون قطعه می‌رسد.
وی با ادامه‌ی مطلب افزود: بر این اساس، مجموع تولید ماهانه جوجه حدود ۱۲۰ میلیون قطعه برآورد می‌شود که با در نظر گرفتن صادرات حدود ۱۰ میلیون قطعه، حداکثر نزدیک به ۱۱۰ میلیون قطعه برای مصرف داخلی باقی می‌ماند. این تصمیم از لحاظ تنظیم بازار، تقریباً در مرز ریسک قرار دارد؛ به این معنا که در وضعیت کنونی، نگرانی از افزایش قیمت مرغ و آسیب به مصرف‌کننده، بیشتر از نگرانی درباره کاهش مجدد قیمت است.
زحمتکش همچنین تأکید کرد: معیارهای آماری وزارت جهاد کشاورزی در ماه‌های مختلف دستخوش تغییر نشده است. همان سامانه و مبنایی که بر اساس آن در مردادماه میزان جوجه‌ریزی حدود ۱۳۸ میلیون قطعه اعلام شده، اکنون عدد نزدیک به ۱۱۰ میلیون قطعه را نمایان می‌سازد؛ بنابراین این به معنای کاهش حدود ۲۸ میلیون قطعه از میزان جوجه‌ریزی است و پیش‌بینی می‌شود که نتیجه طبیعی آن کاهش عرضه و افزایش تدریجی قیمت مرغ باشد.
اقدامات اتخاذ شده برای کنترل تولید
معاون امور تولیدات دامی وزارت جهاد کشاورزی در رابطه با اقداماتی که برای کنترل تولید انجام شده، گفت: از ۱۷ مردادماه، دو اقدام به‌طور هم‌زمان به مرحله اجرا درآمد؛ نخست، آغاز و تسهیل صادرات جوجه و دوم، حذف گله‌های مادر بالای ۷۲ هفته. در کمیته تولید مقرر شد تا گله‌های بالای ۷۲ هفته از چرخه تولید جوجه خارج گردند تا از مازاد عرضه جلوگیری شود. پس از اجرایی شدن این برنامه، میزان تأمین تولید در مقایسه با پیش‌بینی‌ها که در برخی روزها به بیش از ۱۰۰ تا ۱۰۶ درصد می‌رسید، به محدوده ۹۸ و ۹۹ درصد و سپس حدود ۹۱ تا ۹۶ درصد کاهش یافت.
زحمتکش ادامه داد: در شهریورماه، میانگین جوجه‌ریزی روزانه به حدود هفت میلیون و ۶۰۰ هزار قطعه تعیین شده و در مهرماه این محدودیت تشدید شد تا این رقم به حداکثر هفت میلیون قطعه برسد. در مقایسه با مردادماه، اکنون روزانه به‌طور میانگین حداقل دو میلیون و ۵۰۰ هزار قطعه جوجه‌ریزی کمتری انجام می‌شود.
وی در خصوص دلایل افزایش تولید در ماه‌های اخیر توضیح داد: پیش‌بینی می‌شد که در پایان ماه صفر و شهریور، تقاضا برای گوشت مرغ افزایش یابد؛ اما میزان درخواست مطابق با انتظارات، افزایش نیافت. در کنار این موضوع، اظهارات منتشره در فضای مجازی مبنی بر ناسالم بودن یا فاسد بودن بخشی از مرغ‌های موجود در بازار، تأثیر منفی بر نگرش و رفتار مصرف‌کنندگان داشته است.
اظهارات درباره سلامت مرغ به مصرف آسیب زد
معاون امور تولیدات دامی وزارت جهاد کشاورزی با انتقاد از اظهارات مطرح شده در فضای مجازی بیان کرد: این گزاره‌ها به‌طور جدی بر مصرف مرغ تأثیر گذاشته‌است. یکی از نشانه‌های این تأثیر، افزایش قیمت گوشت قرمز در شهریورماه بود؛ در حالی که معمولاً با ورود دام‌های عشایری در این ماه، چنین افزایشی مشاهده نمی‌شد. بخشی از مصرف‌کنندگانی که توان مالی بالایی داشتند، به جای خرید مرغ به سمت خرید گوشت قرمز روی آوردند.
وی ادامه داد: حتی اگر فرض کنیم که مرغ‌های تاریخ‌گذشته یا مشکل‌دار وجود داشته، میزان آن حدود ۲۰ هزار تن و مربوط به مصرف صنعتی بوده است. این رقم باید با مصرف و تولید روزانه تقریبی ۸۵۰۰ تن مرغ در کشور مقایسه شود. اطمینان داریم محصول مورد بحث، با ویژگی‌های مورد اشاره، به بازار مصرف خانوار وارد نشده است. انتظار داشتیم پس از طرح چنین موضوع حساسی، توضیحات دقیقی درباره ابعاد واقعی آن و میزان تولید روزانه کشور ارائه شود؛ چرا که تبعات ناشی از کاهش تقاضا در نهایت به تولیدکننده آسیب وارد کرد.
مرغ‌های سنگین، مازاد عرضه را تشدید کردند
وی یکی دیگر از علل تداوم کاهش قیمت را افزایش وزن مرغ‌های آماده کشتار عنوان کرد و بیان داشت: تولیدکنندگان با تصور افزایش سنتی قیمت مرغ در شهریورماه، تصمیم به تأخیر در عرضه گرفتند و مرغ‌ها را به وزن‌های بالاتری رساندند؛ اما افزایش تقاضای مورد انتظار به وقوع نپیوست. اگر در یک دوره ۱۳۰ میلیون قطعه جوجه‌ریزی صورت گیرد و وزن هر مرغ فقط ۵۰۰ گرم بیشتر از حد متعارف افزایش یابد، تقریباً ۶۵ هزار تن گوشت بیشتر به بازار خواهد آمد. حتی یک افزایش ۲۵۰ گرمی وزن نیز می‌تواند بیش از ۳۰ هزار تن به عرضه گوشت مرغ افزوده کند. این وضعیت، به علاوه افزایش هزینه‌های خوراک و نامناسب شدن ضریب تبدیل، تعادل بازار را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
به گفته زحمتکش، وجود مرغ‌های سنگین، موجب شده که با وجود کاهش جوجه‌ریزی، بازار هنوز به سمت افزایش متعادل قیمت حرکت نکند و در برخی مقاطع، قیمت‌ها تا حدود ۱۵۰ تا ۱۶۰ هزار تومان فروکش کند.
وی با اشاره به اینکه مرغ‌هایی با وزن چهار کیلو و ۶۰۰ گرم و حتی پنج کیلو نیز ثبت شده است گفت: نگهداری مرغ تا سنین بسیار بالا و رسیدن به این وزن‌ها، یک تصمیم اقتصادی از سوی تولیدکننده است و نمی‌توان مسئولیت کامل آن را به نهادهای دولتی یا کشتارگاه‌ها نسبت داد.
چرا کشتارگاه‌ها مرغ سنگین می‌خواهند؟
معاون امور تولیدات دامی وزارت جهاد کشاورزی در خصوص تمایل کشتارگاه‌ها به خرید مرغ‌های درشت بیان کرد: هر چه مرغ سنگین‌تر باشد، درصد افت کشتار کاهش پیدا می‌کند. به عنوان مثال، مرغی با وزن حدود دو کیلو و ۲۰۰ گرم ممکن است نزدیک به ۲۵ درصد افت داشته باشد در حالی که مرغ‌های سنگین‌تر، افت می‌تواند به حدود ۱۸ درصد کاهش یابد و درصد لاشه به حدود ۸۲ درصد برسد. از آنجا که خرید کشتارگاه بر مبنای وزن زنده انجام می‌شود، مرغ‌های سنگین‌تر ارزش بیشتری برای کشتارگاه دارند.
وی ادامه داد: شرایط خرید توسط شرکت پشتیبانی امور دام متفاوت است؛ این شرکت لاشه مرغ را خریداری می‌کند با هدف ذخیره‌سازی طولانی‌مدت و تمایل دارد مرغ‌های سبک‌تر را دریافت کند. خرید مرغ‌های سبک‌تر همچنین منجر به این می‌شود که تعداد بیشتری از مرغ‌های موجود در واحدهای تولیدی از بازار جمع‌آوری شود.
زحمتکش تأکید کرد: در گذشته برای حمایت از مرغداران، حداکثر وزن خرید شرکت پشتیبانی امور دام تا دو کیلو و ۲۰۰ گرم افزایش یافته بود، اما این تصمیم ناخواسته مرغداران را به سمت تولید مرغ‌های سنگین تر سوق داده است. پس از تکمیل ذخایر استراتژیک و توقف خرید، برخی از تولیدکنندگان همچنان همان رویکرد را ادامه دادند و به افزایش مازاد بازار دامن زدند.
مجوز صادرات صادر شده، اما صادرات قابل توجه نیست!
وی با اشاره به حمایت‌های ارائه شده به تولیدکنندگان بیان کرد: بیش از دو ماه است که مجوز صادرات جوجه و محصولات مرتبط صادر شده و وزارتخانه برای بازاریابی بین‌المللی نیز همکاری‌هایی انجام داده است. در این رابطه با سازمان توسعه تجارت، بخش‌های اقتصادی و سفارت‌ها گفتگوهایی صورت گرفته، اما فعالان این بخش موفق به انجام صادرات قابل توجهی نشده‌اند.
معاون امور تولیدات دامی وزارت جهاد کشاورزی میزان صادرات انجام‌شده را حدود ۱۳۰۰ تا ۱۴۰۰ تن اعلام کرد و افزود: صدور مجوز به‌تنهایی کافی نیست و تشکل‌ها و فعالان اقتصادی باید توان بازاریابی و حضور در بازارهای هدف را تقویت کنند. وزارت جهاد کشاورزی همچنین با دستور وزیر، امکان برداشت نهاده از ذخایر استراتژیک را به شرکت پشتیبانی امور دام اعطا کرده تا با مهلت بازپرداخت ۸۹ روزه، این نهاده‌ها در اختیار زنجیره‌های تولید قرار گیرد و به عنوان سرمایه در گردش مورد استفاده قرار گیرد.
خرید حمایتی ۳۰ هزار تن مرغ و شارژ سهمیه جدید
زحمتکش از برنامه خرید ۳۰ هزار تن گوشت مرغ توسط شرکت پشتیبانی امور دام خبر داد و بیان داشت: این خرید به‌منظور حمایت از بازار تا پایان مهر و تا نمایان شدن آثار جوجه‌ریزی روزانه حدود هفت میلیون قطعه، یعنی تا حدود ۱۰ آبان‌ماه، طراحی شده است. پس از رایزنی و تشریح وضعیت برای مراجع تصمیم‌گیر، مجوز خرید سه هزار تن دیگر به سهمیه شرکت پشتیبانی امور دام افزوده شد تا این شرکت بتواند در کنار مرغداران قرار گیرد و ذخایر استراتژیک کشور نیز تقویت شود. همچنین نامه‌هایی به استان‌ها و وزارت کشور ارسال شده تا از ظرفیت سردخانه‌ها برای جمع‌آوری و ذخیره‌سازی مرغ بهره‌برداری شود.
تشکل‌ها فقط مطالبه‌گر نباشند
معاون امور تولیدات دامی وزارت جهاد کشاورزی بر ضرورت مسئولیت‌پذیری تشکل‌های تولیدی تأکید کرد و گفت: اتحادیه‌ها نباید به‌تنهایی دولت را مقصر معرفی کنند؛ بلکه باید به‌صورت عملی در تنظیم تولید و بازار فعالیت کنند. تشکل‌ها باید قادر باشند به اعضای خود اعلام کنند که مرغ را به میزان زیاد سنگین نکنند، سازوکارهایی برای خرید و ذخیره محصول ایجاد کنند و در زمان عرضه مازاد، بخش‌هایی از بازار را مدیریت نمایند.
وی افزود: وزارتخانه آمادگی دارد تا حد امکان اختیارات حاکمیتی و ابزارهای تنظیم‌گری را در اختیار تشکل‌ها قرار دهد، اما مدیران اتحادیه‌ها نیز باید مسئولیت بر عهده بگیرند. کسی که مالک کالا نیست، نمی‌تواند در خصوص آن تصمیم مؤثری بگیرد؛ بنابراین اتحادیه‌ها باید با ایجاد سازوکارهای جمعی برای خرید و مالکیت، قدرت مداخله در بازار را پیدا کنند.
قیمت میانگین جوجه نباید از ۸۰ هزار تومان عبور کند
زحمتکش در مورد بازار جوجه یک‌روزه اظهار داشت: بخش عمده‌ای از افزایش قیمت جوجه ناشی از هیجانات بازار است. قیمت کارشناسی پیش‌تر حدود ۷۲ هزار تومان بوده و با توجه به شرایط امروزی می‌توان محدوده ۸۰ تا ۸۵ هزار تومان را در نظر گرفت؛ اما افزایش‌های ناگهانی تا ۱۲۰، ۱۳۰ یا ۱۵۰ هزار تومان غیرقابل قبول است. در جلسه‌ای با انجمن تولیدکنندگان جوجه یک‌روزه و اعضای هیئت‌مدیره آن، تأکید شد که باید سن گله‌های مادر کاهش یافته و عرضه کنترل گردد. هر واحدی که جوجه را بالاتر از حدود ۸۰ هزار تومان عرضه کند، با نظارت‌های دستگاه‌های مقننه و تعزیرات مواجه خواهد شد. نمی‌توان قیمت‌های بسیار کم و بسیار زیاد را با یکدیگر ترکیب کرد و یک میانگین ظاهراً مناسب به دست آورد؛ پراکندگی قیمت نیز دارای اهمیت است. عرضه ۱۰ هزار تومانی امروز، نتیجه فروش ۱۲۰ یا ۱۳۰ هزار تومانی ماه‌های قبل و گسترش بی‌ضابطه تولید است.
وی پیشنهاد کرد: انجمن تولیدکنندگان جوجه یک‌روزه می‌تواند سازکاری ایجاد کند که تمامی جوجه‌های تولید شده ابتدا تحت مدیریت یک مجموعه مشترک قرار گیرد و سپس از طریق تابلوی عرضه در سامانه بازارگاه توزیع گردد. البته بازارگاه به‌تنهایی معجزه‌ای نمی‌کند و پیش از عرضه در سامانه باید الزامات مالکیت، توزیع و کنترل تولید فراهم شود.
افزایش قیمت نهاده‌ها و ضرورت بازتعریف تولید
زحمتکش با اشاره به نگرانی تولیدکنندگان از احتمال افزایش هزینه‌های نهاده‌ها بیان کرد: قیمت ذرت و کنجاله سویا تابع بازار جهانی و هزینه‌های واردات است. بهای تمام‌شده کنجاله سویا که در حال حاضر حدود ۹۴ تا ۹۵ هزار تومان برای واردکننده است، احتمالاً به حدود ۱۰۰ هزار تومان افزایش خواهد یافت. با این حال، نمی‌توان احتمال افزایش هزینه‌های آینده را از امروز در قیمت مرغ لحاظ کرده و از مصرف‌کننده دریافت کرد. برای جبران این شرایط، میزان جوجه‌ریزی کاهش یافته تا در ماه‌های آتی، تولیدکنندگان بتوانند محصولات خود را با قیمت معقول‌تر و حداقل حاشیه سود عرضه کنند. در صورتی که عرضه کمتر از نیاز بازار باشد، شرکت پشتیبانی امور دام نیز می‌تواند از ذخایر خود برای جلوگیری از جهش قیمت استفاده نماید.
معاون امور تولیدات دامی وزارت جهاد کشاورزی تصریح کرد: اقتصاد تولید پس از تغییر سیاست ارزی نیازمند بازتعریف است. دولت دیگر قادر به پرداخت یارانه‌های فراگیر به تمامی اجزای زنجیره نیست و قدرت خرید مصرف‌کننده نیز محدود شده است. بنابراین برنامه‌ریزی تولید باید بر اساس تقاضای واقعی و قیمت‌های قابل تحمل برای جامعه تنظیم شود. هدف برنامه کنونی این است که نه تولیدکنندگان دچار زیان شوند و نه مصرف‌کنندگان با افزایش ناگهانی قیمت مواجه شوند. تحقق این هدف، بدون پذیرش مسئولیت از سوی تشکل‌ها، مدیریت وزن مرغ، نظارت بر قیمت جوجه و هماهنگی میان دولت و فعالان زنجیره ممکن نخواهد بود.
انتهای پیام
نظرات کاربران