با توجه به جدیدترین خبرهای داخلی، ظهور مواردی همچون افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل و دشواری‌های تأمین کالا بر بازار تأثیر گذاشته است. محدودیت‌های تجاری و تنش‌های منطقه‌ای نیز به چالش‌های موجود افزوده‌اند و این وضعیت موجب افزایش قابل توجهی در قیمت لپ‌تاپ‌های اقتصادی شده است. در این شرایط، خریداران تنها با افزایش بهای محصولات مواجه نیستند بلکه روش‌های انتخاب و خرید آنها نیز تغییر کرده است.

افزایش قیمت لپ‌تاپ‌های اقتصادی و میان‌رده

بازار لپ‌تاپ از دی‌ماه سال گذشته تا هفته ابتدایی مهرماه سال جاری، شاهد جهش بالایی در قیمت‌ها بوده است. این افزایش تنها به مدل‌های حرفه‌ای و گران محدود نمانده و لپ‌تاپ‌های اقتصادی را نیز تحت تأثیر قرار داده که تا چند ماه پیش گزینه‌های مناسبی برای خریداران بودند.

به طور مثال، قیمت Lenovo V15 در دی‌ماه حدود ۲۹ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان بود که در هفته اول مهرماه به ۷۶ میلیون و ۷۵۰ هزار تومان رسید و این افزایش حدود ۱۶۲ درصد را نشان می‌دهد. همچنین، مدل Acer Aspire 3 یکی از شاهدان افزایش قیمت شدید بوده است که قیمت آن از نزدیک ۳۴ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان در دی‌ماه به ۱۲۰ میلیون تومان در هفته اول مهرماه افزایش یافته و بدین ترتیب، افزایش قیمت آن به حدود ۲۵۱ درصد رسیده است.

در همین راستا، قیمت Asus VivoBook X1504VA نیز از حدود ۴۹ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان به تقریباً ۱۲۰ میلیون تومان افزایش یافته و در این محدوده، گران شدن آن تقریباً ۱۴۵ درصد تخمین زده می‌شود. از این رو، لپ‌تاپ‌های اقتصادی در حال حاضر به شدت افزایش قیمت را متحمل شده‌اند.

این نوسانات قیمتی تنها به مدل‌های اقتصادی محدود نشده و لپ‌تاپ‌های میان‌رده نیز با افزایش قیمت مواجه شده‌اند. به عنوان مثال، قیمت Lenovo IdeaPad Slim 3 از حدود ۷۱ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان در دی‌ماه به ۱۶۲ میلیون و ۵۷۰ هزار تومان در هفته اول مهرماه رسیده و افزایش قیمت این مدل به حدود ۱۲۸ درصد می‌رسد. همچنین، قیمت ASUS Vivobook 15 نیز از ۶۸ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان به تقریباً ۱۴۷ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان تغییر یافته است.

Acer Aspire 5 که در دی‌ماه قیمت آن حدود ۵۹ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان بود، در هفته اول مهرماه به بهای بالای ۱۴۷ میلیون تومان رسید و این مدل به میزان ۱۴۹ درصد افزایش قیمت داشته است. در میان لپ‌تاپ‌های قوی‌تر و مخصوص بازی، قیمت Lenovo Legion 5 از حدود ۱۹۷ میلیون و ۴۵۰ هزار تومان به ۴۴۵ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان افزایش یافته که این مطلب نشان از افزایش ۱۲۶ درصدی قیمت دارد.

تغییر رفتار خریداران و دشواری در تأمین کالا

افزایش قیمت لپ‌تاپ و کاهش توان خرید خانوارها باعث تغییر رفتار مصرف‌کنندگان نیز شده است. تعدادی از افرادی که قصد خرید لپ‌تاپ جدید داشتند، یا خرید خود را به تعویق انداخته‌اند و یا از آن منصرف شده‌اند. این افراد به جای خرید یک دستگاه جدید، ترجیح می‌دهند تا لپ‌تاپ فعلی خود را تعمیر کرده یا قطعات آن را به‌روز نمایند و به مدت بیشتری از همان دستگاه استفاده کنند.

گروه دیگری از خریداران ناچار شده‌اند تا مدل‌هایی که مد نظر داشتند را کنار بگذارند و به سمت لپ‌تاپ‌های ارزان‌تر بروند. به عنوان مثال، شخصی که پیش از این به دنبال خرید یک مدل میان‌رده یا حرفه‌ای بود، ممکن است حالا به دلیل افزایش قیمت، محصولی با امکانات کمتر را برگزیده باشد. لذا، افزایش قیمت لپ‌تاپ نه تنها هزینه خرید را بالا برده بلکه سلیقه و انتخاب خریداران را تحت تأثیر قرار داده است.

در بخش عرضه نیز با مشکلات متعددی مواجه هستیم. افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل و پیچیده‌تر شدن فرآیند تأمین کالا، زمان و هزینه جایگزینی محصولات فروخته‌شده را افزایش داده است. ممکن است فروشنده کالای موجود خود را بفروشد، اما قادر به تأمین همان مدل با قیمت قبلی نباشد یا حتی از زمان ورود محموله بعدی اطمینان نداشته باشد؛ این وضعیت، فرآیند قیمت‌گذاری را برای آنان دشوارتر کرده است.

زمانی که قیمت محموله بعدی نامشخص باشد، فروشنده با ریسک بیشتری قیمت کالای فعلی را تعیین می‌کند. از این‌رو، فروشنده ممکن است هزینه تخمینی خرید محموله بعدی را نیز به قیمت کالای در موجودی اضافه کند. علاوه بر این، دشواری در تأمین کالا و عدم وضوح موجودی باعث می‌شود که مدل‌های ناموجود به سرعت جایگزین نشوند. بنابراین، اگر یک مدل از بازار خارج شود، ممکن است محصول مشابه آن با تأخیر جایگزین شود.

چشم‌انداز آینده بازار

تحلیل قیمت‌ها از دی‌ماه تا هفته اول مهرماه نشان می‌دهد که بازار لپ‌تاپ تنها با یک افزایش عادی قیمت مواجه نبوده است. قیمت برخی مدل‌ها در این مدت بیش از دو برابر شده و حتی قیمت برخی لپ‌تاپ‌های اقتصادی از ۱۰۰ میلیون تومان نیز فراتر رفته است. همزمان، برخی مدل‌ها ناموجود شده و دیگر قیمت مشخصی در بازار ندارند.

در سمت تقاضا، بخشی از مردم خرید لپ‌تاپ جدید را رها کرده و به تعمیر یا ارتقای دستگاه خود توجه کرده‌اند. برخی دیگر نیز به منظور تطبیق خرید با بودجه خود، به مدل‌های ارزان‌تر و کم‌امکانات‌تر روی آورده‌اند. در سمت عرضه نیز افزایش هزینه حمل‌ونقل، پیچیدگی در تأمین کالا و نامشخص بودن قیمت محموله‌های بعدی، چالش‌های بزرگی به حساب می‌آید.

در نتیجه، مشکل بازار لپ‌تاپ تنها به افزایش قیمت این محصولات ختم نمی‌شود. بالا رفتن نرخ‌ها موجب تغییر در انتخاب‌های خریداران شده، مدل‌های اقتصادی فاصله زیادی از محدوده قیمتی گذشته گرفته و برخی محصولات از بازار حذف شده‌اند و در نهایت، تعمیر و استفاده طولانی‌تر از لپ‌تاپ‌های فعلی به گزینه‌ای جدی برای مصرف‌کنندگان تبدیل گشته است.

بازار کالای دیجیتال