دكتر زهرا رضايي قهرودي، رييس پژوهشكده آمار كه مجري اين نشست بود برخي از نتايح را بطور خلاصه بازگو كرد. به گفته رييس پژوهشكده آمار اگر چه نرخ باروري در ۳ دهه اخير براي همه اقشار جامعه كاهشي بوده است ولي اين نرخ براي شاغلين و افراد با تحصيلات عالي بسيار پايينتر از سطح جانشيني است به گونهاي كه اين نرخ براي شاغلين و غيرشاغلين به ترتيب ۱٫۱ و ۱٫۹ فرزند، براي افراد با تحصيلات عالي و بيسواد به ترتيب ۱٫۲ و ۲٫۶ فرزند و همچنين براي افراد با موقعيت و جايگاه اقتصادي بالا و پايين به ترتيب ۱٫۴ و ۲٫۳ فرزند است.
وي ادامه داد: سن داشتن فرزند اول افزايش يافته و زنان شهري، تحصيلكرده، شاغل و طبقه اقتصادي و اجتماعي بالا، پيشگامان تاخير در فرزنداوري بودهاند. ميانگين تعداد فرزندان دلخواه جوانان در آستانه ازدواج و زنان ۱۵-۴۹ ساله را به ترتيب ۲٫۳ و ۲٫۸فرزند است و ميل فرزندآوري در بين بيشتر جوانان در آستانه ازدواج وجود دارد، اتخاذ سياستهاي كاهش سن ازدواج را از عوامل مهم افزايش نرخ باروري دانستند.
در ادامه اين نشست سودابه احمدزاده معاون صندوق جمعيت سازمان ملل متحد در ايران با اشاره به اينكه در طول دهههاي گذشته در تمامي كشورها روند نرخ كاهش باروري تجربه شده است، گفت: بهبود نسبي بهداشت و سلامت، افزايش سطح تحصيلات و مشاركت زنان در عرصههاي اقتصادي و اجتماعي در كنار دسترسي به امكانات بهداشتي و عوامل جلوگيريكننده و ساير عوامل، منجر به كاهش نرخ باروري شده است.
به گفته احمدزاده، ايران نيز مستثني از اين كاهش نرخ باروري نبوده و آن را تجربه ميكند. وي ادامه داد: با توجه به ابلاغ سياستهاي جمعيتي، توانمندسازي در جهت بهداشت باروري و شناخت رفتارهاي باروري از اهميت خاصي برخوردار است كه ميتواند سياستگذاران را در جهت برنامهريزي ياري كند. وي خواستار برنامهريزي دقيق متوليان تهيه و تدوين برنامه ششم توسعه كشور در راستاي افزايش نرخ باروري شد.
در ادامه اين نشست دكتر شهلا كاظميپور استاد سابق دانشگاه تهران به تشريح جزييات نتايج طرح پژوهشي «نگرشسنجي جوانان و زنان همسردار ۱۵-۴۹ ساله نسبت به فرزنداوري و شناخت عوامل اجتماعي اقتصادي و فرهنگي موثر بر آن» پرداختند. وي با اشاره به آنكه افراد با پايگاه اقتصادي بالاتر تمايل كمتري به فرزندآوري دارند، گفتند: بنابراين براي افزايش نرخ باروري در كنار راهكارهاي اقتصادي بايد وزن كافي را براي راهكارهاي فرهنگي و اجتماعي در نظر گرفت.
در ادامه اين نشست جلسه پرسش و پاسخ برگزار شد. دكتر محمود گلزاري معاون وزارت ورزش و جوانان نيز كه از ميهمانان اين نشست علمي بود، نوع روابط بين زوجين و تاثير آن بر فرزندآوري را بسيار مهم دانستند و گفتند: طلاقهاي عاطفي كه در خانوادهها بين زوجين رخ ميدهد در كاهش فرزندآوري موثر است. همچنين نوع روابط زوجين تاثير زيادي بر اين مقوله دارد و لازم است به مسائل روانشناختي بين زوجين و مسائل فرهنگي هم توجه شود.
عليرضا زاهديان معاون طرحهاي آماري و آمارهاي ثبتي مركز آمار ايران در پاسخ به برخي پرسشها درباره كاهش باروري در كشور بيان داشتند: در تمام استانها نرخ باروري كاهش يافته است و لازم است وزارت بهداشت و درمان نسبت به افزايش سن فرزندآوري به خانوارها هشدار بدهد. زاهديان با تاكيد بر مقوله ازدواج گفت: حمايت از جوانان براي امر ازدواج بسيار مهم است. اگر جوانان به موقع ازدواج كنند باروري هم افزايش پيدا ميكند. زاهديان با طرح اين سئوال كه چه چيزي باعث افزايش سن ازدواج ميشود گفت: براي حل اين معضل لازم است كارهاي فرهنگي مناسبي انجام شود تا زمينه ازدواج و به دنبال آن باروري نيز فراهم شود.
در پايان اين نشست، دكتر زهرا رضايي قهرودي به جمعبندي مطالب ارائه شده پرداختند و بيان داشتند: فاصله نگرش و ذهنيت جوانان نسبت به تعداد فرزندان دلخواه كه ۲٫۳ فرزند است و واقعيت اتفاق افتاده¬ در جامعه كه ۱٫۸ فرزند است تحت تاثير عوامل مختلفي از جمله عوامل اقتصادي، اجتماعي، طلاق، ناباروري و... است. ايشان ياداور شدند كه بايد برنامهريزان و سياستگذاران به اين موضوع توجه خاص داشته باشند و تلاش كنند آنچه در ذهن جوانان در آستانه ازدواج و زنان است، در عمل اتفاق افتد. لذا ايشان فرهنگسازي جامع، كاهش هزينههاي بالاي ناباروري، افزايش سطح آگاهي جامعه نسبت به موضوع طلاق به عنوان عامل تحديدكننده نرخ باروري، حمايت از مادران شاغل، اتخاذ سياستهاي كاهش سن ازدواج و... را از جمله راهكارهاي افزايش نرخ باروري دانستند.
چرا نرخ فرزندآوري كاهش يافت
فرزندآوری زنان تحصیلکرده نصف زنان بیسواد
ساعت ۲۴- «جمعیت ایران» در افق ۱۴۰۰ موضوع و پدیده قابل اهمیتی شده است و مراکز تولید آمار مثل بانک مرکزی، مرکز آمار ایران و سازمان مدیریت و برنامهریزی با هدفهای گوناگون دنبال تبیین و پیدا کردن دلایل کاهش فرزندآوری در سالهای پس از ۱۳۶۸ هستند. پژوهشکده آمار ایران نیز دو پژوهش عمده در این باره انجام داده است که هفته گذشته با برگزاری یک نشست نتایج این پژوهش را اعلام کرد.
نظرات کاربران