طبق گزارشی از ایسنا، هر دستگاه الکترونیکی قدیمی که استفاده نمی‌شود، هر گجت معیوب و هر وسیله جدیدی که به بازار عرضه می‌شود، در نهایت به زباله الکترونیکی تبدیل خواهد شد.
این زباله‌ها نیاز به مدیریت صحیح و دفع اصولی دارند و حجم انباشته‌شده آنها به شدت بالاست؛ به طوری که هر ساله میلیون‌ها تن زباله الکترونیکی تولید می‌شود. اما نقص در پشتیبانی نرم‌افزاری عامل دیگری است که می‌تواند این بحران را بدتر کند و اغلب نادیده گرفته می‌شود. زمانی که یک دستگاه به انتهای عمر مفید خود می‌رسد و دیگر به‌روزرسانی‌های امنیتی و نرم‌افزاری را دریافت نمی‌کند، کاربران به ناچار به سمت دستگاه‌هایی می‌روند که از این خدمات بهره‌مندند. این موضوع تنها بر روی مصرف‌کنندگان فردی تاثیر نمی‌گذارد، بلکه سازمان‌های بزرگ که دارای مجموعه‌ای از رایانه‌ها و دستگاه‌ها هستند و نیاز به جایگزینی آنها دارند را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد.
پایان تدریجی چرخه پشتیبانی مایکروسافت برای ویندوز ۱۰، مثال بارز این موضوع است. بسیاری از رایانه‌ها که با ویندوز ۱۰ کار می‌کنند، عملکرد بسیار خوبی دارند و می‌توانند برای سال‌ها مورد استفاده قرار گیرند. با این حال، زمانی که مایکروسافت خدمات پشتیبانی امنیتی را قطع می‌کند و آسیب‌پذیری‌ها را بدون رفع رها می‌کند، بسیاری از شرکت‌ها مجبور می‌شوند به پلتفرمی امن‌تر ارتقا یابند؛ این امر به فرایند افزایش چشمگیر زباله‌های الکترونیکی دامن می‌زند. واقعیت این است که این معضل شامل تمام وسایل الکترونیکی از دستگاه‌های خانه هوشمند و گجت‌های پوشیدنی مانند ساعت‌های هوشمند گرفته تا رایانه‌های رومیزی، تبلت‌ها و گوشی‌های همراه می‌شود.
گاهی اوقات، این وسایل نه به دلیل خرابی یا قطع پشتیبانی، بلکه تنها به این علت کنار گذاشته می‌شوند که با نسخه‌های جدید سیستم‌عامل یا نرم‌افزارها سازگار نیستند و نمی‌توانند آخرین نسخه‌های مورد نیاز کاربران را اجرا کنند. پدیده‌ای به نام «منسوخ‌سازی برنامه‌ریزی‌شده» نیز زمانی رخ می‌دهد که دستگاه‌ها به‌طور عمدی به شیوه‌ای طراحی می‌شوند که پس از مدتی کارایی خود را از دست بدهند و کاربران را به ارتقای مدل‌های جدید مجاب کنند.
چقدر از این معضل به پشتیبانی نرم‌افزاری بستگی دارد؟
بر اساس گزارشی از «گورستان زباله‌های الکترونیکی» (Electronic Waste Graveyard) که تحت نظارت صندوق آموزشی U.S. PIRG فعالیت می‌کند، از سال ۲۰۱۴ تاکنون حدود ۱.۷ میلیارد پوند (بیش از ۷۷۰ هزار تن) زباله الکترونیکی ناشی از پایان پشتیبانی نرم‌افزاری و توقف خدمات ابری تولید شده است. این پایگاه داده همچنین شامل فهرستی از دستگاه‌های قدیمی است که در ایجاد این معضل فزاینده نقش دارند؛ در میان موارد جدیدی که به این لیست اضافه شده‌اند می‌توان به رایانه‌های قدیمی با سیستم‌عامل ویندوز ۱۰، دستگاه‌های کیندل آمازون که تولید آنها متوقف شده، مدل‌های قدیمی‌تر گلکسی نوت سامسونگ، دستگاه‌های خانه هوشمند «بلکین ویمو» و بسیاری دیگر اشاره کرد.
گروه‌های متنوعی حول محور ایده تعمیر و ایمن‌سازی این فناوری‌های قدیمی گرد هم آمده‌اند. به عنوان مثال، «پروژه ری‌استارت» ابزاری را به گروه‌های محلی تعمیر ارائه می‌دهد تا به روند طراحی مجدد ویندوز ۱۰ یاری رساند. اما سؤال اصلی اینجاست: چرا شرکت‌های تولیدکننده و پشتیبان این محصولات، خود به بهبود آنها نمی‌پردازند؟
سازمان‌هایی مانند PIRG و گروه بین‌المللی Open Repair Alliance (ORA) به شدت معتقدند که می‌توان با ادامه پشتیبانی نرم‌افزاری و افزایش طول عمر محصولات، حجم زباله‌های الکترونیکی را به‌طور چشمگیری کاهش داد. گروه ORA همچنین تأکید می‌کند که در حال حاضر، «آلوده کردن محیط زیست» برای تولیدکنندگان کمتر هزینه‌بر از حفظ و مدیریت مؤثر لوازم الکترونیکی قدیمی است و این وضعیت نیاز به تغییر دارد. این گروه‌ها خواهان این هستند که هزینه‌های مرتبط با این مشکل بر دوش تولیدکنندگان زباله باشد، نه مصرف‌کنندگان. از همه مهم‌تر، آنها از تغییر کاربری فناوری‌ها و دستگاه‌های قدیمی پشتیبانی می‌کنند؛ کاری که به سادگی می‌توان توسط شما نیز انجام شود.
اولین گام در مدیریت صحیح لوازم الکترونیکی قدیمی یا دستگاه‌هایی که دیگر ایمن نیستند، آگاهی از نحوه پردازش آنها است. باید محل‌های مشخصی را که برای تحویل این دستگاه‌ها تعیین شده‌اند بشناسید و بدانید چگونه می‌توان گجت‌های خطرناک را شناسایی کرد که نمی‌توان آنها را در سطل زباله معمولی انداخت.
طبق گزارشی از وب‌سایت بی‌جی‌آر، در نهایت، استفاده از دستگاه‌هایی مانند رایانه یا تلفن‌های همراه که از خدمات نرم‌افزاری بی‌بهره هستند، دیگر به شکل قبلی ایمن نیست؛ زیرا این دستگاه‌ها به هدفی بزرگ‌تر برای آسیب‌پذیری‌ها و سو استفاده‌ی مخرب تبدیل می‌شوند. اما این بدان معنا نیست که باید آنها را دور بیندازید. می‌توان از آنها به روش‌های خلاقانه‌ای بهره‌برداری کرد. به عنوان مثال، می‌توانید گوشی اندرویدی قدیمی خود را به منظور جدیدی استفاده کنید. این کار را با سایر دستگاه‌های قدیمی، لپ‌تاپ‌های منسوخ شده و تقریبا هر وسیله الکترونیکی دیگر در منزل — از جمله اسپیکرهای هوشمند، روترها، گجت‌های پوشیدنی و تلویزیون‌های قدیمی — نیز می‌توان انجام داد. شما می‌توانید از یک تبلت قدیمی به عنوان پنل کنترل برای سیستم خانه هوشمند استفاده کنید، لپ‌تاپ فرسوده‌تان را به یک کنسول بازی‌های قدیمی تبدیل کنید یا با لامپ‌های هوشمند قدیمی پروژه‌های خلاقانه‌ای انجام دهید.
انتهای پیام
نظرات کاربران