بر اساس اطلاعاتی که خبرگزاری مهر از ورایتی نقل کرده است، اصغر فرهادی، کارگردان مطرح سینما که جهت نمایش «داستانهای موازی» به جشنواره فیلم ریو رفته است، در سخنانی به بررسی تسلط سینمای آمریکا پرداخته و اذعان داشت که هالیوود نمیتواند نماینده واقعی فرهنگهای مختلف باشد.
در پاسخ به سؤالی درباره کسب جایزه بهترین فیلم توسط «آرگو» تنها یکسال پس از دریافت جایزه بهترین فیلم بینالمللی اسکار برای «جدایی نادر از سیمین»، فرهادی اظهار داشت که هنگام تماشای «آرگو» به این نتیجه رسیده که این فیلم به شدت تحت تأثیر نگرشهای هالیوودی قرار دارد. در این اثر که بر پایه واقعه گروگانگیری در سفارت آمریکا در ایران ساخته شده است، بن افلک به عنوان کارگردان و بازیگر، نقش یک کارشناس مهاجرت لاتین را ایفا میکند که خود را بهجای یک تهیهکننده هالیوودی جا میزند تا شش آمریکایی گروگانگرفته شده را از تهران نجات دهد.
فرهادی پس از آنکه مجری برنامه به تصویر ایران به عنوان جهنمی در فیلم افلک اشاره کرد، گفت: مشکلی که در فیلمهای هالیوودی و برخی آمریکاییها وجود دارد، این است که آنها از یک دیدگاه برتر به دنیا نگاه میکنند. باید روزی از آنها بپرسید: چرا تصور میکنید شما در صدر هستید و ما در زیر؟ من نمیتوانم درک کنم چه خودخواهی باعث میشود آنها اینگونه فکر کنند.
سپس این کارگردان بیان کرد: آمریکاییها معمولاً ادعا دارند که دموکراسی دارند، در حالی که در واقعیت چنین نیست. شما هیچ دموکراسی ندارید. این ادعا واقعا نادرست است.
فرهادی اشاره کرد که چندی پیش برای کاری در یک پروژه به آمریکا رفته و در حین تحقیقات، به سانفرانسیسکو سفر کرده تا با مردان زندانی گفتگو کند. او ادامه داد: با چند نفر از شهروندان سیاهپوست در زندان آشنا شدم که برخی از آنها از کشورهای دیگر آمده بودند. واقعیت امریکا در آنجا نمایان میشود، اما مردم جهان این جنبه از آمریکا را نمیشناسند.
او همچنین ابراز کرد: من با این طرز فکر که آنها آرزو میکنند «روزی مثل ما شوید» مشکل دارم، نه، من این را نمیخواهم.
در مورد «آرگو»، فرهادی گفت: این چهارچوب چندان عمیق نیست. چنین آثار هنری برای سودآوری ساخته میشوند؛ آنها بیشتر به تجارت شباهت دارند. در این آثار معمولاً یک مرد سفید آمریکایی به نجات دیگران میآید. پرسش من این است: چرا یک آمریکایی باید به کشورهای دیگری مثل کوبا یا ایران برود تا مردم را نجات دهد؟ مردم میتوانند خود را نجات دهند. چه کسی از شما خواسته که داوطلبانه به ما کمک کنید؟
وی همچنین درباره جایگاه سیاست در آثارش گفت: هر وقت از جامعه سخن بگویید، به نوعی در حال بحث درباره سیاست هستید. حتی وقتی که در مورد زندگی خانواده، روابط و چالشهای آنان صحبت میکنید، بهنوعی در دل مباحث سیاسی قرار میگیرد. در آثارم سعی میکنم بهطور مستقیم به سیاست نپردازم، چراکه این کار به نظر من سینما را از هدف اصلیاش دور میکند. سینمایی که من به آن اعتقاد دارم، باید فضایی برای کشف خود مخاطبان فراهم کند.
این کارگردان با اشاره به فیلم «همشهری» عباس کیارستمی، آن اثر را به عنوان «سیاسیترین فیلم ایران» توصیف کرد. این مستند که در سال ۱۹۸۳ تولید شده، به بررسی رانندگان در خیابانهای تهران میپردازد. فرهادی افزود: او به تصویر کشیدن جامعه در تهران را به عنوان یک مستند آغاز کرده، اما وقتی که تماشاگران نحوه تعامل آنها با پلیس و غیره را میبینند، متوجه میشوند که لایههای سیاسی در آن نهفته است. رسانهها و سینما تصویر کاملی از زندگی واقعی مردم را ارائه نمیدهند. نکته این است که در سرتاسر جهان، مردم به نوعی مشابه یکدیگر هستند. سینما بر مبنای احساسات عشق و نفرت است و وقتی صحبت از این دو احساس میشود، در هر کجا یکسان است. عشق میان یک مادر و فرزند در برزیل و تهران مشابه است. شیوه ابراز متفاوت است، اما جوهر و حقیقت یگانه است.
فرهادی همچنین اشاره کرد که هنگام تماشای یک فیلم برزیلی به زودی فراموش میکند که در حال دیدن داستانی از نقطهای دیگر در دنیا است و احساس میکند که این داستان «درباره ما» به عنوان انسانیت است.
او افزود: اگر روزی مردم امکان سفر به کشورهای دیگر را پیدا کنند و همدیگر را ملاقات کنند، این بهترین روش برای شناخت یکدیگر خواهد بود، نه از طریق رسانهها. من به این موضوع باور ندارم که رسانهها قادرند تصویر کاملی از واقعیت به ما ارائه دهند.
این کارگردان تأکید کرد که آثار اخیرش، «قهرمان» و «قصههای موازی»، به نحوه نگرش ما به دیگران و چگونگی درک ما از سوی آنان خواهد پرداخت.
وی همچنین بیان کرد: این آثار بهطرز قابل توجهی تحت تأثیر الگویی هستند که رسانههای اجتماعی بر زندگی ما میگذارند. زمانی که چیزی را در رسانهها مشاهده میکنیم، باید دقت کنیم. بیشتر اطلاعاتی که رسانههای جریان اصلی از ایران بازنشر میکنند، ناشی از «علوم ابتدایی» آنان درباره زندگی واقعی در این کشور است و مشکل آنجاست که قویترین رسانهها متعلق به افراد پرنفوذ هستند.
فرهادی درباره پروژه بعدی خود هم نکاتی را در میان گذاشت و تأکید کرد که این فیلم را به زبان مادری خود یعنی فارسی تولید خواهد کرد. در پاسخ به سؤالی مبنی بر اینکه آیا این فیلم به موضوع جنگ کنونی ایران و درگیری در فلسطین خواهد پرداخت، او گفت: نه بهطور مستقیم.
این اظهارنظر فرهادی نشان میدهد که فضای سیاسی کنونی ممکن است تأثیر قابل توجهی بر داستان او داشته باشد، اگرچه محور اصلی پروژه نخواهد بود.
کارگردان «فروشنده» همچنین گفت: در ابتدا قصد داشتم «داستانهای موازی» را در آمریکا بسازم. سه سال در آنجا ماندم، نگارش کردم، تحقیق کردم و بازیگران معروفی انتخاب کردم، اما هر روز که به خانه برمیگشتم، به خودم میگفتم؛ نمیتوانم با این محیط ارتباط برقرار کنم. چیزی در جای خود قرار نداشت. این یک چالش بزرگ بود. یک شب تصمیم به تغییر کامل گرفتم. انتقال صحنههای فیلم به فرانسه و انتقال تولید به خارج از کشور، تصمیم آسانی نبود، اما ذات این فیلم بیشتر به فرهنگ اروپایی نزدیک است تا آمریکایی.
جشنواره فیلم ریو از تاریخ یکم تا ۱۱ اکتبر (۹ تا ۱۹ مهر) برگزلر میشود.
نظرات کاربران