باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلی‌پور - در روز دوشنبه ۱۳ مهرماه، معاملات بازار سهام به‌گونه‌ای به پایان رسید که بعد از اصلاح مختصر روز گذشته، شاهد بهبود تقاضا در قسمت‌های قابل‌ملاحظه‌ای از بازار بودیم. با این حال، ادامه خروج پول حقیقی نشان می‌دهد که افزایش حجم معاملات هنوز به معنای بازگشت پایدار نقدینگی به رونق بازار نیست. در این میان، افزایش تعداد صف‌های خرید و انتقال بخشی از منابع از صندوق‌های با ریسک پایین به دارایی‌های ناپایدارتر، به تغییر موازنه عرضه و تقاضا در معاملات اشاره دارد.
فاطمه اکبری، کارشناس فعال در حوزه بازار سرمایه، در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان درباره وضعیت معاملات روز دوشنبه گفت: بازار سهام در شرایطی به کار خود پایان داد که به دنبال اصلاح اندک روز گذشته، تقاضا در قسمت‌های مختلف بازار رشد خوبی را تجربه کرد.
سبزپوشی شاخص کل بورس
اکبری اضافه کرد: شاخص کل بورس تهران با رشدی در حدود ۶ هزار واحد، معادل ۰.۰۸ درصد، به حدود ۷ میلیون و ۷۸۹ هزار واحد رسید. شاخص هم‌وزن نیز با افزایش ۰.۱۲ درصدی به ۲ میلیون و ۶۵ هزار واحد افزایش یافت و شاخص فرابورس به میزان ۰.۲۰ درصد رشد کرد. عملکرد بهتر شاخص هم‌وزن در مقایسه با شاخص کل، نشان‌دهنده این است که بهبود تقاضا محدود به چند نماد بزرگ نبوده و در بخش وسیع‌تری از بازار جریان دارد.
این کارشناس بازار سرمایه به روند معاملات اشاره کرد و اظهار داشت: یکی از نکات بارز معاملات امروز، تغییر موازنه عرضه و تقاضا در طول جلسه معاملاتی بود. در شروع بازار، فشار فروش در تعداد قابل‌توجهی از نمادها قابل مشاهده بود، اما به تدریج تقاضا افزایش یافت و بسیاری از نمادها از شرایط منفی به مثبت منتقل شدند. در پایان جلسه معاملاتی، ۵۰۵ نماد، معادل حدود ۵۳ درصد از بازار، در محدوده مثبت قرار داشتند و تعداد نمادهای منفی به ۴۵۰ نماد رسید.
اکبری همچنین بیان کرد: رشد تعداد صف‌های خرید این تغییرات را تصدیق می‌کند. تعداد صف‌های خرید که در شروع بازار نزدیک به ۱۱۰ نماد بود، در پایان به بیش از ۳۰۰ نماد رسید. ارزش سفارش‌های خرید در صف به حدود ۱۰.۸ همت افزایش یافت، در حالی که ارزش صف‌های فروش حدود ۱.۲ همت بود؛ بنابراین، اگرچه رشد شاخص‌ها محدود بود، موازنه سفارش‌ها در پایان کار نسبت به ابتدای معاملات به‌وضوح به نفع تقاضا تغییر یافته است.
او در خصوص ارزش معاملات خرد سهام و صندوق‌های سهامی اظهار داشت: ارزش معاملات خرد سهام و صندوق‌های سهامی در این روز حدود ۴۳ تا ۴۴ همت گزارش شد؛ رقمی که هنوز نشان‌دهنده وجود نقدینگی قابل‌توجه در بازار است. با این حال، باید توجه داشت که بالا بودن ارزش معاملات به تنهایی نباید به‌معنای ورود نقدینگی تازه محسوب شود. جریان پول حقیقی همچنان منفی بوده و خروج ۱ تا ۱.۱ همت پول حقیقی از بازار سهام ثبت شده است.
این کارشناس بازار سرمایه در ادامه گفت: این موضوع تایید می‌کند که در وضعیت کنونی، گردش نقدینگی بالا است، اما بخشی از آن ناشی از جابه‌جایی مالکیت میان سرمایه‌گذاران می‌باشد و هنوز نمی‌توان انتظار بازگشت پایدار پول حقیقی به بازار سهام داشت. همچنین در معاملات امروز، متوسط ارزش فروش سرمایه‌گذاران حقیقی بالاتر از متوسط خرید آنها گزارش شد که نشان از احتیاط ادامه‌دار در میان بخشی از سرمایه‌گذاران است. همزمان، ورود پول به صندوق‌های اهرمی و برخی گروه‌های کالایی و معدنی نشان‌دهنده این است که برخی از سرمایه‌گذاران همچنان در حال افزایش ریسک خود و مواجهه با دارایی‌های پرریسک‌تر هستند.
او بیان کرد: در عین حال، خروج نزدیک به ۱.۹ همت از صندوق‌های درآمد ثابت و کاهش منابع صندوق‌های طلا نشان می‌دهد که در مقیاس روزانه، بخشی از نقدینگی از ابزارهای کم‌ریسک به سمت دارایی‌های پرنوسان‌تر جریان دارد.
رفتار محتاطانه سرمایه‌گذاران در چند ماه اخیر
اکبری به چشم‌انداز چند ماه اخیر اشاره کرده و گفت: با این حال، تصویر کلی در چند ماه اخیر به‌طور محسوسی محتاطانه‌تر بوده است. از اوایل تابستان، بیش از ۷۲ همت پول حقیقی به صندوق‌های درآمد ثابت، حدود ۳۳ همت به صندوق‌های طلا و حدود ۱۶ همت به بازار سهام وارد شده است.
او خاطرنشان کرد: بنابراین، در حالی که بازار سهام هنوز توجه قابل‌توجهی از نقدینگی سرمایه‌گذاران را به خود جلب کرده است، رفتار کلی سرمایه‌گذاران نشان‌دهنده اولویت کاهش ریسک نسبت به دستیابی به حداکثر بازدهی است.
معاملات روز دوشنبه با افزایش محدود شاخص‌ها و بهبود مشهود تقاضا در بخش‌های متنوع بازار پایان یافت، در حالی که افزایش صف‌های خرید و انتقال بخشی از منابع به سمت دارایی‌های پرریسک‌تر، نشانه‌هایی از تقویت تقاضا را نمایان می‌کند. با وجود این، خروج پیوسته پول حقیقی از سهام و ورود منابع قابل‌توجه به صندوق‌های درآمد ثابت و طلا از ابتدای تابستان، تأکید بر این دارد که سرمایه‌گذاران هنوز رویکردی محتاط دارند و بازگشت پایدار نقدینگی حقیقی به بازار سهام هنوز به‌طور کامل محقق نشده است.
در پایان، به‌عنوان نکته‌ای قابل ذکر، باید گفت که گزارش فوق تنها یک گزارش تحلیلی است و نباید به‌عنوان سیگنالی برای خرید و فروش تلقی شود.