دکتر اسکندر صیدایی در مصاحبه‌ای با ایسنا
وی افزود: بر اساس توافق‌نامه‌ای که میان این دو سازمان به امضا رسیده است، کارشناسان متخصص در زمینه نقشه‌برداری، کارتوگرافی و سنجش از دور داخلی اطلاعات مربوط به سرزمین را از ماهواره خیام دریافت کرده و در حال تجزیه و تحلیل این اطلاعات به منظور انطباق با وضعیت فعلی مکانی هستند تا کیفیت تصاویر به استانداردهای مورد نیاز و قابل قبول نهادهای کشور ارتقا یابد.
صیدایی با اشاره به شروع این همکاری و افزایش تعاملات میان سازمان نقشه‌برداری کشور و سازمان فضایی ایران در سال گذشته، عنوان کرد: هدف از این همکاری این است که بتوانیم اطلاعات دریافتی از ماهواره را با داده‌های مکانی حاصل از ایستگاه‌های ثقل‌سنجی ترکیب کنیم و به این روش، نیازهای کشور را به شکلی مؤثر برآورده کنیم.
تصاویر «خیام» پاسخگوی نیازهای مکانی نهادهای کشور
رئیس سازمان نقشه‌برداری کشور در پاسخ به این سؤال که آیا تصاویر ماهواره خیام در حال حاضر برای نیازهای مورد نظر این سازمان مفید هستند، بیان کرد: ما بخشی از تصاویر را دریافت کرده و با موفقیت به انطباق رسانده‌ایم، و بخش قابل توجهی از نیازهای دستگاه‌های کشور می‌تواند با استفاده از این اطلاعات و اقدامات سازمان نقشه‌برداری تأمین شود.
وی ادامه داد: این مسئله برای کشور بسیار سودمند است؛ زیرا داده‌های ترکیبی به‌دست‌آمده از اطلاعات سازمان نقشه‌برداری و داده‌های ماهواره‌ای می‌تواند بخشی از نیازهای ما را تامین کند و به درخواست‌های نهادهای مختلف پاسخ دهد.
صیدایی همچنین در مورد پوشش تصاویر ماهواره خیام توضیح داد: این ماهواره توانسته پوششی سراسری بر کل کشور فراهم کند و تصاویر آن در بازه‌های زمانی مختلف گرفته می‌شود. ما این تصاویر را دریافت کرده و بر روی آن‌ها کار می‌کنیم و بر اساس نیاز نهادها، وضوح و مقیاس نقشه‌ای مورد نظر را بهینه‌سازی می‌کنیم. برای مثال، ممکن است یک نهاد به اطلاعات در مقیاس خاصی مانند یک‌بیست‌وپنج‌هزارم یا یک‌دوهزارم نیاز داشته باشد؛ بنابراین، متناسب با نیاز خاص آن‌ها، اطلاعات را جمع‌آوری کرده، وضوح آن را به استاندارد لازم می‌رسانیم و سپس این اطلاعات مورد استفاده قرار می‌گیرد.
استفاده از «خیام» برای پایش فرونشست
رئیس سازمان نقشه‌برداری کشور در رابطه با قابلیت استفاده از تصاویر ماهواره خیام برای پایش خطراتی مثل فرونشست زمین نیز تصریح کرد: داده‌های عمومی ارائه شده از این ماهواره می‌تواند به کار گرفته شود، اما برای اینکه پاسخگویی در مسائل تخصصی به‌طور موثری صورت گیرد، نیاز به پردازش‌های تخصصی و کار علمی بر روی اطلاعات وجود دارد. به هر حال، این داده‌ها به‌روز بوده و با ترکیب آن‌ها با اطلاعات GPS و داده‌های ایستگاه‌های ثقل‌سنجی سازمان نقشه‌برداری کشور، می‌توان به نیازهای مختلف از جمله پایش فرونشست زمین، بررسی کاربری اراضی و دیگر موارد پاسخ داد.
صیدایی در ادامه درباره وضعیت ایستگاه‌های GPS سازمان نقشه‌برداری کشور و نیاز به مدرن‌سازی آن‌ها گفت: در کشور چند صد ایستگاه مجهز به GPS فعال وجود دارد که حرکات سطحی زمین را تحت نظر دارند. اطلاعات این ایستگاه‌ها به‌طور لحظه‌ای به سیستم مرکزی سازمان نقشه‌برداری ارسال می‌شود. این اطلاعات در سازمان بار دیگر تحلیل و مدل‌سازی شده و حرکات زمین و پوسته آن، میزان و شدت این حرکات و وضعیت آن‌ها مورد بررسی قرار می‌گیرد.
رئیس سازمان نقشه‌برداری کشور در ادامه افزود: اطلاعات جمع‌آوری‌شده با استانداردهای جهانی تطبیق داده می‌شود و بر اساس آن، اطلس‌های متنوعی تولید خواهد شد. همچنین، نقشه‌های مربوط به فرونشست مناطق شهری، کلان‌شهرها و کشور بر اساس این داده‌ها تهیه می‌شود و به وضوح، این ایستگاه‌ها و اطلاعات حاصل از آن‌ها به‌روزرسانی نیاز دارند.
صیدایی یادآور شد: در همین راستا، یکی از اقدامات اساسی که سازمان نقشه‌برداری کشور در یک ماه اخیر انجام داده، تأمین ۲۴ دستگاه GPS بوده است که برای تأسیس ۲۴ ایستگاه جدید مورد استفاده قرار خواهد گرفت و به زودی به مجموعه ایستگاه‌های موجود اضافه خواهد شد.
به گزارش ایسنا، ماهواره «خیام» یک ماهواره سنجش از دور ایرانی به منظور ارائه داده‌های تصویری از سطح زمین و گسترش کاربردهای فضایی در زمینه‌های متنوع به مدار زمین پرتاب شده است. این ماهواره در تاریخ ۱۸ مرداد ۱۴۰۱ (۹ اوت ۲۰۲۲) با استفاده از ماهواره‌بر «سایوز-۲.۱ب» و مرحله بالایی «فریگات» از پایگاه فضایی بایکونور در قزاقستان به فضا پرتاب گردید.
«خیام» در دسته ماهواره‌های سنجش از دور قرار دارد و تصاویر تولیدشده توسط آن می‌تواند برای تولید و به‌روزرسانی اطلاعات مکانی و نظارت بر تغییرات سطح زمین به کار آید. وقتی داده‌های این ماهواره با اطلاعات زمینی و داده‌های شبکه‌های پایش مانند ایستگاه‌های GPS ادغام شوند، می‌توان به کاربری‌های مختلفی از جمله پایش تغییرات سرزمین، بررسی کاربری اراضی و رصد پدیده‌های سطح زمین دست یافت.
در همین راستا، همکاری میان سازمان نقشه‌برداری کشور و سازمان فضایی ایران به منظور دریافت، پردازش و انطباق تصاویر «خیام» با داده‌های مکانی موجود در حال انجام است تا تصاویر دریافت‌شده به شکلی متناسب با مقیاس و دقت مورد نیاز نهادهای کشور به داده‌های قابل استفاده تبدیل گردد. این رویکرد، نمایانگر پیوند بین داده‌های ماهواره‌ای و داده‌های زمینی برای خلق تصوری به‌روزتر از وضعیت سرزمین است.
انتهای پیام
نظرات کاربران