به نقل از ایسنا، بر اساس اظهارات مقامات، فعالیت در زمینه استخراج رمزارز در ذات خود ممنوع نیست، اما بخش عمده‌ای از مزارع این حوزه از برق به‌طور غیرمجاز استفاده می‌کنند. براساس برآوردها، بیش از ۹۵ درصد از کشفیات مربوط به مزارع غیرمجاز، با تکیه بر برق غیرمجاز انجام می‌گیرد و بخشی اندک نیز از تعرفه‌های یارانه‌ای متعلق به بخش‌های کشاورزی و صنعتی بهره‌مند می‌شوند.
در حالی که کشور نیاز مبرمی به تأمین انرژی پایدار برای افزایش تاب‌آوری خود دارد، استفاده از برق به‌صورت غیرمجاز در مقیاس وسیع، بخشی از ظرفیت‌های شبکه را به فعالیت‌هایی اختصاص می‌دهد که صرفاً برای منافع شخصی انجام می‌شوند. در این راستا، گزارش‌ها نشان می‌دهد که حدود ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ مگاوات برق به‌دست استخراج‌کنندگان غیرمجاز مصرف می‌شود، و تأمین چنین حجمی از برق می‌تواند بر سایر بخش‌ها تأثیرات منفی بگذارد و اختلال در تأمین برق ممکن است پیامدهای جدی برای بخش‌های درمانی، امنیتی و اقتصادی به همراه داشته باشد.
مطالعات صورت‌گرفته نشان می‌دهد که بیش از ۷۰ درصد از مزارع شناسایی‌شده در مناطق مسکونی قرار دارند، همچنین مصرف برق یک دستگاه ماینر به‌طور میانگین معادل مصرف تقریبی ۱۰ واحد مسکونی است؛ از این رو، فعالیت همزمان تعداد زیاد این دستگاه‌ها می‌تواند فشاری چشمگیر بر شبکه توزیع برق وارد کند.
با احتساب انرژی مورد نیاز برای خنک‌سازی مزارع استخراج رمزارز، به‌طور تقریبی سالانه حدود ۲۰ میلیارد کیلووات ساعت برق در این فعالیت مصرف می‌شود؛ رقمی که تقریبا ۵ درصد از کل مصرف برق کشور را شامل می‌گردد و معادل سوزاندن روزانه نزدیک به ۱۳.۷ میلیون لیتر سوخت است.
استان‌های خوزستان، فارس، کرمان، خراسان رضوی و بوشهر از مناطقی هستند که فراوانی کشفیات در آن‌ها قابل توجه گزارش شده و همچنین در استان‌های صنعتی و مرزی کشفیات قابل‌توجهی صورت گرفته است؛ به گونه‌ای که پرونده‌هایی حاوی ۴۰۰، ۵۰۰ و ۳۰۰ دستگاه ماینر در انبارها، منازل مسکونی و کارگاه‌های غیر فعال شناسایی شده‌اند.
سه شیوه شناسایی مزارع غیرمجاز استخراج رمزارز
شناسایی مزارع غیرمجاز استخراج رمزارز از سه روش اصلی انجام می‌گیرد که نخستین آن، تحلیل داده‌های کنتورهای هوشمند است. در این تکنیک، الگوهای مصرفی مشترکان مورد بررسی قرار می‌گیرد به‌ویژه در مواردی که مصرف برق در نیمه‌شب غیرمتعارف باشد یا با الگوی معمول مصرف سازگاری نداشته باشد. روش دوم، ارزیابی بار و نظارت بر رفتار مصرفی در ایستگاه‌ها و فیدرهای بالادست است که به‌خصوص در شناسایی فعالیت‌های غیرمتعارف در صنایع به کار گرفته می‌شود.
گزارش‌های مردمی به‌عنوان سومین شیوه و یکی از مهم‌ترین ابزارها برای شناسایی این مزارع به شمار می‌رود، به‌طوری‌که بیش از ۷۰ درصد کشفیات از طریق گزارش‌های مردمی به دست می‌آید. شهروندان می‌توانند موارد مشکوک به استخراج غیرمجاز رمزارز را از طریق شماره ۳۰۰۰۵۱۲۱ گزارش دهند. این سامانه به مدت بیش از دو سال است که فعال است و بسته به تعداد دستگاه‌های شناسایی شده، به گزارش‌دهندگان پاداش اعطا می‌شود.
بازگشت ماینرهای کشف‌شده؛ چالش برخورد با متخلفان
علاوه بر شیوه‌های شناسایی، چالش‌های مربوط به نحوه برخورد با استخراج‌کنندگان غیرمجاز و جلوگیری از تکرار تخلف نیز از مسائل مهم طرح شده در این زمینه است. علیرضا سلیمی، عضو هیئت‌رئیسه مجلس شورای اسلامی، سه چالش اصلی در برخورد با متخلفان را برشمرده و اشاره کرده که ماینرهای شناسایی‌شده به راحتی به فعالیت‌های غیرمجاز خود بازمی‌گردند. حتی افرادی که هم فعالیت‌های غیرقانونی‌شان شناسایی شده و دستگاه‌هایشان ثبت گردیده، مجدداً به کارهای قبلی خود بازمی‌گردند.
وی عدم برخورد قاطع با متخلفان را دومین چالش بیان کرده و گفت: به دلیل وجود خلأهای قانونی، امکان برخورد جدی با این افراد وجود ندارد و تخلفات به حدی افزایش یافته که گاهی اوقات مأموران قضایی نیز با تخلف‌کنندگان درگیر می‌شوند.
سلیمی، چالش سوم را روند پیچیده حقوقی برای برخورد با استخراج‌کنندگان غیرمجاز عنوان کرد و افزود: برای مقابله با این افراد، یک دوره حقوقی طولانی تعریف شده است و وزارت نیرو باید دادخواست ثبت کند تا مراحل قانونی طی گردد.
قطع برق و ابطال پروانه؛ برخورد با استخراج‌کنندگان
در این راستا برنامه‌هایی برای تشدید برخورد با استخراج غیرمجاز رمزارز موجود است؛ طبق این برنامه، برای افرادی که تا پیش از این اقدام به استخراج غیرمجاز کرده‌اند، قطع برق به مدت یک هفته لحاظ شده که اجرای آن در حال انجام است. همچنین برای افرادی که از این پس به استخراج غیرمجاز پرداخته و شناسایی گردند، علاوه بر قطع برق به مدت یک ماه، ابطال پروانه از سوی وزارت صمت و اعمال تعرفه‌های غیریارانه‌ای در نظر گرفته شده است.
استفاده از این دستگاه‌ها می‌تواند بر سایر همسایگان فشار وارد ساخته و موجب قطع برق شبکه شود، بنابراین، مصطفی رجبی مشهدی، معاون برق و انرژی وزارت نیرو به تازگی به افرادی که در بخش خانگی از ماینرها استفاده می‌کنند هشدار داد و توضیح داد: در صورت شناسایی این فعالیت‌ها، برق آن واحدها به‌طور کامل قطع خواهد شد و دیگر تأمین برقی برای آن‌ها میسر نخواهد بود و متخلفان همچنین با مجازات‌های سنگینی مواجه خواهند شد.
حبس به همراه جریمه مالی برای استخراج‌کنندگان غیرمجاز
علاوه بر اقدامات مربوط به قطع برق و ابطال پروانه، افزایش مجازات متخلفان نیز در دستور کار قرار گرفته است. طبق طرح تدوین‌شده، علاوه بر جریمه مالی، مجازات حبس نیز برای استخراج‌کنندگان غیرمجاز رمزارز پیش‌بینی شده است؛ به این دلیل که جریمه‌های مالی تاکنون نتوانسته‌اند اثر بازدارنده‌ای که انتظار می‌رفت داشته باشند. مدت حبس با توجه به اظهارات مدیرعامل توانیر در متن نهایی مصوبه تعیین خواهد شد، اما پیش‌بینی می‌شود که حبس از شش ماه به بالا برای این افراد در نظر گرفته شود.
اهمیت برخورد با استخراج غیرمجاز رمزارز به‌تنهایی محدود به مقابله با تخلفات نیست، بلکه کاهش مصرف برق در این امور می‌تواند بر وضعیت تأمین انرژی کشور نیز تأثیرگذار باشد. بر اساس برآوردهای موجود، حذف مصرف برق ماینرها می‌تواند ساعات بدون ناترازی در اوج تابستان را شش برابر افزایش دهد و ۱۴ درصد از کسری انرژی را جبران کند. این ارقام نشان می‌دهد که مقابله با استخراج غیرمجاز رمزارز می‌تواند یکی از راهکارهای مؤثر در افزایش تاب‌آوری شبکه برق باشد.
علاوه بر این، تأمین برق مورد نیاز این مزارع منجر به مصرف سوخت مایع گران‌قیمت می‌شود، در حالی که عواید مالی و ارزی ناشی از این فعالیت‌ها به گروهی محدود تعلق دارد و اختلالات در تأمین برق، صنایع و مشترکان عادی را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد. لذا شناسایی مزارع غیرمجاز، جلوگیری از بازگشت دستگاه‌های کشف‌شده به چرخه فعالیت و رفع موانع قانونی برای برخورد با متخلفان از محورهای اساسی است که می‌تواند به کاهش مصرف غیرمجاز برق و مدیریت فشار بر شبکه کمک کند.
انتهای پیام
نظرات کاربران