به نقل از ایسنا، محققان همچنان در جستجوی گزینه‌هایی به منظور جایگزینی قند در برنامه غذایی ما هستند. در حالی که قند طعم غذاها را به‌طرز خوشایندی افزایش می‌دهد، به‌خوبی می‌دانیم که برای سلامت ما مضر است؛ به‌علاوه، در مورد تأثیرات شیرین‌کننده‌های مصنوعی نیز تردیدهایی وجود دارد.
مطالعه‌ای که به تازگی در نشریه «Clinical Nutrition ESPEN» به چاپ رسیده، نشان می‌دهد که پروتئینی با نام «برازین»(brazzein) ممکن است پاسخ مناسبی به این چالش باشد.
این پروتئین که در اصل از میوه‌ای بومی در غرب آفریقا استخراج می‌شود و امروزه به طور عمده از طریق قارچ‌های مهندسی شده تولید می‌گردد، به‌راحتی در بدن انسان پردازش شده و شیرینی آن تا دو هزار برابر بیشتر از شکر در وزن مساوی می‌باشد.
پژوهشگران در مرکز تحقیقاتی فدرال تغذیه، بیوتکنولوژی و ایمنی مواد غذایی در روسیه مطالعه‌ای را بر روی ۱۰۱ بزرگسال مبتلا به «بیماری کبد چرب مرتبط با اختلال متابولیک»(MASLD) انجام دادند؛ اختلالی که معمولاً با چاقی و دیابت مرتبط است و در آن بافت چربی در کبد تجمع می‌یابد.
این پژوهش به صورت یک کارآزمایی تصادفی‌سازی‌شده، کنترل‌شده، دو سوکور و متقاطع انجام شد و مبتنی بر بستنی به‌عنوان یکی از جذاب‌ترین خوراکی‌های شیرین بود.
هر یک از شرکت‌کنندگان در سه روز مختلف یک وعده استاندارد ۱۰۰ گرمی بستنی وانیلی را آزمایش کردند؛ یک بار بستنی با شکر، بار دیگر بستنی شیرین‌شده با برازین و بار سوم بستنی حاوی برازین به همراه فیبر غذایی اینولین.
یکی از نکات جالب در داده‌های به‌دست‌آمده این بود که افزایش قند خون پس از مصرف غذا، به‌طور چشمگیری با خوراکی‌های حاوی برازین و ترکیب برازین و اینولین کاهش یافت. در هر دو مورد، قند خون در حد دو برابر کاهش نشان داد که تقریباً نصف مقدار افزایش‌یافته در بستنی حاوی شکر بود.
با توجه به اینکه روش‌های تهیه بستنی بدون شکر شامل تفاوت‌هایی بودند، پژوهشگران تأکید می‌کنند که نمی‌توان این تأثیر را به‌تنهایی به برازین نسبت داد.
این گروه تحقیقاتی در مقاله خود نوشتند: یافته‌های کنونی از منظر تغذیه بالینی نشان می‌دهد که فرمول‌های آزمایش‌شده (بدون ساکارز و حاوی برازین) می‌تواند به‌عنوان گزینه‌ای بالقوه برای جایگزینی قند در بیماران MASLD، به‌ویژه افراد مبتلا به دیابت نوع ۲، شایسته مطالعات بیشتر باشد.
کاهش نوسانات قند خون در شرکت‌کنندگان مبتلا به دیابت نوع ۲ نسبت به دیگر افراد قابل مشاهده‌تر بود، هر چند که در غیرمبتلایان نیز تأثیر قابل توجهی داشت و هیچ عارضه جانبی جدی مشاهده نشد.
یافته‌های این تحقیق همچنین بر مطالعات قبلی که نشان می‌دادند «برازین» می‌تواند به عنوان جایگزینی برای قند عمل کند، تأکید می‌کند؛ جایگزینی که شیرینی را حفظ کرده و بدون معایب قند است. این مطالعه افق‌های جدیدی را برای تحقیقاتی به‌وجود می‌آورد که به بررسی طولانی‌مدت وضعیت قند خون و اثرات مصرف کنندگان می‌پردازد.
محققان اشاره می‌کنند که شدت و زمان‌بندی این اثرات، مطالعات آینده بر روی مواد غذایی شیرین شده با برازین را توجیه می‌کند. آن‌ها خواستار انجام تحقیقاتی بلندمدت هستند تا بررسی کنند آیا برازین می‌تواند به طور وسیع‌تری به‌عنوان جایگزین قند در انواع خوراکی‌ها مورد استفاده قرار گیرد.
برازین به عنوان یک پروتئین، دارای ساختار مقاوم بوده و می‌تواند دماهای تا ۸۰ درجه سانتی‌گراد و دامنه وسیعی از سطوح اسیدیته را تحمل کند. این ویژگی به معنی این است که امکان افزودن آن به انواع مختلف غذاها، از جمله دسرها و خوراکی‌های یخی وجود دارد.
با این حال، همانطور که پژوهشگران ذکر کرده‌اند، قند تنها عاملی نیست که باعث ایجاد شیرینی شود. به عنوان مثال، قند در بستنی، به آن حجم و غلظت می‌بخشد. این مطالعه نشان می‌دهد که ترکیب برازین با سایر مواد “پرکننده” می‌تواند منجر به تولید محصولی شبیه به نسخه اصلی شود.
این رویکرد احتمالاً مؤثرتر از درخواست برای حذف کامل قند از رژیم غذایی افراد خواهد بود، زیرا در این حالت نیز خوراکی‌های شیرین می‌توانند در سبد غذایی باقی بمانند.
محققان می‌گویند: غذاها و نوشیدنی‌های شیرین شده با قند، از جمله محصولات پرطرفداری مانند بستنی، دسرها و شیرینی‌جات، جایگاه مهمی در رژیم غذایی مردم در سرتاسر دنیا دارند و مصرف آن‌ها همچنان رو به افزایش است. محدود کردن شدید این محصولات در رژیم غذایی به‌طور معمول غیرعملی است و ممکن است موجب کاهش پایبندی افراد به توصیه‌های تغذیه‌ای گردد.
هرچند تحقیق‌های بیشتری باید انجام شود، اما در نهایت ممکن است شاهد استفاده از برازین به‌عنوان جایگزینی برای قند در خوراکی‌های مناسب برای افرادی که مبتلا به دیابت یا بیماری‌هایی مانند «MASLD» هستند شده و یا برای کسانی که به طور کلی خواستار کاهش مصرف قند هستند، نیز مفید باشد.
با این حال، همچنان نامشخص است که تأثیر طولانی‌مدت مصرف غذاهای شیرین شده با برازین بر چربی کبد، دیابت، فشار خون یا سایر مشکلات مرتبط چه خواهد بود. همچنین، شرکت‌کنندگان این مطالعه، تنها بخشی از جمعیت مبتلا به MASLD بوده و بسیاری از آن‌ها به چاقی مبتلا بودند.
بسیاری از عوامل می‌توانند بر قند خون تأثیر بگذارند، از جمله عوامل اجتماعی و نحوه غذا خوردن؛ همه این موارد می‌توانند در تحقیق‌های آینده به‌طور جامع مورد بررسی قرار گیرند.
محققان می‌گویند: مطالعات بلندمدت ضروری است تا مشخص کند آیا جایگزینی مکرر دسرهای حاوی ساکارز با دسرهای شیرین شده با برازین می‌تواند به بهبود پایدار متابولیک، کبدی، میکروبیومی یا رفتاری منجر شود.
این پژوهش در نشریه Clinical Nutrition ESPEN به چاپ رسیده است.
انتهای پیام
نظرات کاربران