به نقل از ایسنا، سرهنگ جواد مختاررضایی در بیان برخی از شیوه‌های متداول مجرمان سایبری، بر اهمیت مراجعه به وب‌سایت‌های رسمی، رعایت جوانب امنیتی و افزایش آگاهی کاربران در زمینه فضای سایبر تأکید کرد و افزود: کلاهبرداران با بهره‌برداری از نیازهای جامعه و مسائل روز، سعی دارند تا اطلاعات شخصی و مالی افراد را تصاحب کرده یا به حساب‌های کاربری آنها دسترسی پیدا کنند.
تبلیغات وام‌های فوری در دنیای مجازی؛ یک ترفند برای به‌دست آوردن وجوه مالی از متقاضیان
وی با اشاره به تبلیغات مرتبط با وام‌های فوری و کم‌بهره در شبکه‌های اجتماعی و پیام‌رسان‌ها، خاطرنشان کرد: برخی از مجرمان سایبری با وعده اعطای وام‌هایی با نرخ بهره پایین و بازپرداخت آسان، به سراغ افرادی می‌روند که به دنبال وام هستند.
معاون فرهنگی و اجتماعی پلیس فتا فراجا افزود: این کلاهبرداران ممکن است به منظور جلب اعتماد مردم، خود را به نهادهای معتبر وابسته نشان دهند یا ادعا کنند که از پلیس فتا و دیگر ارگان‌ها مجوز دارند؛ در حالی که شهروندان باید آگاه باشند که دریافت وام تنها از طریق بانک‌ها و مؤسسات مالی مجاز و مطابق با قوانین مربوطه ممکن است.
مختاررضایی اظهار داشت که در برخی موارد، متقاضیان برای به‌دست آوردن وام‌هایی به ارزش ۲۰۰ میلیون تومان یا بیشتر، تحت عناوینی مانند کارمزد و هزینه‌های استعلام، مبالغی را پرداخت کرده‌اند. اما در نهایت، نه تنها وامی دریافت نکرده‌اند، بلکه امکان تماس با مجرمان نیز از میان رفته است.
وی یکی دیگر از ترفندهای این کلاهبرداران را انتشار ویدیوهای حاکی از رضایت مشتریان عنوان کرد و افزود: در مواردی، پس از دریافت مبالغ درخواست شده، از متقاضی خواسته می‌شود که یک ویدیو تهیه کرده و در آن از دریافت وام ابراز رضایت کند. فرد با تصور این که مراحل دریافت وام نزدیک به پایان است، این ویدیو را ارسال می‌کند، اما بعد از آن ارتباطش با کلاهبرداران قطع می‌شود.
به گفته معاون فرهنگی و اجتماعی پلیس فتا، این ویدیوها ممکن است در همان صفحات و کانال‌ها برای جلب اعتماد سایرین به نمایش گذاشته شوند؛ بنابراین مشاهده ویدیو افرادی که ادعای دریافت وام کرده‌اند به معنای واقعی بودن تبلیغات نیست.
وی تأکید کرد: اگر سایتی در فضای مجازی ادعا کند که با مجوز پلیس فتا به اعطای وام می‌پردازد، شهروندان نباید به این ادعا اعتماد کنند.
کلاهبرداری‌های مرتبط با وام به یک پیام‌رسان یا بستر خاص محدود نیست
مختاررضایی با بیان این که تبلیغات دروغین مربوط به وام در بسترهای مختلف فضای مجازی مشاهده می‌شود، تصریح کرد: این موضوع محدود به یک پیام‌رسان یا شبکه اجتماعی خاص نیست و حتی ممکن است در پلتفرم‌های آگهی نیز با چنین تبلیغاتی برخورد کنیم.
وی اضافه کرد: برخی افراد با به نمایش گذاشتن یک دفتر یا شرکت و بیان آدرس مشخص، سعی در جلب اعتماد متقاضیان دارند، در حالی که داشتن دفتر یا نشانی مشخص به هیچ‌وجه به معنای قانونی بودن فعالیت نیست و شهروندان باید قبل از هرگونه پرداخت، اعتبار آن مجموعه را از منابع رسمی احراز کنند.
معاون فرهنگی و اجتماعی پلیس فتا تأکید کرد که فرآیند دریافت وام‌های بانکی مشخص است و متقاضیان باید از طریق شعب بانک‌ها یا سامانه‌های رسمی اقدام نمایند. همچنین، نباید به بهانه دریافت وام، وجهی به افراد ناشناخته بپردازند و یا فایل‌ها و لینک‌های مشکوک را باز کنند.
کارت دعوت عروسی و آنچه به یاد ماندنی است؛ ترفندی برای نصب بدافزار
وی در ادامه از یکی دیگر از شیوه‌های مجرمان سایبری یاد کرد و گفت: ارسال فایل‌هایی با عناوینی مانند کارت دعوت عروسی، عکس‌های یادگاری و تصاویر دسته‌جمعی، به عنوان ابزاری برای ترغیب کاربران به نصب نرم‌افزارهای آلوده، استفاده می‌شود.
مختاررضایی توضیح داد که در این روش ممکن است پیامی با محتوای «این تصویر یادگاری ماست» یا پیشنهاد نصب یک برنامه برای مشاهده کارت دعوت عروسی ارسال شود. فرد ممکن است با تصور این که این فایل متعلق به یکی از نزدیکانش است، برنامه مذکور را نصب کند؛ در حالی که این نرم‌افزار می‌تواند به اطلاعات تلفن همراه و حساب‌های بانکی او دسترسی غیرمجاز بدهد.
وی بر لزوم بی‌توجهی به چنین پیام‌هایی تأکید کرد و گفت: این شیوه ممکن است در پیام‌رسان‌های مختلف، چه داخلی و چه خارجی، مورد استفاده قرار گیرد و کاربران نباید صرفاً به دلیل آشنا بودن اسم یا ظاهر پیام، اقدام به نصب فایل‌های پیشنهادی نمایند.
معاون فرهنگی و اجتماعی پلیس فتا همچنین با اشاره به ادامه استفاده از روش‌های قدیمی کلاهبرداری خاطرنشان کرد: در کنار این شیوه‌های نوین، شیوه‌هایی نظیر ارسال پیام درباره پیدا شدن سکه یا اشیای قیمتی و تشویق افراد به مراجعه برای دریافت آنها همچنان در جریان است.
چه باید کرد پس از نصب برنامه مشکوک؟
مختاررضایی در خصوص اقداماتی که باید بعد از نصب یک برنامه مشکوک روی تلفن همراه انجام شود، تأکید کرد: در صورت مشاهده نشانه‌های آلودگی یا تصوری از نصب یک برنامۀ مخرب، اولین اقدام درنظرگرفتن حالت پرواز برای قطع ارتباط گوشی با شبکه است.
وی ادامه داد: سپس باید برنامه مشکوک شناسایی و حذف شود. کاربران می‌توانند از طریق تنظیمات گوشی و قسمت برنامه‌های نصب شده، نرم‌افزارهای جدید را بررسی کرده و دسترسی‌های آنها را ارزیابی کنند.
این مقام انتظامی بر اهمیت بررسی دسترسی برنامه‌ها به پیامک‌ها و مخاطبان تاکید کرد و اظهار داشت: مجرمان ممکن است از این طریق کدهای ورود و رمزهای یک بار مصرف را به دست آورند. همچنین دسترسی به فهرست مخاطبان می‌تواند برای ارسال پیام‌های آلوده به دیگران مورد سوءاستفاده قرار گیرد.
معاون فرهنگی و اجتماعی پلیس فتا توصیه کرد: کاربران باید دسترسی‌های غیرضروری نرم‌افزارهای ناشناس را قطع و آنها را حذف کنند. در صورت جدی بودن مشکل، لازم است گوشی همچنان در حالت پرواز باقی بماند و برای بررسی‌های بیشتر از پلیس فتا کمک گرفته شود.
پیشنهادات پلیس فتا برای جلوگیری از هک حساب‌های پیام‌رسان
مختاررضایی درخصوص اقداماتی که باید پس از وقوع دسترسی غیرمجاز به حساب پیام‌رسان انجام شود، تأکید کرد: کاربران در این شرایط باید به بخش نشست‌های فعال یا نشست‌های ورودی در تنظیمات حریم خصوصی و امنیت حساب خود مراجعه کنند و در صورت مشاهده هرگونه نشست ناشناس، آن را قطع نمایند.
وی افزود: اگر امکان قطع دسترسی فرد غیرمجاز وجود نداشته باشد، بهتر است از طریق پشتیبانی پیام‌رسان یا روش‌های رسمی اعلام‌شده اقدام گردد.
این مقام انتظامی بر ضرورت فعال‌سازی تأیید دو مرحله‌ای پس از بازگردانی حساب کاربری تأکید کرد و گفت: این قابلیت یک لایه امنیتی اضافی را فراهم می‌سازد و احتمال دسترسی غیرمجاز به حساب را کاهش می‌دهد.
وی همچنین از شهروندان خواست تا از به اشتراک‌گذاری کدهای ورود به پیام‌رسان‌ها، کدهای یک‌بار مصرف بانکی و کدهای تأیید با دیگران پرهیز نمایند؛ چرا که مجرمان می‌توانند از این اطلاعات برای دسترسی به حساب‌های کاربری و سوء استفاده از هویت افراد بهره‌برداری کنند.
شماره ۰۹۶۳۸۰؛ خط ارتباطی ۲۴ ساعته با پلیس فتا
معاون فرهنگی و اجتماعی پلیس فتا فراجا در خصوص خدمات فوری این نهاد توضیح داد: شهروندان در صورت مواجهه با مشکلات سایبری می‌توانند با شماره ۰۹۶۳۸۰ تماس بگیرند و به‌صورت شبانه‌روز از مشاوره کارشناسان بهره‌مند شوند.
مختاررضایی افزود: اگر فردی با مشکل امنیتی در حساب کاربری خود مواجه شود، اما برداشت غیرمجاز از حساب بانکی او انجام نشده باشد، کارشناسان می‌توانند به او درباره اقدامات لازم و نیاز به پیگیری قانونی مشاوره دهند.
وی بر اهمیت سرعت در صورت وقوع برداشت غیرمجاز تأکید کرد و گفت: در صورت انتقال وجه به حساب دیگری، فرد باید به سرعت با پلیس فتا تماس بگیرد. در صورت بررسی و احراز شرایط لازم، امکان پیگیری برای تعلیق موقت حساب مقصد وجود دارد تا از خروج وجه از چرخه بانکی جلوگیری شود.
به گفته وی، این اقدام ابتدایی با هدف فراهم‌کردن فرصت برای پیگیری‌های بعدی انجام می‌شود و فرد نیز باید در اولین فرصت مراحل قانونی ثبت شکایت را شروع کند.
اخطار در خصوص پیامک‌های جعلی کالابرگ، یارانه و ابلاغیه‌های قضایی
مختاررضایی در خصوص سوءاستفاده مجرمان سایبری از طرح‌های دولتی برای فریب شهروندان بیان داشت: پیامک‌های مربوط به کالابرگ، یارانه و دیگر خدمات عمومی ممکن است به‌منظور هدایت کاربران به صفحات جعلی یا لینک‌های آلوده ارسال شوند.
وی ادامه داد: در زمان اجرای یک طرح واقعی دولتی، امکان ارسال پیامک‌های جعلی با همان عنوان نیز وجود دارد؛ بنابراین، دریافت پیام درباره یک طرح معتبر به معنای معتبر بودن فرستنده یا لینک موجود در آن نیست.
معاون فرهنگی و اجتماعی پلیس فتا از شهروندان خواست تا برای استفاده از خدمات دولتی، نشانی سامانه مورد نظر را شخصاً در مرورگر وارد کرده و از ورود به سامانه‌ها از طریق لینک‌های مشکوک پرهیز نمایند.
وی در مورد پیگیری خدمات کالابرگ نیز گفت: شهروندان باید از نشانی رسمی اعلام‌شده به آدرس my.gov.ir استفاده کنند و به لینک‌هایی که از سرشماره‌های ناشناس یا نشانی‌های مشابه برای آنان ارسال می‌شود، اعتماد نکنند.
مختاررضایی همچنین به ادامه پیامک‌های جعلی مربوط به سامانه ثنا و ابلاغیه‌های قضایی اشاره کرد و گفت: این شگردها در سال‌های گذشته به وفور مشاهده شده و مجرمان با بهره‌گیری از عنوان ابلاغیه‌های قضایی، کاربران را به صفحات جعلی هدایت می‌کنند.
وی تأکید کرد: شهروندان نباید تنها به عنوان پیامک در خصوص اعتبار آن قضاوت کنند، بلکه لازم است تا خدمات مورد نیاز خود را از طرق رسمی پیگیری کرده و از کلیک بر روی لینک‌های مشکوک اجتناب نمایند.
دلایل ادامه کلاهبرداری‌های سایبری چیست؟
معاون فرهنگی و اجتماعی پلیس فتا در پاسخی به سوالی درباره بازدارندگی اقدامات قانونی نسبت به مجرمان سایبری گفت: پرونده‌هایی که شهروندان از طریق مساعی قانونی و دفاتر خدمات قضائی مطرح می‌کنند، با همکاری مقامات قضائی در پلیس فتا به مورد بررسی دقیق قرار می‌گیرد.
وی ادامه داد: با این حال، گسترش روزافزون فضای مجازی و افزایش تعداد کاربران، به همراه سهولت اجرای برخی شیوه‌های کلاهبرداری در این فضا, از عواملی است که زمینه تداوم چنین جرایمی را فراهم می‌کند.
مختاررضایی افزود: ارسال یک لینک در فضای مجازی بسیار آسان است و مجرمان با استفاده از همین روش می‌توانند تعداد زیادی از افراد را هدف قرار دهند. به همین دلیل، ارتقاء آگاهی و سواد سایبری به همراه اقدامات قانونی در این زمینه از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
اقدامات لازم در برابر تهدید به انتشار تصاویر خصوصی نباید نادیده گرفته شود
وی در بخش دیگری از سخنان خود به تهدیدها و مزاحمت‌های اینترنتی اشاره کرد و گفت: شهروندانی که در فضای مجازی با تهدید به انتشار تصاویر خصوصی مواجه می‌شوند، باید از همان مراحل اولیه موضوع را پیگیری کرده و از پلیس برای دریافت راهنمایی و ثبت شکایت کمک بگیرند.
مختاررضایی به‌خصوص به زنان و کودکان توصیه کرد در برابر چنین تهدیدهایی سکوت نکنند و به خواسته‌های فرد تهدیدکننده تن ندهند.
وی ادامه داد: برخی افراد به دلیل ترس از انتشار تصاویر خصوصی یا نگرانی از پیامدهای آن، از ثبت شکایت خودداری می‌کنند؛ در حالی که ادامه تعامل با فرد تهدیدکننده و پذیرش خواسته‌های وی می‌تواند شرایط را پیچیده‌تر کند.
معاون فرهنگی و اجتماعی پلیس فتا خاطرنشان کرد که افراد در چنین شرایطی می‌توانند با شماره ۰۹۶۳۸۰ تماس بگیرند و از راهنمایی‌های لازم بهره‌مند گردند. همچنین امکان مراجعه حضوری نیز برای پیگیری این موارد مهیا است.
آیا می‌توان پیام‌های واقعی را از پیام‌های جعلی تشخیص داد؟
مختاررضایی با تأکید بر اینکه یکی از مهم‌ترین اصول امنیت در فضای مجازی، پرهیز از کلیک بر روی لینک‌های ناشناس است، بیان کرد: شهروندان باید پیش از ورود به هر لینکی از اعتبار آن مطمئن شوند.
وی افزود: در خصوص خدمات دولتی، توجه به سرشماره‌ها و نشانی‌های معتبر الزامی است؛ ولی با این حال، مشاهده نام یا عنوان آشنا به‌تنهایی نمی‌تواند اعتبار پیام را تضمین کند و مراجعه مستقیم به سامانه رسمی، مطمئن‌ترین روش برای پیگیری امور است.
معاون فرهنگی و اجتماعی پلیس فتا نیز به نحوه شناسایی حساب‌های رسمی این پلیس در پیام‌رسان‌ها اشاره کرد و گفت: پلیس فتا از بسترهای رسمی و شناخته‌شده استفاده می‌کند و کاربران می‌توانند با توجه به نشانه‌های هویت، حساب‌های رسمی را شناسایی کنند. به عنوان مثال، در برخی پیام‌رسان‌ها حساب‌های رسمی یا اتوماسیون‌های این نهاد دارای نشان تأیید هستند.
وی با این حال تأکید کرد: شهروندان برای پیگیری موضوعات مهم، تا حد امکان به پیام‌های شخصی و لینک‌های ارسالی در پیام‌رسان‌ها تکیه نکنند و خودشان از مسیرهای رسمی اقدام نمایند.
پلیس فتا: افزایش سواد سایبری؛ راهکار کلیدی برای پیشگیری از کلاهبرداری
مختاررضایی در جمع‌بندی توصیه‌های خود، بر اهمیت افزایش سواد سایبری به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین روش‌های جلوگیری از جرایم اینترنتی تأکید کرده و گفت: کاربران باید از کلیک روی لینک‌های ناشناس و نصب فایل‌های مشکوک پرهیز کنند، تأیید دو مرحله‌ای حساب‌های خود را فعال نموده و کدهای تأیید و رمزهای یک‌بار مصرف را در اختیار دیگران قرار ندهند.
وی همچنین بر ضرورت رفع آسیب‌پذیری‌های موجود در سامانه‌های خدماتی تأکید کرد و افزود: پلیس فتا موضوعات و مشکلات شناسایی شده را به دستگاه‌های مربوطه اعلام کرده تا با برطرف شدن نقاط ضعف، امکان سوءاستفاده کلاهبرداران کاسته شود.
معاون فرهنگی و اجتماعی پلیس فتا به نقش آموزش و اطلاع‌رسانی در پیشگیری از جرایم سایبری اشاره نمود و خاطرنشان کرد: با حضور در برنامه‌های رسانه‌ای و اجرای پویش‌های آموزشی، به ارتقاء آگاهی عمومی پرداخته می‌شود. در راستای این هدف، پویش‌هایی نظیر «کودکان سایبری» و «خرید امن» نیز در حال انجام است.
انتهای پیام
نظرات کاربران