به گزارش ایسنا، غلامرضا گودرزی، رئیس مرکز آمار ایران، در نشست خبری امروز (سه‌شنبه) به تفصیل درباره اجرای سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۴۰۵ سخن گفت و تصریح کرد: این سرشماری برای ما به منزله یک تحول عظیم در ساختار آماری کشور به شمار می‌رود زیرا توانسته‌ایم با همکاری مؤثر نهادهای مختلف، زمینه ساز به‌اشتراک‌گذاری داده‌ها شویم.
وی اضافه کرد: تقریباً تمامی دستگاه‌های اجرایی و نهادهای مرتبط با مرکز آمار ایران در این طرح همکاری داشته و داده‌های ضروری برای اجرای سرشماری را مطابق با دستورالعمل‌های تعیین‌شده در اختیار ما قرار داده‌اند. همچنین در زمینه ترویج و تبلیغ سرشماری و تأمین برخی از نیازهای اجرایی، بخش خصوصی نیز به ما یاری رسانده است.
گودرزی ضمن قدردانی از مشارکت مردم و مأموران آمارگیری ادامه داد: در بین افراد ثبت‌نام کننده برای همکاری با این طرح، اکثریت از میان جوانان کشور بودند که به عنوان مأموران آمارگیری فعالیت خواهند کرد. در حال حاضر، آموزش‌های مرتبط با سرشماری در سرتاسر کشور به شکل غیرحضوری و از طریق فضای مجازی برگزار می‌شود.
پایان عصر سرشماری‌های ۱۰ساله
رئیس مرکز آمار ایران با اشاره به این نکته که هدف سرشماری ۱۴۰۵ تنها انجام یک عملیات آماری نیست، تصریح کرد: هدف اصلی، نهادینه‌سازی این شیوه برای سال‌های آینده است. از این پس، دیگر شاهد سرشماری‌های ۱۰ساله نخواهیم بود و به سمت اجرای سرشماری با دوره‌های زمانی کوتاه‌تر پیش می‌رویم. اینکه سرشماری‌های آتی در فواصل یک‌ساله، دوساله یا زمان‌های دیگر انجام شوند، به مصوبات هیئت وزیران، شورای عالی آمار و سایر مراجع ذی‌صلاح بستگی دارد؛ با این حال، مرکز آمار ایران در تلاش است تا آمادگی لازم را برای اجرای سرشماری در دوره‌های کوتاه‌تر فراهم آورد.
گودرزی بر اهمیت به‌روزرسانی آمار جمعیت تأکید کرده و گفت: جمعیت یکی از شاخص‌های اساسی برای تصمیم‌گیری در کشور است و در بسیاری از موارد، قوانین بر اساس جمعیت تعیین و مشخص می‌شوند. تا پیش از این، مرکز آمار ایران برای ارائه اطلاعات از سرشماری سال ۱۳۹۵ و برآوردهای موجود استفاده می‌کرد، اما امیدواریم با اجرای این طرح، دستیابی به آمارهای دقیق‌تر و به‌روزتر تسهیل شود.
همکاری دولت و نهادهای اجرایی برای اجرای سرشماری
وی به همکاری سازمان برنامه و بودجه با مرکز آمار ایران اشاره کرد و افزود: در سرشماری قبلی نیز موفقیت‌هایی در همکاری میان دستگاه‌ها وجود داشت، اما تفاوت این دوره، عزم و اراده سازمان برنامه و بودجه و به‌ویژه محمدرضا پورمحمدی، رئیس این سازمان، برای هوشمندسازی بوده است. به همین منظور، پروژه‌های هوشمندسازی اجرایی شده‌اند که یکی از آنها پروژه سرشماری است.
رئیس مرکز آمار ایران همچنین از حمایت رئیس‌جمهوری برای اجرای این طرح تشکر کرد و افزود: با توجه به ماهیت سرشماری و اهمیت فراهم آوردن زیرساخت‌های آن، فرمان اجرایی این طرح از دو سال پیش صادر شده است؛ در حالی که در حالت معمول این فرمان در ماه‌های نزدیک به زمان اجرای سرشماری صادر می‌شود. در این مدت، همکاران مرکز آمار ایران، سازمان برنامه و بودجه، وزارتخانه‌های مختلف و سازمان‌هایی نظیر سازمان ثبت احوال، وزارت کشور، شرکت ملی پست و فراجا اقدامات لازم را انجام داده‌اند. دولت، مجلس شورای اسلامی، قوه قضاییه و باقی بخش‌های حاکمیت نیز به سهم خود از اجرای این طرح حمایت نموده‌اند.
وی با اشاره به این که نتایج این تحول در حوزه جمعیت محدود نخواهد بود، گفت: با شرایطی که فراهم شده و با توجه به دسترسی مرکز آمار ایران به داده‌های دستگاه‌های مختلف، قوانینی مصوب و همکاری میان وزارتخانه‌ها و مرکز آمار، انتظار می‌رود در سال‌های آینده آمارهای به‌روزتر، کاربردی‌تر و متنوع‌تری تولید گردد.
تاسیس نظام آماری ثبتی‌مبنا در آینده نزدیک
رئیس مرکز آمار ایران به تشکیل ستادهای سرشماری در استان‌ها اشاره کرده و اظهار داشت: با راه‌اندازی این ستادها، امیدواریم یک تحول اساسی در نظام آماری کشور ایجاد شود. پس از اجرای سرشماری سال ۱۴۰۵، یکی از مهم‌ترین پروژه‌های مرکز آمار ایران در سال ۱۴۰۶، استقرار و گسترش نظام آماری ثبتی‌مبنا خواهد بود که مقدمات آن فراهم گردیده است. این نظام آماری، ثبت‌پایه و هوشمند خواهد بود و در سراسر کشور توسعه خواهد یافت. تولید آمارهای استانی و آمارهای دقیق‌تر بر اساس مشخصات و ویژگی‌های مناطق مختلف نیز از برنامه‌های آینده مرکز آمار ایران است که سرشماری ۱۴۰۵ نقطه آغاز آن خواهد بود.
کاهش هزینه‌های سرشماری به بیش از ۹۰ درصد
گودرزی همچنین یکی دیگر از دستاوردهای سرشماری جدید را کاهش چشمگیر هزینه‌ها عنوان کرده و گفت: اگر سرشماری با همان شیوه سال ۱۳۹۵ انجام می‌شد، جدا از محدودیت‌های زیرساختی، فناوری اطلاعات و نیروهای انسانی مورد نیاز، هزینه زیادی به کشور تحمیل می‌گردید. با توجه به شرایط اقتصادی کشور و تلاش دولت در کمک به معیشت مردم، بار این هزینه بر دوش مردم فشار مضاعفی می‌آورد؛ اما با همکاری دستگاه‌های مختلف، تا کنون بیش از ۹۰ درصد در هزینه‌های سرشماری صرفه‌جویی شده و هزینه اجرای این طرح به سطحی قابل قبول رسیده است.
رئیس مرکز آمار ایران ادامه داد: ما در مرحله اجرای سرشماری نیز در تلاشیم با بهره‌گیری از رهنمودهای همکاران، دولت، رئیس‌جمهوری و دیگر مسئولان، هزینه‌ها را مجدداً کاهش دهیم؛ بدون اینکه کیفیت و دقت کار تحت فشار قرار گیرد. انجام این سرشماری به بهبود ثبت‌های اداری دستگاه‌ها کمک خواهد کرد. در عین حال، فرایندهای لازم برای تکمیل داده‌ها در حال طی‌کردن مسیر قانونی خود هستند.
ارسال پیامک سرشماری از ۲۵ مهرماه
گودرزی در شرح نحوه اجرای سرشماری ۱۴۰۵ گفت: در سرشماری‌های پیشین، کار را با مراجعه به مردم آغاز کرده و نیاز بود تا فرآیند سرشماری را توجیه کنیم؛ اما در سرشماری جدید، ابتدا اطلاعات از دستگاه‌های مختلف جمع‌آوری و بررسی شده و هماهنگی‌های لازم انجام شده است. حال به مرحله اطلاع‌رسانی عمومی و ارتباط با مردم رسیده‌ایم. داده‌های اداری از وزارتخانه‌ها و سامانه‌های مختلف به دست آمده و با رعایت محرمانگی و اصول تعیین‌شده از سوی مراجع مرتبط، در اختیار مرکز آمار ایران قرار گرفته‌اند. اطلاعات مربوط به سازمان ثبت احوال و سایر دستگاه‌ها، به عنوان داده‌های اصلی مورد استفاده در این سرشماری بوده‌اند.
رئیس مرکز آمار ایران با تأکید بر اینکه سرشماری تنها به تعیین تعداد جمعیت کشور محدود نمی‌شود، افزود: نکته مهم این است که تعیین شود جمعیت در نقاط مختلف کشور چگونه توزیع شده، و در چه مناطقی متمرکز است. بنابراین، مرکز آمار ایران به عنوان مرجع رسمی اعلام آمار جمعیت کشور شناخته می‌شود و دیگر دستگاه‌ها نیز در راستای مأموریت‌های خویش اطلاعات مورد نیاز را تولید می‌کنند.
گودرزی درباره زمان انتشار نتایج اولیه سرشماری گفت: امیدواریم مرکز آمار ایران بتواند در اواخر اسفندماه و به ویژه در اوایل اسفند، نخستین نتایج سرشماری را منتشر کند. البته نتایج جامع‌تر در سال ۱۴۰۶ به انتشار خواهد رسید، اما ما سعی خواهیم کرد نتایج اولیه را در سریع‌ترین زمان ممکن به مردم، رسانه‌ها، پژوهشگران و سیاست‌گذاران ارائه دهیم. پس از جمع‌آوری داده‌ها از دستگاه‌های اصلی مانند سازمان ثبت احوال، شرکت ملی پست، وزارت کشور و فراجا، چارچوب‌های آماری مورد نیاز شکل می‌گیرد. اطلاعات مربوط به آموزش عالی، آموزش‌وپرورش و سایر حوزه‌ها نیز به‌عنوان داده‌های کمکی در نظر گرفته خواهند شد.
پیامک‌های سرشماری بدون لینک هستند
رئیس مرکز آمار ایران به آغاز عملیات غیرحضوری سرشماری از ۲۵ مهرماه اشاره کرده و گفت: در این مرحله، برای بخشی از جامعه پیامک‌هایی ارسال خواهد شد. این پیامک‌ها توسط مرکز آمار ایران فرستاده می‌شوند و فاقد هرگونه لینک هستند؛ بنابراین مردم باید توجه کنند که پیامک‌های ناشناس یا آنها که حاوی لینک هستند، به تأیید مرکز آمار ایران نمی‌رسند. پیامک‌های رسمی افراد را به سامانه‌های مشخص دولتی و پنجره واحد خدمات دولت هوشمند ارجاع می‌دهند. جزئیات بیشتر نیز در زمان مناسب از طریق رسانه ملی، سایر رسانه‌ها، شبکه‌های استانی و فضای مجازی اعلام خواهد شد.
گودرزی با بیان اینکه پیامک‌ها به تمامی افراد ارسال نمی‌شود، تصریح کرد: جامعه هدف این مرحله شامل افرادی است که اطلاعاتشان ناقص تشخیص داده شده، در سامانه‌های موجود ثبت نشده‌اند یا برای تأیید داده‌ها به بررسی بیشتری نیاز دارند. این فرآیند در آبان‌ماه نیز ادامه می‌یابد و از طریق سامانه ارتباطی مشخص، با افرادی که پیامک دریافت کرده‌اند و در زمان تعیین‌شده اقدامی نکرده‌اند، تماس گرفته می‌شود تا برای تکمیل اطلاعات آنها یاری رسانده شود. زمان‌بندی این فرایند نیز بر اساس مصوبات ستاد سرشماری مشخص خواهد شد.
آغاز عملیات میدانی از دوم آبان‌ماه
رئیس مرکز آمار ایران درباره مرحله میدانی سرشماری گفت: عملیات میدانی از دوم آبان‌ماه در سراسر کشور و تمامی استان‌ها آغاز می‌شود. در این مرحله، سرشماری به شیوه‌ای ترکیبی انجام خواهد شد؛ به این معنا که داده‌های ثبتی و اداری مبنای اصلی کار قرار می‌گیرند و سپس برای تکمیل اطلاعات، پیمایش و بازدید میدانی نیز انجام خواهد شد. بهره‌گیری از این روش، منجر به کاهش سهم پیمایش به نسبت سرشماری‌های گذشته خواهد شد. در این دوره، محدوده‌های لازم برای پیمایش مشخص شده و واحدهای آماری که باید به آنها مراجعه شود، از پیش تعیین گردیده‌اند.
گودرزی تأکید کرد که مراجعه به مردم هدفمند خواهد بود و افزود: در هر استان، همکاران استانی به خانواده‌هایی که قرار است مأمور آمارگیری به آنها مراجعه کند، اطلاع‌رسانی خواهند کرد. مأموران با لباس معین، کارت شناسایی و تجهیزات مختص برای انجام سرشماری به خانه‌ها مراجعه می‌کنند. این مراجعه با اهدافی نظیر تأیید داده‌ها، رفع نواقص و تکمیل اطلاعات آماری صورت خواهد گرفت. در عین حال، بسیاری از مردم مورد مراجعه قرار نخواهند گرفت، زیرا اطلاعات مورد نیاز آنها پیش‌تر بر اساس داده‌های اداری و آماری موجود ثبت شده است و نیاز به دریافت دوباره همان اطلاعات وجود ندارد.
در پایان، رئیس مرکز آمار ایران ضمن سپاسگزاری از همکاری رسانه‌ها اظهار کرد: از حدود دو سال پیش که فعالیت‌های مربوط به سرشماری آغاز شد، رسانه‌ها در کنار مرکز آمار ایران قرار داشتند و در اطلاع‌رسانی به مردم یاری کردند. به‌ویژه در دو یا سه ماه اخیر که به زمان اجرا نزدیک شده‌ایم، همراهی رسانه‌ها چشمگیرتر شده است.
گودرزی ابراز امیدواری کرد که با تداوم همکاری نهادهای اجرایی، ستادهای استانی و رسانه‌ها، سرشماری نفوس و مسکن ۱۴۰۵ به بهترین نحو انجام شود و تجربه‌ای موفق در نظام آماری کشور به ثبت برسد.
انتهای پیام
نظرات کاربران