به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از پایگاه اطلاع رسانی حماس، جنبش مقاومت اسلامی حماس در دومین سالگرد شهادت یحیی سنوار، رئیس پیشین دفتر سیاسی این جنبش، از او به عنوان یکی از نمادهای برجسته مقاومت فلسطین یاد کرد؛ فرمانده‌ای که زندگی‌اش از اردوگاه خان‌یونس و سال‌های طولانی اسارت آغاز شد و سرانجام در خط مقدم نبرد در تل‌ السلطان رفح پایان یافت.

در این بیانیه آمده است: امروز دومین سالگرد شهادت نماد انقلاب فلسطین رئیس دفتر سیاسی سابق حماس و فرمانده عملیات طوفان الاقصی یحیی السنوار ملقب به ابوابراهیم است. السنوار در یک صحنه انقلابی در مسیر آزادی به شهادت رسید و مرحله جدیدی از نبرد با اشغالگران جنایتکار را رقم زد. پیامدهای این مبارزه همچنان در سراسر منطقه طنین انداز است و چشم انداز جدیدی را با خون فرزندانش به نفع ملت هایی رقم می زند که به به سمت آزادی و استقلال حرکت می کنند.

یحیی سنوار، مشهور به «ابوابراهیم»، ۱۹ اکتبر ۱۹۶۲ در اردوگاه آوارگان خان‌یونس به دنیا آمد. خانواده او در جریان نکبت ۱۹۴۸ از شهر المجدل آواره شده بودند و زندگی در اردوگاه از همان سال‌های نخست در شکل‌گیری نگاه سیاسی و ملی او تأثیر گذاشت.

سنوار تحصیلات خود را در مدارس خان‌یونس ادامه داد و سپس در دانشگاه اسلامی غزه در رشته زبان عربی تحصیل کرد. او در محیط دانشگاه وارد فعالیت‌های دانشجویی شد، ریاست شورای دانشجویان را بر عهده گرفت و در چارچوب جریان اسلامی دانشگاه فعالیت کرد.

سال‌های طولانی اسارت

سنوار نخستین بار در سال ۱۹۸۲ بازداشت شد و در سال ۱۹۸۸ بار دیگر به اسارت درآمد. دادگاه رژیم صهیونیستی او را به چهار بار حبس ابد محکوم کرد و وی در مجموع ۲۳ سال متوالی را در زندان گذراند.

او طی دوران اسارت به یکی از چهره‌های اصلی اسرای حماس تبدیل شد و ریاست هیئت عالی رهبری اسرای این جنبش را بر عهده گرفت. سنوار در اعتصاب‌های غذای سال‌های ۱۹۹۲، ۱۹۹۶، ۲۰۰۰ و ۲۰۰۴ نیز نقش داشت.

وی در زندان زبان عبری را فراگرفت و آثاری را از عبری ترجمه کرد. سنوار همچنین آثاری در زمینه سیاست، مسائل امنیتی و ادبیات نوشت که از جمله آن‌ها رمان «خار و میخک» است؛ اثری که بخشی از تجربه فلسطینیان پس از جنگ سال ۱۹۶۷ را روایت می‌کند.

از تشکیل «المجد» تا صعود به رهبری حماس

سنوار پیش از اسارت طولانی‌ مدت خود در شکل‌گیری نخستین ساختارهای امنیتی حماس نقش داشت و در سال ۱۹۸۶ در تأسیس دستگاه «المجد» مشارکت کرد؛ تشکیلاتی که بعدها یکی از پایه‌های ساختار امنیتی این جنبش شد.

او در سال ۲۰۱۱ در چارچوب توافق تبادل اسرای «وفاء الاحرار» از زندان آزاد شد و پس از آزادی، مسئولیت‌های مختلف سیاسی، امنیتی و نظامی در ساختار حماس بر عهده گرفت.

سنوار در سال ۲۰۱۷ به ریاست دفتر سیاسی حماس در نوار غزه انتخاب شد. او در این دوره علاوه بر پرونده‌های داخلی غزه، در مذاکرات و تلاش‌های مربوط به پایان اختلافات داخلی فلسطین نیز حضور داشت.

در دوره رهبری وی، راهپیمایی‌های بازگشت از سال ۲۰۱۸ آغاز شد و همزمان چندین دور درگیری نظامی میان مقاومت فلسطین و رژیم صهیونیستی رخ داد که مهم‌ترین آن‌ها نبرد «سیف قدس» در سال ۲۰۲۱ بود.

آزادی اسرای فلسطینی نیز از مهم‌ترین اولویت‌های سنوار بود؛ موضوعی که خود او پس از بیش از دو دهه اسارت، بارها بر اهمیت ملی و اخلاقی آن تاکید کرده بود.

طوفان الاقصی و تغییر معادلات

با آغاز عملیات طوفان الاقصی در هفتم اکتبر ۲۰۲۳، نام سنوار به عنوان یکی از چهره‌های اصلی طراحی و هدایت این عملیات مطرح شد. حماس این عملیات را نقطه‌ای تعیین‌ کننده در تاریخ رویارویی با رژیم صهیونیستی توصیف کرده و سنوار را یکی از فرماندهانی می‌داند که در شکل‌گیری این مرحله نقش اساسی داشت.

پس از شهادت اسماعیل هنیه در ژوئیه ۲۰۲۴، سنوار به ریاست دفتر سیاسی حماس انتخاب شد و از رهبری این جنبش در غزه به بالاترین جایگاه سیاسی آن رسید.

انتخاب او در آن مقطع از سوی حماس پیامی در حمایت از ادامه مقاومت و تاکید بر پیوند میان رهبری سیاسی و میدان نبرد توصیف شد.

آخرین نبرد در تل ‌السلطان

یحیی سنوار در ۱۶ اکتبر ۲۰۲۴ در منطقه تل ‌السلطان شهر رفح در جنوب نوار غزه به شهادت رسید.

تصاویر منتشرشده از سوی ارتش رژیم صهیونیستی از آخرین لحظات زندگی او، به سرعت به یکی از تصاویر نمادین جنگ تبدیل شد. در این تصاویر، سنوار زخمی و با صورتی پوشیده با چفیه فلسطینی در ساختمانی ویران‌ شده دیده می‌شد که در آخرین لحظات، تکه‌ای چوب را به سمت پهپاد اسرائیلی پرتاب می‌کند.

این تصاویر برخلاف تبلیغات پیشین رژیم صهیونیستی که مدعی بود رهبران حماس در تونل‌ها و به دور از میدان نبرد حضور دارند، نشان داد سنوار در منطقه درگیری و در کنار مبارزان حضور داشته است.

جنبش حماس این صحنه را نمادی از «مقاومت تا آخرین نفس» توصیف کرد و تاکید داشت شهادت او نه پایان یک مسیر، بلکه ادامه همان الگویی است که پیش‌تر در زندگی فرماندهانی چون عزالدین قسام و عبدالقادر الحسینی دیده شده بود.

در روایت فلسطینی، سنوار بیش از هر چیز با سه مرحله از زندگی‌اش شناخته می‌شود: اردوگاه، اسارت و میدان نبرد. او از خانواده‌ای آواره در خان‌یونس برخاست، بیش از دو دهه را در زندان‌های رژیم صهیونیستی گذراند، به رأس رهبری حماس رسید و سرانجام در یکی از سخت‌ترین مقاطع جنگ غزه در میدان نبرد به شهادت رسید.

دو سال پس از شهادت یحیی سنوار، تصویر آخرین نبرد او همچنان در حافظه فلسطینیان حضور دارد؛ تصویری که برای حامیان مقاومت، نماد فرمانده‌ای است که مسیر خود را از اردوگاه آغاز کرد، از زندان گذشت، طوفان الاقصی را رهبری کرد و در نهایت در خط مقدم نبرد در رفح به پایان رساند.