به‌دنبال انقلاب‌های علمی و اختراعات در قرن بیستم، عصر جدیدی در حوزه اکتشافاتی فضایی با ظهور موشک‌های مدرن، به ویژه موشک‌های V-2 آلمانی حین جنگ جهانی دوم آغاز شد. کارهای برجسته دانشمندانی چون ورنر فون براون در ناسا، منجر به ایجاد وسایل پرتاب با قدرت بالا گردید که برای ارسال محموله‌های عظیم به مدار زمین کاملاً ضروری بودند. در حال حاضر، با ورود شرکت‌های خصوصی به این زمینه، مرزهای توانمندی و ظرفیت موشک‌های فضایی به شکل چشمگیری تغییر کرده و هر نسل جدید، موشک‌هایی با قابلیت‌های بی‌نظیر را به جهانیان معرفی می‌کند.
اسپیس‌ایکس فالکون هوی: موشکی با قدرتی شگفت‌انگیز برای آینده فضا
موشک فالکون هوی (Falcon Heavy) که از سوی شرکت خصوصی اسپیس‌ایکس طراحی و ساخته شده، با ارتفاعی معادل ۷۰ متر و عرضی برابر با ۱۲.۱۶ متر، به وزن کلی ۱.۴ میلیون کیلوگرم دست یافته است. این موشک توانایی حمل بار تا ۶۳.۸ تن به مدار نزدیک زمین (LEO) و ۱۶.۸ تن به سمت مریخ را داراست. فالکون هوی برای عملیات خود از موتورها مرلین اسپیس‌ایکس استفاده می‌کند که با بهره‌گیری از سوخت RP-1 (نفت سفید مخصوص صنعت موشکی) و اکسیژن مایع فعالیت می‌کند. در مرحله اول پرتاب، این موشک با ۲۷ موتور مرلین (۹ موتور در هر یک از بوسترهای کناری و ۹ موتور در بدنه اصلی) در مجموع نیرویی برابر با ۲۳۲۷ تن ایجاد می‌کند.
انرگیا: غول فضایی شوروی در دوران جنگ سرد
در خلال جنگ سرد، اتحاد جماهیر شوروی به‌منظور رقابت با برنامه فضایی ایالات متحده و پشتیبانی از شاتل بوران، موشک فوق سنگین انرجیا را طراحی کرد. این موشک شامل چهار بوستر کناری است که هر یک با چهار موتور RD-170 تجهیز شده‌اند و بخش اصلی آن دارای چهار موتور بزرگ‌تر RD-0120 است و به‌طور کل نیرویی معادل ۳۵۷۹ تن تولید می‌کند. انرجیا توانایی حمل ۹۰.۷ تن بار به مدار نزدیک زمین را داشت و تنها دو بار در سال‌های ۱۹۸۷ و ۱۹۸۸ پرتاب گردید. با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۹۱، تولید آن به حالت تعلیق درآمد و بیشتر اجزای باقی‌مانده در سال ۲۰۰۲ به‌دلیل فرو ریختن سقف انباری در پایگاه بایکونور قزاقستان نابود شد.
ساترن ۵: موشک تاریخی برنامه آپولو و ماموریت‌های فضایی به ماه
موشک کلیدی ساترن ۵ (Saturn V) با هدف پرتاب انسان به ماه و به عنوان وسلیه اصلی برنامه آپولو ناسا، طراحی شد و نخستین موشکی بود که انسان‌ها را از مدار نزدیک زمین به سطح ماه منتقل نمود. این موشک سه مرحله‌ای با ۱۱۰.۶ متر طول و ۲.۹۵ میلیون کیلوگرم وزن (در زمان پرتاب)، قادر به حمل ۱۴۰.۶ تن بار به مدار نزدیک زمین و ۴۸ تن به سمت ماه است. ساترن ۵ با ۵ موتور قدرتمند F-1 در مرحله اول خود و در هنگام پرتاب نیرویی حدود ۳۴۰۱ تن خلق می‌کند. بین سال‌های ۱۹۶۷ تا ۱۹۷۳، این موشک در ۱۳ ماموریت موفق، ۲۴ فضانورد را به سطح ماه فرستاده و آخرین پرتاب آن در سال ۱۹۷۳ به منظور حمل آزمایشگاه فضایی اسکای‌لب به مدار زمین انجام شد. سرعت این موشک نسبت به زمین به ۳۸۹۴۷ کیلومتر در ساعت می‌رسید.
SLS ناسا: جانشین قدرتمند ساترن ۵
به‌منظور تحقق برنامه جاه‌طلبانه آرتمیس که هدف آن بازگشت انسان به سطح ماه و سفر به مریخ است، ناسا موشک سیستم پرتاب فضایی (Space Launch System – SLS) را طراحی کرده است. این موشک فوق سنگین و دو مرحله‌ای با ارتفاع ۹۸.۲۵ متر و وزن ۲.۶ میلیون کیلوگرم در هنگام محاسبه، نیرویی ارزشمند معادل ۳۷۵۱ تن تولید می‌کند که این میزان از ساترن ۵ نیز بیشتر است. SLS در کار خود از چهار موتور RS-25 و دو بوستر موشک سوخت جامد با پنج قسمت استفاده می‌کند که هر کدام ۱۴۹۷ تن نیروی رانش ایجاد می‌نمایند. این موشک توانایی انتقال ۹۵ تن بار به مدار نزدیک زمین و ۲۷ تن برای تزریق به مسیر ماه (TLI) دارد و تاکنون در ماموریت آرتمیس ۲، انسان را به مدار ماه فرستاده است. برنامه فرود بر ماه با استفاده از SLS برای ماموریت آرتمیس ۴ در اوایل سال ۲۰۲۸ برنامه‌ریزی شده است.
استارشیپ اسپیس‌ایکس: بی‌شک، قدرتمندترین موشک تاریخ و بلندترین سازه فضایی
استارشیپ (Starship) تولید شده از سوی اسپیس‌ایکس، نه‌تنها به عنوان قدرتمندترین موشک شناخته می‌شود، بلکه به‌عنوان بلندترین موشک فضایی که تا به حال طراحی و ساخته شده است، نیز مطرح است. این موشک فوق سنگین و کاملاً قابل استفاده مجدد، با ارتفاعی به میزان ۱۲۴ متر و قطری برابر با ۸.۸ متر، قابلیت حمل بیش از ۹۰.۷ تن بار به مدار، ماه یا مریخ را دارد و به‌منظور جابجایی ۱۰۰ نفر در پروازهای بین سیاره‌ای طراحی شده است. استارشیپ با ۳۳ موتور رپتور ۳ اسپیس‌ایکس در مرحله اول خود، در مجموع ۸۲۱۰ تن نیروی رانش در هنگام پرتاب تولید می‌کند که این میزان به‌طور کاملاً قابل توجهی از تمام موشک‌های پیشین فراتر می‌رود. این موشک در تاریخ ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۶ اولین استقرار موفق در مدار خود را با پرتاب ۲۶ ماهواره استارلینک انجام داد.
نظرات کاربران