طبق گزارش خبرگزاری مهر، بولتن قیمت مواد غذایی منتشرشده توسط سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) در ژوئیه ۲۰۲۶، که توسط مرکز ملی مطالعات راهبردی کشاورزی و آب اتاق ایران تهیه شده، به بررسی آخرین تغییرات قیمت و عرضه محصولات غذایی در بازارهای جهانی می‌پردازد. بر اساس این گزارش، بهبود در عرضه و پیش‌بینی مثبت برای تولید، موجب کاهش قیمت برخی از غلات و دانه‌های روغنی شده است؛ با این وجود، قیمت روغن‌های نباتی به دلیل تحولاتی در بازار روغن پالم و کلزا همچنان در حال افزایش است.
کاهش قیمت گندم و ذرت
در ماه ژوئیه ۲۰۲۶، قیمت جهانی گندم به‌طور کلی روندی کاهشی را تجربه کرد، هرچند میزان کاهش در مناطق مختلف متفاوت بوده است. ادامه برداشت محصول در نیم‌کره شمالی و افزایش عرضه، به همراه رقابت میان صادرکنندگان در منطقه دریای سیاه، از جمله مهم‌ترین عوامل کاهش قیمت این محصول در بازارهای جهانی به شمار می‌روند.
گندم صادراتی کانادا نیز با کاهش قابل توجهی مواجه بود و نسبت به ماه مه، حدود ۹ درصد افت داشت. در ایالات متحده آمریکا، قیمت پایه گندم به دلیل برداشت محصول، در مقایسه با ماه مه ۵ درصد کاهش یافت. اما نگرانی‌ها از محدودیت عرضه به دلیل خشکسالی موجب شده است تا قیمت این محصول تا ۱۹.۴ درصد بالاتر از سطح ژوئن ۲۰۲۵ باقی بماند.
در اتحادیه اروپا، قیمت گندم در ژوئن ۲۰۲۶ نسبت به ماه قبل ۱.۹ درصد کاهش پیدا کرد، در حالی که قیمت گندم صادراتی آرژانتین افزایش جزئی ۰.۹ درصدی را نشان داد. کاهش تعرفه صادراتی این محصول از ژوئن ۲۰۲۶ به تداوم تقاضای صادراتی کمک کرده و از هم‌جهتی قیمت‌ها در این کشور با کاهش‌های سایر بازارها جلوگیری کرده است.
بازار جهانی ذرت نیز در ژوئن ۲۰۲۶ با افت قیمت روبرو شد. پیش‌بینی عرضه کافی از این محصول به همراه کاهش قیمت نفت، که تأثیر زیادی بر تقاضای تولید سوخت‌های زیستی داشت، از عوامل اصلی این روند به شمار می‌رود.
به‌طور میانگین، قیمت ذرت در آرژانتین، برزیل و ایالات متحده آمریکا حدود ۶ درصد کاهش یافت. در آرژانتین، افزایش عرضه فصلی باعث افت ۶.۷ درصدی قیمت ذرت نسبت به ماه مه شد. قیمت صادراتی ذرت آمریکا نیز با کاهشی ۸.۹ درصدی مواجه گردید و قیمت این محصول در برزیل نیز مشابه همین افت را تجربه کرد.
در اوکراین، کاهش قیمت ذرت به‌صورت محدودتر و حدود ۲.۴ درصد نسبت به ماه قبل بود. ادامه محدودیت‌های حمل‌ونقل در این کشور اثر کاهشی ناشی از افزایش عرضه به خاطر برداشت محصول را تا حدی خنثی کرده است.
افزایش قیمت برنج با وجود کاهش برخی غلات
برخلاف روند کاهشی قیمت گندم و ذرت، میانگین شاخص قیمت برنج فائو در ژوئن ۲۰۲۶ به ۱۰۸.۲ رسید که ۳.۲ واحد بیشتر از ماه مه بود. در این ماه، قیمت صادراتی برنج نوع ایندیکا در تمامی کشورهای صادرکننده افزایش یافت.
در تایلند، فروش برنج به فیلیپین و مالزی، به همراه نگرانی‌ها درباره شرایط آب‌وهوایی و هزینه نهاده‌ها در فصل کشت ۲۰۲۶-۲۰۲۷، به افزایش قیمت‌ها کمک کرده است. در ویتنام نیز محدودیت عرضه موجب افزایش قیمت گردید. هند نیز شاهد خرید برنج از سوی کشورهای آفریقایی بوده که بر استمرار روند افزایش قیمت تأثیر گذاشته است.
در مقابل، قیمت غلات دانه‌بلند در ایالات متحده آمریکا به کاهش ادامه داد. رکود مبادلات در بازار و تلاش‌ها برای فروش ذخایر قبل از آغاز فصل کشت ۲۰۲۶-۲۰۲۷ از جمله عوامل اصلی این افت به شمار می‌رود.
کاهش شاخص قیمت دانه‌های روغنی و کنجاله
در ژوئن ۲۰۲۶، شاخص قیمت دانه‌های روغنی و کنجاله به‌ترتیب ۳.۸ و ۶.۷ واحد نسبت به ماه مه پایین آمد. با این حال، هر دو شاخص همچنان بالاتر از سطوح ثبت‌شده در سال گذشته قرار دارند. در عین حال، شاخص قیمت روغن‌های نباتی برخلاف این کاهش، ۷ درصد افزایش یافته و به سطحی رسید که ۲۳.۳ درصد بالاتر از ژوئن ۲۰۲۵ است.
کاهش شاخص قیمت دانه‌های روغنی عمدتاً به‌دلیل افت هم‌زمان قیمت سویا، کلزا و آفتابگردان رخ داده است. قیمت جهانی سویا بعد از پنج ماه افزایش متوالی در ژوئن کاهش یافت. شرایط مناسب برای کشت در ایالات متحده آمریکا، که فصل کشت ۲۰۲۶-۲۰۲۷ در طی ژوئن به پایان رسید، و رکود در صادرات، از جمله دلایل اصلی این کاهش محسوب می‌شوند.
عرضه زیاد محصول در آمریکای جنوبی نیز فشار کاهشی بر قیمت‌ها را تقویت کرد؛ اگرچه تقاضای پایدار از سمت صنایع روغن‌کشی، که با حاشیه سود مطلوب مواجه هستند، به محدود شدن شدت افت قیمت انجامیده است.
قیمت جهانی کلزا نیز به‌دلیل عرضه محصول در فصل کشت ۲۰۲۶-۲۰۲۷ در اتحادیه اروپا و منطقه دریای سیاه کاهش یافت. پیش‌بینی‌ها از افزایش تولید این محصول نسبت به سال قبل خبر می‌دهند.
قیمت دانه آفتابگردان در ماه مه نسبت به رکوردهای قیمتی اخیر کاهش یافت. چشم‌انداز مناسب برای تولید در فصل کشت ۲۰۲۶-۲۰۲۷، نگرانی‌های ناشی از محدودیت عرضه در فصل کشت ۲۰۲۵-۲۰۲۶ را کاهش داده و بر روند قیمت‌ها تأثیر گذاشته است.
شاخص قیمت کنجاله دانه‌های روغنی نیز پس از پنج ماه افزایش متوالی در ژوئن به روندی کاهشی تغییر کرد. افت قیمت کنجاله سویا و کلزا عامل اصلی این تغییر وضعیت بوده است. در بازار کنجاله سویا، انتظار برای ثبت رکورد جدید تولید در فصل کشت ۲۰۲۶-۲۰۲۷، افزایش فصلی تولید در آرژانتین و رشد عرضه ناشی از افزایش فعالیت روغن‌کشی در ایالات متحده آمریکا به کاهش قیمت‌ها منجر شد. قیمت کنجاله کلزا نیز تحت تأثیر ضعف بازار کنجاله سویا به نزول رفت.
افزایش قیمت روغن‌های نباتی در مواجهه با افت قیمت سویا
شاخص قیمت روغن‌های نباتی در ژوئن ۲۰۲۶ به دلیل افزایش قیمت روغن پالم و کلزا و ثبات نسبی قیمت روغن آفتابگردان، رو به رشد بود و اثر کاهش قیمت روغن سویا را خنثی کرد.
قیمت روغن پالم پس از کاهش جزئی در ماه مه، بار دیگر به سمت افزایش گام برداشت. انتظارات در مورد محدودیت عرضه صادراتی اندونزی، افزایش تقاضای داخلی برای سوخت‌های زیستی و کاهش عملکرد محصول، از جمله عوامل اصلی این رشد به حساب می‌آید.
قیمت جهانی روغن کلزا نیز به‌دلیل تقاضای پایدار در تولید سوخت‌های زیستی و شرایط نامساعد آب‌وهوایی در مناطق کشت این محصول در استرالیا و کانادا افزایش یافته است.
از سویی دیگر، قیمت روغن آفتابگردان تقریباً ثابت باقی ماند. تداوم آثار محدودیت عرضه در فصل کشت ۲۰۲۵-۲۰۲۶ و همچنین چشم‌انداز افزایش عرضه در فصل کشت ۲۰۲۶-۲۰۲۷ مانع از ایجاد تغییرات محسوس در قیمت این محصول شد.
قیمت روغن سویا نیز تحت تأثیر افزایش عرضه فصلی در آمریکای جنوبی و کاهش قیمت نفت در ژوئن به‌طور جزئی کاهش یافت. اما با این وجود، شدت افزایش قیمت روغن پالم و کلزا به‌قدری بود که افت قیمت روغن سویا نتوانست جلوی رشد شاخص کلی روغن‌های نباتی را بگیرد.
دو روند متفاوت در بازار جهانی مواد غذایی
در کل، تغییرات در بازار جهانی مواد غذایی در این دوره نمایانگر دو روند متعارض است. افزایش عرضه و چشم‌انداز مثبت برای تولید، موجب کاهش قیمت برخی غلات و دانه‌های روغنی شده است، در حالی که محدودیت‌های موجود در عرضه و تقاضا مرتبط با تولید سوخت‌های زیستی همچنان به عنوان عوامل مؤثر بر افزایش قیمت روغن‌های نباتی عمل می‌کنند. این تفاوت‌های موجود نشان‌دهنده این حقیقت است که تغییرات قیمت مواد غذایی در بازارهای جهانی، علاوه بر تولید و عرضه، از تغییرات در تقاضا و شرایط بازار انرژی نیز تأثیر می‌پذیرد.
نظرات کاربران