باشگاه کومو تنها یک تیم نیست که در سال‌های اخیر از لیگ‌های پایین‌تر فوتبال ایتالیا به سطح برتر بازگردد؛ بلکه داستان این باشگاه، نمایشی از فروپاشی و ورشکستگی، ورود سرمایه‌گذاران ثروتمند اندونزیایی، درخشش ستاره‌های بزرگ فوتبال و آرزوهای نسل جدیدی از مدیران و مربیان است. تمامی این وقایع در شهری رخ می‌دهد که دریاچه معروفش، بناهای تاریخی‌اش و نمای دل‌ربایش، آن را به یکی از مقاصد گردشگری برجسته ایتالیا تبدیل کرده‌اند.
باشگاهی که در سال‌های نه‌چندان دور برای بقا تلاش می‌کرد، اکنون تحت رهبری سسک فابرگاس و با حمایت مالکان ثروتمندش در پی تثبیت موقعیت خود در فوتبال ایتالیاست؛ مسیری که بازگشت به سری آ تنها یکی از مراحل آن بوده است.
تولد کومو؛ باشگاهی در جوار دریاچه
کومو فوتبال کلاب در تاریخ ۲۵ می ۱۹۰۷ تأسیس شد. این باشگاه که آبی سلطنتی را به عنوان رنگ نمادین خود برگزیده است، از فصل ۲۹-۱۹۲۸، مسابقات خانگی خود را در ورزشگاه جوزپه سینیگالیا برگزار می‌کند؛ ورزشی که در کنار دریاچه کومو واقع شده و در تاریخ ۳۰ جولای ۱۹۲۷ افتتاح گردید و به مکان نمادین ارتباط باشگاه و شهر تبدیل شد.
این تیم در سال‌های اولیه با چالش‌های مالی معتبر روبه‌رو بود. کومو در سال ۱۹۲۲ با وجود صدرنشینی در گروه خود و کسب رتبه سوم در مرحله نهایی، از ورود به پلی‌آف صعود به لیگ اصلی بازماند و به دسته دوم سقوط کرد. در سال ۱۹۲۷، کومو به تیم محلی اسپریا ادغام شد و با نام «انجمن فوتبال کومنزه» به فعالیت‌های خود ادامه داد.
با وجود این چالش‌ها، باشگاه در همان سال موفق به قهرمانی در تورنمنت کوپا ولتا شد؛ مسابقه‌ای که طی آن اینتر را در نیمه‌نهایی با نتیجه ۳-۰ و در فینال جنوا را یک بر صفر مغلوب کرد.
کومو در فصل ۳۱-۱۹۳۰ به رهبری گدئون لوکاش قهرمان شد و به سری بی صعود کرد. این تیم در مجموع در ۳۲ مسابقه مرحله لیگ و پلی‌آف بدون شکست باقی ماند و با ثبت ۹۰ گل زده و فقط ۲۴ گل خورده، یکی از درخشان‌ترین دوره‌های تاریخ اولیه خود را ثبت کرد.
روزهای حضور در سری آ و بحران‌های اولیه
کومو برای اولین بار در فصل ۵۰-۱۹۴۹ به سری آ راه یافت و در نخستین فصل حضور خود در بالاترین سطح فوتبال ایتالیا، مقام ششم را کسب کرد؛ نتیجه‌ای قابل توجه برای باشگاهی که در آن زمان به دنبال تثبیت خود بود. در سال ۱۹۵۱، این تیم مدتی صدرنشین لیگ شده ولی نتوانست آن جایگاه را تا پایان فصل حفظ کند.
حضور در سری آ در سال‌های بعد نیز ادامه داشت، گرچه کومو نتوانست به یکی از قدرت‌های پایدار فوتبال ایتالیا تبدیل شود. مشکلات مالی به دفعات برنامه‌های باشگاه را مختل کرد و این تیم در مقاطع مختلف میان دسته‌های اول و دوم جابه‌جا شد.
یکی از دوره‌های امیدوار کننده در اوایل دهه ۲۰۰۰ شکل گرفت. کومو در فصل ۰۲-۲۰۰۱ پس از حدود دو دهه به سطح اول فوتبال ایتالیا بازگشت. با این حال، بازگشت به بالاترین سطح پایدار نبود و تیم بعد از مدتی دوباره سقوط کرد.
بحران مالی در دسامبر ۲۰۰۴ به ورشکستگی باشگاه منجر شد. این حادثه آسیب جدی به کومو وارد کرد و آن را به دسته‌های پایین‌تر فرستاد. گرچه باشگاه در سال‌های بعد توانست به حیات خود ادامه دهد و در سال ۲۰۱۵ به سری بی برسد، اما مشکلات اقتصادی ادامه یافت.
در فصل ۱۷-۲۰۱۶، کومو دوباره با ورشکستگی و چالش‌های مربوط به ثبت‌نام در مسابقات مواجه شد. باشگاه جدید مجبور شد فعالیت‌های خود را از سری دی، چهارمین سطح فوتبال ایتالیا، آغاز کند. بنابراین، تیمی که سابقه حضور در سری آ را دارد، بار دیگر باید مسیر طولانی بازگشت به فوتبال حرفه‌ای را طی می‌کرد.
سرمایه‌گذاری جدید؛ آغاز پروژه‌ای متفاوت
نقطه عطف داستان کومو در سال ۲۰۱۹ نمایان شد؛ زمانی که شرکت بریتانیایی سنت اینترتینمنت مالکیت باشگاه را به خود اختصاص داد. این گروه با پشتوانه سرمایه‌گذاران اندونزیایی از جمله رابرت بودی هارتونو و مایکل بامبانگ هارتونو، برنامه‌ای برای بازسازی ساختار باشگاه و بازگرداندن آن به سطوح بالای فوتبال ایتالیا طراحی کردند.
رابرت بودی هارتونو و مایکل بامبانگ هارتونو، از ثروتمندترین چهره‌های اقتصادی اندونزی، همین‌طور که مالکیت کومو را در دست گرفتند، بخش عمده‌ای از ثروت خانوادگی‌شان را از طریق گروه «جاروم» (Djarum)، یکی از شرکت‌های بزرگ صنعت دخانیات اندونزی، به‌دست آورده بودند. این امر در حالی صورت گرفت که تبلیغات دخانیات در فوتبال از سال ۱۹۸۷ ممنوع شده بود. با این حال، فعالیت‌های اقتصادی خانواده هارتونو تنها به صنعت دخانیات محدود نمی‌شود و شامل حوزه‌های بانکی و فناوری نیز می‌گردد.
ارتباط گروه جاروم با کومو تنها به مالکیت باشگاه محدود نمی‌ماند. شرکت «مولا» (Mola)، که فعال در عرصه پخش آنلاین است و یکی از زیرمجموعه‌های این گروه محسوب می‌شود، از سال ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۴ به‌عنوان حامی مالی باشگاه عمل کرد. به این ترتیب، سرمایه‌گذاری خانواده هارتونو در کومو نه‌تنها به تأمین منابع مالی برای توسعه ورزشی، بلکه از طریق مجموعه‌های تجاری وابسته به آن‌ها در ساختار اقتصادی باشگاه، نمایان شد. (مایکل بامبانگ هارتونو در مارس ۲۰۲۶ درگذشت.)
این پروژه به‌طور محدود به خرید بازیکنان نبود. ایجاد ثبات مالی، تقویت آکادمی، توسعه زیرساخت‌های ورزشی و توجه به ورزشگاه و ساختار مدیریتی از جمله اهداف اعلام‌شده مالکان جدید بود. در نخستین فصل پس از تغییر مالکیت، کومو قهرمان سری دی شد و با ثبت رکورد امتیازی باشگاه در این مسابقات، به سری سی صعود کرد. دو فصل بعد، در سال ۲۰۲۱، قهرمانی در سری سی نیز جایگاه این تیم را برای حضور در سری بی هموار کرد.
در این مسیر، دنیس وایز، کاپیتان سابق چلسی و بازیکن پیشین تیم ملی انگلیس، به یکی از افراد کلیدی مدیریتی باشگاه تبدیل شد. وایز که در ساختار اجرایی کومو فعالیت داشت، در تلاش بود پروژه‌ای را راه‌اندازی کند که نه‌تنها به پیشرفت ورزشی باشگاه کمک کند، بلکه ارتباط آن را با جامعه محلی نیز حفظ کند.
یکی از تصمیمات مهم در این دوره، جذب استعدادهایی بود که از یک‌سو تجربه در فوتبال سطح بالا را داشته و از سوی دیگر بتوانند به افزایش توجه بین‌المللی به کومو کمک کنند.
سسک فابرگاس و تیری آنری؛ ستاره‌هایی در نقش‌های تازه
در تابستان ۲۰۲۲، سسک فابرگاس، هافبک سابق آرسنال، بارسلونا و چلسی، به جمع کومو پیوست. ورود او تنها یک انتقال فوتبالی نبود؛ فابرگاس با بازی برای تیم، سهام‌دار باشگاه نیز شد. چند هفته بعد، تیری آنری، اسطوره فوتبال فرانسه و مهاجم پیشین آرسنال و بارسلونا، نیز به‌عنوان سهم‌های اقلیت به این پروژه پیوست.
آنری هنگام معرفی خود به‌عنوان سهام‌دار، از مشارکت در پروژه‌ای سخن گفت که هدفش ارتباط رشد باشگاه با پیشرفت جامعه محلی بود. او همچنین اشاره کرد که کومو و شهرش بیشتر به‌دلیل زیبایی دریاچه و جاذبه‌های گردشگری شناخته شده‌اند و اکنون زمان آن رسیده که توجه‌ها به خود باشگاه فوتبال نیز جلب شود.
فابرگاس به‌تدریج از یک بازیکن با تجربه به یکی از چهره‌های کلیدی پروژه ورزشی کومو تبدیل شد. او پس از پایان دوران بازی خود به عرصه مربیگری وارد شد و فرصتی یافت تا ایده‌های فوتبالی خود را در باشگاهی پیاده کند که در تلاش برای ایجاد هویتی نوین بود.
البته نام‌های بزرگ به‌تنهایی نمی‌توانند موفقیت را تضمین کنند. کومو هنوز باید در میدان مسابقه به نتیجه می‌رسید و از نظر ساختاری خود را برای رقابت با باشگاه‌هایی آماده می‌کرد که سال‌ها در سطح اول فوتبال ایتالیا حضور داشتند.
بازگشت به سری آ پس از ۲۱ سال
فصل ۲۴-۲۰۲۳ به نقطه عطفی دیگر در تاریخ کومو مبدل شد. این تیم که با هدف صعود به سری آ وارد رقابت‌های سری بی شده بود، در بخش پایانی فصل برای تحقق این هدف مبارزه کرد. پس از کنار رفتن مورنو لونگو از سمت مربیگری در نوامبر ۲۰۲۳، فابرگاس به‌عنوان مربی موقت تیم انتخاب شد. سپس، اوسیان رابرتس به‌عنوان سرمربی جدید معرفی شد و فابرگاس در مقام دستیار به کار خود ادامه داد.
کومو در پایان فصل با کسب مقام دوم سری بی، به‌طور مستقیم به سری آ صعود کرد. این اتفاق در تاریخ ۱۰ می ۲۰۲۴ به وقوع پیوست و انتظارات ۲۱ ساله هواداران برای بازگشت به بالاترین سطح فوتبال ایتالیا به پایان رسید. فابرگاس نیز در تاریخ ۱۹ جولای ۲۰۲۴ به‌عنوان سرمربی منصوب شد.
صعود کومو صرفاً یک موفقیت ورزشی نبود؛ این رویداد نشانه‌ای از موفقیت سرمایه‌گذاری و برنامه‌ریزی چند ساله باشگاه به حساب می‌آمد. تیمی که چند سال پیش در سری دی قرار داشت، اکنون به جمع نام‌های بزرگ فوتبال ایتالیا پیوسته بود.
کومو در نخستین فصل بازگشت به سری آ، یعنی فصل ۲۰۲۵-۲۰۲۴، مقام دهم را کسب کرد؛ نتیجه‌ای که نشان‌دهنده ظرفیت این تیم برای رقابت در بالاترین سطح بود. اما آرزوهای مالکان و کادر فنی بیش از حفظ جایگاه در میانه جدول بود.
از رتبه دهم تا لیگ قهرمانان اروپا
کومو در فصل ۲۶-۲۰۲۵ گام دیگری برداشت و با کسب ۷۱ امتیاز از ۳۸ مسابقه، در جایگاه چهارم سری آ قرار گرفت. این تیم در طول فصل ۲۰ پیروزی به ثبت رسانده، ۶۵ گل وارد دروازه حریفان کرد و تنها ۲۹ گل دریافت نمود؛ آماری که پیشرفت قابل توجهی را نسبت به نخستین فصل بازگشت به سری آ نشان می‌دهد. مقام چهارم، جواز حضور در لیگ قهرمانان اروپا را برای کومو به ارمغان آورد و بدین ترتیب این باشگاه برای نخستین بار در تاریخ خود به معتبرترین رقابت باشگاهی اروپا راه یافت.
کومو؛ شهری با دریاچه‌ای مشهور جهانی
داستان باشگاه کاملاً بدون شناخت شهر کومو ناقص است. این شهر در منطقه لمباردی و در شمال ایتالیا، در نزدیکی مرز سوئیس واقع شده و در ساحل دریاچه‌ای به همین نام قرار دارد. دریاچه کومو به خاطر مناظر کوهستانی، آب‌های آرام، روستاهای ساحلی و بناهای تاریخی‌اش شهرت جهانی یافته است؛ منظره‌ای که قرن‌هاست گردشگران، هنرمندان و نویسندگان را به خود جذب کرده.
در اطراف دریاچه، ویلاهای تاریخی و باغ‌های وسیع قرار دارند که بخشی از میراث فرهنگی منطقه محسوب می‌شوند. ویلا اولمو، ویلا کارلوتا، ویلا دل بالبیانلو، ویلا ملزی و ویلا مونسترو از جمله ساختمان‌های مشهور این ناحیه هستند. برخی از این مجموعه‌ها با معماری باشکوه و باغ‌هایی با گونه‌های گیاهی متنوع، به جاذبه‌های مهم گردشگری تبدیل شده‌اند.
اهمیت این منطقه تنها به مناظر طبیعی محدود نمی‌شود؛ دریاچه کومو و شهرهای اطراف آن در دوره‌های مختلف تاریخی تحت فرمانروایی قدرت‌های مختلف قرار گرفتند. این منطقه پس از دوران روم باستان، شاهد جنگ‌ها و تغییر حکومت‌ها بود؛ از حضور لومباردها و رقابت با میلان تا نفوذ خانواده‌های ویسکونتی و اسفورزا. بعد از آن نیز اسپانیا، فرانسه و اتریش بر بخشی از این منطقه تسلط داشتند.
در قرن نوزدهم، کومو و مناطق اطراف آن به‌تدریج وارد دوره‌ای نو شدند. رشد اقتصادی و پیشرفت صنعت، به‌ویژه در صنعت ابریشم، در تغییرات چهره شهر تأثیر بسزایی داشت. این منطقه در سال ۱۸۵۹ به پادشاهی ایتالیا ملحق شد و در سال‌های بعد، صنعت نساجی و تولید پارچه به یکی از ارکان کلیدی اقتصاد محلی تبدیل شد.
شهر ابریشم؛ صنعتی که اقتصاد کومو را شکل داد
کومو علاوه بر گردشگری، تاریخچه‌ای غنی در صنعت ابریشم به خود اختصاص داده است. ریشه‌های این صنعت به قرن پانزدهم بازمی‌گردد؛ زمانی که کشت گسترده درختان توت برای تغذیه کرم‌های ابریشم آغاز شد. با صنعتی‌شدن تولید در قرن هجدهم، کارخانجات ریسندگی، بافندگی و چاپ پارچه در شهر و اطراف آن تأسیس شد.
این صنعت به تدریج از بازار محلی فراتر رفت و کومو به یکی از مراکز مهم تولید و طراحی پارچه‌های ابریشمی در ایتالیا تبدیل شد. محصولات این منطقه، از پارچه‌های لوکس تا کراوات و روسری، در بازارهای بین‌المللی شناخته شده‌اند. همچنین موزه آموزشی ابریشم کومو تاریخ این صنعت و مراحل تولید پارچه را به معرض نمایش می‌گذارد.
اقتصاد کنونی این منطقه ترکیبی از صنعت، گردشگری و خدمات است و ارتباط نزدیک آن با میلان و سوئیس نیز جایگاه اقتصادی کومو را تقویت کرده است. در کنار صنایع سنتی، گردشگری به‌عنوان یکی از منابع کلیدی درآمد منطقه عمل می‌کند و ویلاها، باغ‌ها، موزه‌ها و روستاهای اطراف دریاچه هر ساله شمار زیادی بازدیدکننده را جذب می‌کنند.
آینده کومو؛ پروژه‌ای فراتر از یک صعود
کومو در حال حاضر در نقطه‌ای کاملاً متفاوت از تاریخ خود قرار دارد. باشگاهی که بارها با مشکلات مالی، سقوط و حتی ورشکستگی روبه‌رو بوده است، اکنون با سرمایه‌گذاری‌های جدید موفق به صعود از سری دی به سری آ شده و سهمیه لیگ قهرمانان اروپا را نیز به دست آورده و حتی در هفته سوم مرحله اول این لیگ با نتیجه شگفت‌انگیز ۴-۱ منچستریونایتد را شکست داده است.
فوتبال حالا به بخشی مهم از داستان معاصر شهر تبدیل شده است. کومو می‌کوشد تا ثابت کند شهرتش تنها به زیبایی‌های طبیعی‌اش وابسته نیست و می‌تواند در عرصه فوتبال نیز نامی ماندنی برای خود به ارمغان بیاورد.
همچنین بخوانید: اعتراف فابرگاس پس از تحقیر منچستریونایتد: تقصیر خودم بود؛ از تصمیمم پشیمانم
نظرات کاربران