بر اساس گزارش ایسنا «روز جهانی اقدام برای اقلیم» (International Day of Climate Action) که هر سال در تاریخ ۲۴ اکتبر (۲ آبان) در سطح جهانی برگزار می‌شود، به افزایش آگاهی و تشویق همکاری‌های مشترک در بخش‌های عمومی، خصوصی و اجتماعی برای برخورد با بحران اقلیمی اختصاص یافته است.
محمد درویش در گفتگو با ایسنا به مناسبت این روز به بیان نشانه‌ها و اثرات تغییر اقلیم در ایران پرداخت و گفت: از چندین عامل می‌توان به دشواری شرایط اقلیمی در ایران پی برد؛ به عنوان مثال، خط برف در ایران در حال افزایش است و قله‌هایی که در گذشته تا ارتفاع ۲۰۰۰ متر پوشیده از برف بودند، اکنون به‌ندرت شاهد چنین برف‌پوشی هستند.
وی افزود: در برخی از سال‌ها، حتی در قله دماوند با ارتفاع بیش از ۵۶۰۰ متر، دیگر برف مشاهده نمی‌شود که این امر بی‌سابقه است. آبشار یخی دماوند که در ارتفاع بالای ۵۰۰۰ متر واقع است، چندین سال متوالی است که شکسته و سیلاب‌هایی را به سمت شمال نشر می‌دهد. همچنین، بیشتر یخچال‌های طبیعی موجود در ایران مانند علم‌کوه، تفتان، زردکوه و دماوند به‌سرعت در حال ناپدید شدن یا عقب‌نشینی هستند.
درویش در ادامه به اثر این وضعیت بر منابع آب کشور اشاره کرد و گفت: این شرایط باعث شده است که منابع آبی دائمی و رودخانه‌های دائمی به رودخانه‌های فصلی تبدیل شده و بخش بزرگی از پهنه‌های آبی مرکزی ایران و تالاب‌های کشور با بحران خشکی مواجه شوند. این موارد از جدی‌ترین علائم خطر اقلیمی به شمار می‌رود، همچنین میانگین دما در کشور به‌میزان قابل‌توجهی بیشتر از میانگین جهانی افزایش یافته است.
چگونه تغییر اقلیم بر زندگی روزمره مردم تأثیر گذاشته است؟
این کنشگر محیط‌زیست درباره بروز تغییر دما در زندگی روزمره مردم توضیح داد: اختلاف دما بین شب و روز افزایش یافته، ظرفیت گرمایی ویژه کاهش یافته و نیاز محصولات زراعی به آب به شکل قابل توجهی بیشتر شده و پدیده جزیره گرمایش در شهرهای بزرگ تشدید شده است. به‌طور کلی، قابلیت زیست‌پذیری سرزمین کاهش یافته و این موضوع می‌تواند تأثیراتی بر سلامت روانی شهروندان به همراه داشته باشد.
این عضو هیئت علمی بازنشسته مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور درباره مناطق آسیب‌پذیرتر ایران در برابر تغییر اقلیم گفت: حواشی کوه دماوند در استان‌های تهران و مازندران از جمله مناطق بسیار آسیب‌پذیر به شمار می‌روند و همچنین نیمه جنوبی کشور نیز در وضعیت بدتری قرار دارد. تحقیقات نشان می‌دهد که تحت تأثیر تغییر اقلیم و شدت یافتن خشکسالی‌ها، درآمد کشاورزان و دامداران کاهش یافته و این موضوع می‌تواند تبعات اجتماعی، فرهنگی و روانی به همراه داشته باشد.
درویش در مورد دلیل آسیب‌پذیری بیشتر این مناطق توضیح داد: این نواحی به مناطقی نزدیک‌تر هستند که ما آن را کمربند خشک جهان می‌نامیم و میانگین بارش‌های آسمانی در آنها به‌مراتب پایین‌تر از میانگین کشوری و جهانی است و آسیب‌پذیری بیشتری دارد.
تغییر زمان مهاجرت پرندگان؛ یکی از آثار تغییر اقلیم
وی به تأثیر تغییر اقلیم بر تنوع زیستی اشاره کرد و گفت: تغییر اقلیم سبب می‌شود زمان مهاجرت پرندگان دستخوش تغییر شود و آنها زمانی به مقصد می‌رسند که دیگر غذایی برای آنها در دسترس نیست؛ به عنوان مثال، لارو پروانه‌هایی که باید غذای آنها باشند، به پروانه تبدیل شده و محل را ترک کرده‌اند و این شرایط می‌تواند بحرانی بزرگ ایجاد کند.
درویش همچنین افزود: تغییرات اقلیمی موجب شده‌اند تا بعضی پرندگان هنگام ورود به یک محیط تالابی، با تالابی خشک مواجه شوند که دیگر آبی در آن وجود ندارد و این موضوع می‌تواند مرگ و میر آنها، به‌خصوص جوجه‌ها را افزایش دهد.
چقدر از بحران‌های زیست‌محیطی ایران به تغییر اقلیم مرتبط است؟
این کنشگر محیط‌زیست در پاسخ به این پرسش که چه مقدار از تأثیرات تغییر اقلیم قابل تفکیک از دیگر عوامل مانند برداشت آب و تخریب زیستگاه‌هاست، اظهار کرد: این موضوع بر اساس داده‌ها و میانگین‌ها قابل بررسی است. به‌طور مثال، میانگین بارش‌های آسمانی در کشور ما حدود ۲۴۰ میلی‌متر بوده که هم‌اکنون به کمتر از ۲۲۱ میلی‌متر کاهش یافته است. همچنین، ظرفیت آب قابل استحصال کشور ۱۳۰ میلیارد مترمکعب بود که این رقم هم‌اکنون به ۱۰۳ میلیارد مترمکعب کاهش یافته است.
وی ادامه داد: می‌توان گفت که بین ۱۵ تا ۲۰ درصد از بحران‌هایی که امروز در طبیعت ایران مشاهده می‌شود، ناشی از پدیده گرمایش جهانی و تغییر اقلیم است و باقی آن به عوامل و فعالیت‌های انسانی مربوط می‌شود.
درویش در پایان به تبعات فعلی تغییر اقلیم در ایران اشاره کرد و گفت: با توجه به این‌که میزان انتشار گازهای گلخانه‌ای در حال افزایش است، کشور با پدیده گلخانه‌ای به شکل حادتری مواجه خواهد شد و تابستان‌های بسیار گرم‌تری را تجربه خواهد کرد. این شرایط به کاهش تاب‌آوری بسیاری از گونه‌های گیاهی و جانوری منجر شده و به تبع آن، تعداد بیشتری از این گونه‌ها در فهرست سرخ IUCN قرار خواهند گرفت.
انتهای پیام
نظرات کاربران