تاریخ تلفنهای همراه تاشو، داستانی سرشار از نوآوریها و چالشهاست. از نخستین دستاوردهای شرکتهایی همچون رویول با محصول رویول فلکسپای (Royole FlexPai)، که با وجود ایراداتش، راه را برای سایرین گشود، تا ورود غولهای تکنولوژی مانند سامسونگ و در ادامه، اپل با آیفون دوئو (iPhone Duo)، هر مرحله در این مسیر به پیشرفت این دستگاهها کمک شایانی کرده است. این مقاله به تبیین چگونگی تحول این تکنولوژی از مراحل ابتدایی آن تا آماده شدن برای گسترش در جامعه میپردازد.
چالشهای آغازین: از رویول فلکسپای تا هواوی و سامسونگ
سال ۲۰۱۹ شاهد نخستین کوششها برای تولید گوشیهای تاشو بود. در نمایشگاه CES 2019، شرکت رویول با معرفی فلکسپای (FlexPai)، عنوان «اولین تلفن هوشمند تاشو تجاری جهان» را به خود اختصاص داد. اگرچه این گوشی از نظر طراحی از نظر برخی نقاط ضعف داشت، اما نشاندهنده قابلیت تولید انبوه نمایشگرهای OLED منعطف بود.
به زودی پس از آن، در فوریه ۲۰۱۹، سامسونگ نخستین مدل گلکسی فولد (Galaxy Fold) خود را با قیمتی در حدود ۱,۹۹۹ دلار رونمایی کرد که با انتقادات زیادی به دلیل شکستن صفحهنمایش پس از استفاده اندک و اشتباه در حذف لایه محافظ روبرو شد. این مشکل، سامسونگ را وادار به تأخیر در عرضه عمومی و فراخوانی دستگاهها کرد و اهمیت بهبود ساختار تا شدن، استحکام لولا و مقاومسازی صفحهنمایش را برای موفقیت گوشیهای تاشو روشن ساخت.
در MWC 2019، هواوی با میت ایکس (Mate X) رویکردی متفاوت را اتخاذ کرد؛ این گوشی به جای داخل، به بیرون تا میشد و دارای طراحی ظریفتری بود. اما نمایشگر آن به سادگی آسیب میدید و به خاطر شرایط تحریمی، هرگز در ایالات متحده عرضه نشد. مدل بعدی هواوی، میت ایکس ۲ (Mate X2)، به روشی مشابه تاشدن به داخل که توسط رویول و سامسونگ به کار گرفته شده بود برگشت و نشان داد که نوآوری همیشه به معنی برتری نیست.
سالهای بلوغ در اکوسیستم اندروید؛ ملاحظات مقاومت، تاشو کردن و هزینه
بین سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵، تولیدکنندگان گوشیهای تاشو اندرویدی، مدلهای متعددی را با پیشرفتهای قابل توجه به بازار عرضه کردند که این فناوری را به حالت عملیاتی درآورد، اما هنوز در جریان اصلی بازار جا نیفتاده بود. تمرکز اصلی بر روی مقاومسازی صفحهنمایش در برابر فشار، آب و گرد و غبار قرار گرفت.
در سال ۲۰۲۰، سامسونگ گلکسی زد فلیپ (Samsung Galaxy Z Flip) شیشه فوقنازک را به صفحهنمایش داخلی خود اضافه کرد تا استحکام آن را افزایش دهد. مدلهای زد فولد ۳ (Z Fold 3) و زد فلیپ ۳ (Z Flip 3) در سال ۲۰۲۱ با قابلیت مقاومت در برابر آب IPX8 و فولد ۶ (Fold 6) با حفاظت نسبی در برابر گرد و غبار IP48 به بازار عرضه شدند. نهایتاً، گوگل پیکسل ۱۰ پرو فولد (Google Pixel 10 Pro Fold) در سال ۲۰۲۵ به استاندارد کامل IP68 دست یافت.
یکی از چالشهای بزرگ دیگر، حذف خط تا در صفحهنمایش بود که اوپو فایند ان (Oppo Find N) در سال ۲۰۲۱ تقریبا آن را نامرئی ساخت. پس از آن، سری آنر مجیک وی (Honor Magic V) نیز به کاهش ضخامت ادامه داد تا سامسونگ گلکسی زد فولد ۷ (Samsung Galaxy Z Fold 7) نیز در این رقابت به میدان بیاید. کاهش قیمت نیز برای گسترش تولید گوشیهای تاشو حیاتی بود. در این دوره، مدلهای صدفی مانند موتورولا ریزر (Motorola Razr) و گلکسی زد فلیپ ۳ (Galaxy Z Flip 3) با قیمت ۹۹۹ دلار، به سطح گوشیهای پرچمدار معمولی نزدیک شدند و دسترسی به این فناوری را آسانتر گرداندند.
ورود اپل به میدان؛ آیفون دوئو و جهش به سمت گسترش
آیا اپل میتواند آخرین محرک برای گسترش گوشیهای تاشو باشد؟ اپل با توانمندی خود در ورود به بازارها پس از رفع معایب اولیه فناوریها، در سال ۲۰۲۶ بالاخره آیفون دوئو را معرفی کرد.
این تلفن تاشو، در حالت بسته به اندازه یک پاسپورت بوده و با نمایشگر داخلی ۷.۶ اینچی و صفحه خارجی ۵.۴ اینچی، با قیمت پایه ۱,۹۹۹ دلار عرضه میشود. منتقدان، آیفون دوئو را به عنوان «هیجانانگیزترین دستگاه اپل در یک دهه اخیر» توصیف کردهاند و شرکت کانترپوینت نیز انتظار دارد که فروش آن در تنها سال ۲۰۲۶ به ۶ میلیون دستگاه برسد. با توجه به رویکرد تاریخی اپل، آیفون دوئو ممکن است دورهای باشد که گوشیهای تاشو بالاخره به اوج محبوبیت خود برسند.
نظرات کاربران