به نقل از ایسنا، در دنیای امروز، استفاده از گوشی‌های هوشمند به صورت تصاعدی و بسیار قابل توجهی در سطح جهانی گسترش یافته است. آمارها نشان می‌دهند که میلیاردها نفر در سراسر جهان از این فناوری بهره‌مند شده و بخش قابل توجهی از زندگی روزمره خود را به وسیله آنها سپری می‌کنند. این حضور گسترده، گوشی‌های هوشمند را به ابزاری با دو جنبه تبدیل کرده است؛ از یک طرف، این ابزار بستری فراهم می‌آورد برای تبادل اطلاعات، ارتقا آگاهی، تخلیه احساسات و ایجاد ارتباطات اجتماعی وسیع، اما از سوی دیگر، ممکن است منجر به وابستگی‌های شدید فیزیکی و شناختی، تغییرات منفی در رفتار و حتی اعتیاد به دنیای مجازی شود. پژوهش‌ها نشان می‌دهند که دانش‌آموزان و نوجوانان، به دلیل آسیب‌پذیری بالایشان، در معرض خطرات ناشی از استفاده بیش از حد از این تکنولوژی قرار دارند و این امر با بروز مسائل مانند کاهش عملکرد تحصیلی، افزایش استرس و عدم توانایی در مدیریت زمان همراه است.

یکی از پیامدهای روانی نوظهوری که سلامت ذهنی نوجوانان را تهدید می‌کند، پدیده‌ای به نام «بی‌موبایل‌هراسی» است. این وضعیت به نوعی هراس و اضطراب شدید در شرایط عدم دسترسی به گوشی، تمام شدن باتری، قطع ارتباط با اینترنت یا از دست رفتن تماس‌ها اطلاق می‌شود. این نوع هراس باعث می‌شود که فرد به شدت نگران و آشفته شود و رفتارهایی مشابه فوبیاهای کلاسیک را بروز دهد. محققان تاکید می‌کنند که کیفیت تعاملات اولیه در خانواده، میزان احترام و صمیمیت میان والدین و فرزندان و همچنین پیوندهای عاطفی، از ارکان ضروری برای تضمین سلامت روانی کودکان و نوجوانان به شمار می‌روند. از این رو، فهم رابطه بین کیفیت روابط خانوادگی و پدیده بی‌موبایل‌هراسی به یک ضرورت غیرقابل انکار در زمینه بهداشت روانی عمومی تبدیل شده است.

در این راستا، سیده سمانه موسوی نصر، پژوهشگر در حوزه روان‌شناسی عمومی در دانشگاه آزاد اسلامی واحد بهبهان، به همراه یکی از همکاران خود، تحقیقی را به‌منظور مدل‌سازی و پیش‌بینی وضعیت این ترس انجام داده‌اند. بنا بر نتایج این مطالعه، برگزاری کارگاه‌های آموزشی با هدف بهبود روابط خانوادگی، تقویت مهارت‌های والدگری و اصلاح سبک‌های وابستگی عاطفی می‌تواند به عنوان راهکارهای مفید برای کاهش حس انزوا و کنترل بی‌موبایل‌هراسی در محیط‌های آموزشی و درمانی عمل کند.

این کشفیات که در «مجله روان‌شناسی و روانپزشکی شناخت» وابسته به دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی کردستان منتشر شده‌اند، با نتایج بسیاری از تحقیقات قبلی همخوانی دارند. زیرا خانواده نخستین و اصلی‌ترین بستر برای رشد روانی و اجتماعی هر فرد است و میزان حمایت عاطفی و مراقبتی والدین، حس تعلق و ارزشمندی را در فرزندان به وجود می‌آورد.

براساس نظریه‌های روان‌شناختی، انسان‌ها به صورت طبیعی به دنبال ایجاد پیوندهای ایمن هستند و اگر این نیاز بنیادی در بستر خانواده یا از طریق ارتباطات اجتماعی مناسب فراهم نشود، احساس تنهایی شکل می‌گیرد. این تنهایی می‌تواند منجر به کاهش عزت نفس و تضعیف مهارت‌های اجتماعی گردد که نوجوان را به سمت وابستگی بیمارگونه به فضای مجازی و استفاده از گوشی‌های همراه سوق می‌دهد. این وابستگی به حدی می‌رسد که نداشتن این دستگاه به بروز نشانه‌های بالینی نظیر اضطراب شدید، وسواس فکری و حس درماندگی منجر می‌شود. برای همین، فهم این مکانیسم‌های درونی به مشاوران، مدیران مدارس و خانواده‌ها این امکان را می‌دهد که با تمرکز بر ریشه‌های اصلی، از تبدیل وابستگی به یک مشکل جدی جلوگیری کنند.

انتهای پیام