بر اساس گزارش ایسنا، بوئینگ‌های MD در گذشته به علت قیمت پایین‌تر نسبت به دیگر مدل‌های هواپیماهای مسافربری و ظرفیت صندلی‌های بالا، با استقبال زیادی مواجه شدند. اما با گذشت زمان و معرفی هواپیماهای جدیدتر، بسیاری از کشورها به تدریج این مدل‌ها را از ناوگان خود خارج کردند، چرا که مصرف سوخت بالای آنها موجب عدم صرفه اقتصادی برای پروازها شد.
این نوع هواپیما از سال ۱۳۸۶ به طور رسمی به ناوگان هوایی کشور پیوست. قبل از آن نیز برخی ایرلاین‌ها تعدادی از این مدل را به شکل "اجاره به شرط تملیک" وارد و مورد استفاده قرار داده بودند. به علاوه، با قیمت پایین سوخت هواپیما در طی سال‌ها، پرواز این مدل‌ها به لحاظ اقتصادی به صرفه‌تر بود و به همین دلیل، تعداد بیشتری از شرکت‌ها اقدام به واردات این مدل کردند.
بوئینگ‌های MD قادر به جابه‌جایی ۱۸۰ مسافر در هر پرواز هستند که موجب افزایش درآمد برای شرکت‌های هواپیمایی می‌شود، در حالی که به عنوان مثال، بوئینگ ۷۳۷ تنها ظرفیت ۱۵۰ مسافر را دارد. همچنین گفته می‌شود که هر فروند بوئینگ MD به طور متوسط سالیانه ۲۰۰ هزار مسافر را منتقل می‌کند و بر اساس اطلاعات مالی شرکت‌های هواپیمایی، هر فروند MD سالانه بین ۷.۵ تا ۹ میلیون دلار درآمد کسب می‌کند، در حالی که قیمت آنها بین یک میلیون تا چهار میلیون دلار متغیر است.
ممنوعیت پرواز بوئینگ‌های MD از کجا آغاز شد؟
ممنوعیت پرواز بوئینگ‌های MD از یک حادثه آغاز شد؛ مدتی پیش، پره‌های مراحل سوم و چهارم توربین موتور یکی از این هواپیماها متعلق به یک شرکت تایوانی در حین پرواز از بین رفت و پس از این اتفاق، سازمان هوانوردی آمریکا بررسی‌هایی را به منظور شناسایی علت انجام داد. نتایج بررسی‌ها نشان داد که خستگی قطعه و ترک‌خوردگی از عوامل مؤثر در این حادثه بوده است.
این مشکل اهمیت بیشتری دارد زیرا در حوادث مربوط به موتورها، معمولاً زمانی که قطعه‌ای آسیب می‌بیند، یا قطعه شکسته شده در موتور باقی می‌ماند و یا به سمت بیرون پرتاب می‌شود. اما در این مورد خاص، قطعه از موتور جدا شده و به بیرون پرتاب شده که با توجه به نزدیکی محل موتورهای MD به دم هواپیما، اگر آن قطعه به دم برخورد می‌کرد، امکان سقوط هواپیما وجود داشت.
بنا به اطلاعات موجود، پس از وقوع این حادثه، دستورالعملی صادر شد که بر اساس آن موتورهای این نوع هواپیماها باید در هر بار ورود به مراکز تعمیراتی در نقاط مختلف جهان، از لحاظ وضعیت این پره‌ها مورد بررسی قرار گیرند و الزامات مربوط به نوسازی و جایگزینی قطعات بر روی آنها اجرا شود.
شروع نامه‌نگاری‌ها برای رفع نقص فنی از ۵ سال پیش
بروز یک مشابهت دیگر در زمینه شکست تیغه‌ای در هواپیمای MD یکی از ایرلاین‌های داخلی، سازمان هواپیمایی کشوری را واداشت تا نظارت بیشتری بر روی این نوع هواپیماها اعمال کند. به گفته این سازمان، از سال ۱۴۰۰، نامه‌نگاری‌ها آغاز شده و از شرکت‌ها خواسته شد که اقدامات لازم را به منظور حل این مشکل اتخاذ کنند. سرانجام در سال ۱۴۰۲، پس از برگزاری جلسات متعدد، روش‌های جایگزین مشخص شد.
رئیس سازمان هواپیمایی اعلام کرده است که از سال ۱۴۰۰ بر اجرای دستورالعمل صلاحیت پروازی و نوسازی تیغه‌های توربین این هواپیماها پیگیری شده و هشت روش جایگزین شناسایی شده است تا شرکت‌ها بتوانند اقدامات لازم برای نوسازی یا حل مشکلات فنی را انجام دهند. همچنین در روند همکاری با ایرلاین‌ها، چندین بار به آنها فرصت داده شد تا این اقدامات را انجام دهند، اما هیچ اقدام معقولی از جانب آنها صورت نگرفت.
فرصتی که ایرلاین‌ها نادیده گرفتند...
به نقل از منابع، روش‌های جایگزین شامل تعویض قطعه یا به طور کلی جایگزینی هواپیما بوده ولی متأسفانه اقدام مؤثری از سوی شرکت‌های هواپیمایی در این زمینه انجام نشده است.
- بیشتر بخوانید:
پایان مماشات با MDهای معیوب/ برخی ایرلاین‌ها حاضر نیستند از سود میلیون دلاری بگذرند
هواپیماهای MD ایمنی می‌گیرند یا با پرواز خداحافظی می‌کنند؟
و سرانجام ممنوعیت پرواز از اول مهر ماه
بالاخره سازمان هواپیمایی کشوری در بخشنامه‌ای به شرکت‌های ناوگان MD یادآوری کرد که از تاریخ اول مهر ۱۴۰۵، فروش بلیت و هرگونه تعهد برای پرواز با هواپیماهای MD تحت محدودیت بهره‌برداری ممنوع خواهد بود.
در این بخشنامه اشاره شده که محدودیت فوق به الزامات دستور AMT-FAA AD ۲۰۲۱-۲۲-۱۹ مرتبط با موتورهای خانواده JT۸D-۲۰۰ مربوط می‌شود و به این ترتیب، همه هواپیماهای MD مشمول این ممنوعیت نمی‌شوند. به ویژه، هواپیماهای مشمول الزامات این دستورالعمل که هنوز وقت آنها فرا نرسیده از ممنوعیت مستثنی خواهند بود.
تشخیص نهایی در مورد مشمول یا غیرمشمول بودن هر هواپیما به عهده معاونت استاندارد پرواز سازمان هواپیمایی کشوری خواهد بود.
این سازمان همچنین ایرلاین‌ها را موظف کرده است تا وضعیت بلیت‌های فروخته شده پیش از صدور این بخشنامه که مشمول پروازهای محدود هستند را روشن کنند. آنها همچنین باید در صورت ممکن از هواپیمای جایگزین مجاز استفاده کنند یا مسافران را با رعایت حقوقشان به پروازهای دیگر منتقل نمایند؛ در غیر این صورت، اقدام به لغو پروازها، اطلاع‌رسانی به مسافران و استرداد کامل وجه بلیت الزامی خواهد بود.
ایرلاین‌ها چه نظری دارند؟
در واکنش به دستورالعمل سازمان هواپیمایی، مدیران شرکت‌های هواپیمایی با ارسال نامه‌ای به رئیس‌جمهور نسبت به پیامدهای این تصمیم بر روی صنعت هوانوردی هشدار دادند و بیان کردند که این تصمیم ممکن است منجر به کاهش پروازها، افزایش قیمت بلیت و فشار مضاعف به ایرلاین‌ها و تهدید معیشت خانوارهای مرتبط با صنعت هوانوردی، کاهش تاب‌آوری در حمل و نقل هوایی و ظرفیت service در شرایط بحرانی شود.
فعالان در صنعت هوانوردی ضمن درخواست از رئیس‌جمهور برای توجه به موضوع ممنوعیت پرواز MDها، اظهار کردند که آماده‌اند به همراه معاونان مهندسی و تعمیرات، مدیران مراکز تعمیراتی موتور و کارشناسان ذی‌ربط، مستندات و توضیحات تخصصی را برای تبیین پیامدها و ارائه راهکارهای ادامه بهره‌برداری ایمن ارائه دهند.
کاهش درآمد ایرلاین‌ها در راه است!
بر اساس اظهارات برخی از فعالان صنعت هوانوردی، این صنعت بعد از جنگ تحمیلی دوم در سال گذشته و فرار از خسارات دیدگی‌های زیاد، همچنان از جراحات آن رنج می‌برد. از سوی دیگر، افزایش نرخ سوخت هواپیما و همچنین نرخ ارز، هزینه‌های ایرلاین‌ها را بالاتر برده و در شرایطی این مشکلات ناشی از تحریم‌ها، محدودیت‌هایی را در برخی از پروازهای خارجی ایجاد کرده و در نتیجه شرکت‌ها با کاهش منابع درآمدی مواجه شده‌اند.
به گفته آنها، ممنوعیت پروازهای بوئینگ‌های MD، که در حال حاضر ۵۵ فروند از آنها در کشور و در ۱۲ شرکت هواپیمایی فعال هستند و ۴۲ فروند از این‌ها عملیاتی‌اند، تقریباً ۴۰ درصد از ناوگان هوایی کشور را شامل می‌شود و بر اثر این ممنوعیت، عملاً ۴۰ درصد ناوگان هوایی کشور قادر به پرواز نخواهند بود. همچنین برخی از ایرلاین‌ها تعداد زیادی از این مدل هواپیما را دارند که این ممنوعیت بر آنها تأثیر بیشتری خواهد گذاشت.
اختلاف نظر درباره تعداد بوئینگ‌های MD
فعالان صنعت به این نکته اشاره می‌کنند که دلیل صدور امریه فنی در سال ۲۰۲۱ از سوی مراکز جهانی برای بازرسی و تعویض پره‌های مراحل سوم و چهارم توربین کم فشار موتورهای این ناوگان با چاپ نوبت بر روی پره‌های جدید است و شرکت‌های فعال اعلام کرده‌اند که این پره‌ها در بازار وجود ندارند و امکان تأمین آنها نیز محدود است، لذا انتظار دارند یکی از شرکت‌های داخلی اقدام به تولید آن نماید. بنابراین، به نظر می‌رسد با توجه به محدودیت‌هایی که وجود دارد، تعویض پره‌های قدیمی با نو زمان‌بر خواهد بود. از طرف دیگر، ادامه بهره‌برداری از موتورهای واقعی مشمول با انجام بازرسی‌ها و تطابق با الزامات مربوط ممکن خواهد بود.
البته ابوذر شیرودی، رئیس سازمان هواپیمایی کشوری، ارقام اعلام شده توسط بعضی ایرلاین‌ها را در مورد تعداد MDها و وضعیت اشتغال ۷۰۰۰ نفر رد کرده و اعلام کرد که تنها ۴۱ فروند از مجموع MDها در حال عملیاتی هستند و تأثیر بر توقف پروازهای مشمول محدودیت بر قیمت بلیت و ضریب اشغال پروازها چندان چشمگیر نیست. همچنین پرسنل اداری همچنان به کار خود ادامه می‌دهند و مهمانداران و تکنسین‌ها می‌توانند در دیگر هواپیماها فعالیت کنند و خلبانان و کمک خلبانانی که کنار گذاشته می‌شوند می‌توانند با گذراندن چند ساعت آموزش به پرواز در دیگر هواپیماها ادامه دهند.
به گفته این مقام مسئول، ۲۱ هواپیمای جدید به کشور وارد شده که برای نوسازی ناوگان و افزایش ظرفیت خدمات هواپیمایی نقش مهمی دارند.
ایمنی را به بهانه کمبود ناوگان به خطر نمی‌اندازید!
رئیس سازمان هواپیمایی تأکید کرد که این ممنوعیت شامل همه بوئینگ‌های MD نمی‌شود و تنها آن‌هایی که شرایط صادر شده را رعایت نمایند، قادر به انجام پروازهای خود خواهند بود.
به دلیل گفته‌های شیرودی، ایرلاین‌ها باید تحت هر شرایطی ملزم به رعایت امریه صلاحیت پروازی در خصوص هواپیماهای MD باشند زیرا ایمنی و سلامت مسافران تحت هیچ شرایطی قابل compromise نیست و نمی‌توان به بهانه کاهش ناوگان، ایمنی را به خطر انداخت.
سودهای میلیون دلاری به قیمت جان مردم!
رئیس سازمان هواپیمایی کشوری همچنین بر مسئله دیگری تأکید کرد که برخی ایرلاین‌ها حاضر به فدای سودهای میلیون دلاری خود نیستند، حتی اگر ایمنی و جان مسافران به خطر بیفتد. با این حال، سازمان هواپیمایی کشوری به پشتوانه مراکز متخصص و سازمان‌های دولتی تا زمانی که امریه صلاحیت پروازی مربوط به MDهای دارای نقص ایمنی واقعی شود، با قاطعیت در برابر این نوع سودجویی ایستادگی خواهد کرد.
در نهایت، باید چاره‌ای برای تعیین وضعیت بوئینگ‌های MD و رفع مشکلات فنی آنها اندیشیده شود و ایرلاین‌ها هم باید زودتر برای این مسئله اقدام می‌کردند، اما آنچه که بیشتر حائز اهمیت است، ایمنی پرواز و حفظ جان مردم است؛ موضوعی که نباید تحت تأثیر هیچ ملاحظه اقتصادی قرار بگیرد.
انتهای پیام
نظرات کاربران