بر اساس گزارش ایسنا، پژوهشگران موفق به شناسایی نوع خاصی از سلول‌ها در غده پروستات شده‌اند که می‌تواند به درک بهتر فرایند بزرگ شدن این غده با افزایش سن کمک کند.
این پدیده طبیعی که تحت عنوان «هایپرپلازی خوش‌خیم پروستات» (BPH) شناخته می‌شود، معمولاً تنها در یک ناحیه خاص از پروستات مشاهده می‌شود، اما کماکان دلیل دقیق بروز آن مشخص نیست.
تحقیقات اخیر دانشمندان دانشگاه «جانز هاپکینز» نشان می‌دهد که عاملی ممکن است در اطراف مجرای ادرار مرتبط با این پدیده باشد.
این تیم با کمک روش «توالی‌یابی RNA تک‌سلولی»، به شناسایی گروهی از سلول‌های پروستات پرداخته‌اند که به‌ویژه در این ناحیه و در موارد ابتلا به BPH، فراوانی بیشتری دارند.
واسان یگناسوبرامانیان (Vasan Yegnasubramanian)، نویسنده اصلی این تحقیق، توضیح می‌دهد که اگرچه BPH میلیون‌ها مرد را در سراسر جهان تحت تأثیر قرار داده است، اما هنوز به‌طور کامل مشخص نیست چرا این اختلال عمدتاً در ناحیه‌ای به نام «منطقه گذار» (transition zone) غده پروستات بروز می‌کند، در حالی که سایر بخش‌ها نسبتاً سالم باقی می‌مانند.
منطقه گذار، قسمتی از پروستات است که مجرای ادرار را احاطه کرده است.
اگر این ناحیه با افزایش سن گسترش یابد، می‌تواند باعث تنگ شدن مجرای ادرار شده و در نتیجه ادرار کردن را به‌صورت کند و گسسته ایجاد کند.
این اختلال، رایج‌ترین مشکل پروستات در مردان بالای ۵۰ سال به شمار می‌آید و با وجود اینکه تغییرات هورمونی، التهاب و رشد سلولی ممکن است در آن نقش ایفا کنند، هنوز دلیل اصلی بروز BPH در سطح سلولی مشخص نیست.
چارلز ولیور (Charles Welliver)، اورولوژیست در کالج پزشکی آلبانی، که در این تحقیق مشارکت نداشته است، در مصاحبه‌ای یادآور شد که BPH به موجب تورم نیست.
او تصریح کرد که هایپرپلازی خوش‌خیم پروستات به معنای افزایش تعداد سلول‌های موجود در پروستات است. بنابراین، سلول‌ها بزرگ نمی‌شوند، بلکه تعداد آن‌ها افزایش می‌یابد.
اکنون پژوهشگران به این نتیجه رسیده‌اند که ممکن است برخی واحدها باعث این افزایش تعداد سلولی باشند.
محققان دانشگاه «جانز هاپکینز»، بافت پروستات غیرسرطانی ۱۰ مرد مبتلا به سرطان پروستات را مورد تجزیه و تحلیل قرار داده و به بررسی دقیق نشان دادند کدام ژن‌ها در نزدیک به ۱۳۰ هزار سلول منفرد روشن یا خاموش شده‌اند.
در بافت‌های ناحیه انتقالی و نمونه‌های مربوط به BPH، جمعیتی از سلول‌ها شناسایی شدند که در سایر مناطق پروستات نادر بودند.
این سلول‌ها زیرگروهی از سلول‌های بنیادی به نام +WIF1 هستند و از نظر ویژگی‌های رونویسی و آناتومیک با سایر اعضای خانواده خود تفاوت دارند.
دانشمندان بیان کرده‌اند که این سلول‌ها نمایشی از یک پروفایل بیان ژن منحصر به فرد دارند و تجزیه و تحلیل RNA نشان می‌دهد که آن‌ها به طور قابل توجهی در ناحیه انتقالی پروستات انسان غنی شده‌اند.
برخی از ژن‌های مرتبط با سلول‌های +WIF1 به آندروژن‌هایی مانند تستوسترون پاسخ می‌دهند و در مسیرهای سیگنالینگ تأثیرگذار بر رشد و توسعه پروستات نقش دارند.
پژوهشگران معتقدند که امضای مولکولی، توزیع منطقه‌ای و غنی‌سازی مسیر اشاره دارد به اینکه سلول‌های بنیادی غنی‌شده با +WIF1 در ناحیه گذار ممکن است به بازسازی بافت‌های اپیتلیال و استرومال در پاتوژنز BPH کمک کنند.
آن‌ها همچنین بر این باورند که این سلول‌ها ممکن است با کاهش التهاب و تأثیر بر مسیری سیگنال‌دهی به نام WNT، دلیل اینکه چرا سرطان پروستات کمتر در این ناحیه شکل می‌گیرد را توضیح دهند.
رولین وانگ (Rulin Wang)، نویسنده ارشد تحقیق، می‌گوید که این تحلیل نشان داده که این سلول‌ها دارای ویژگی‌های مولکولی مرتبط با ترمیم بافت هستند که ممکن است در بزرگ شدن پروستات و همچنین توانایی برقراری ارتباط موثر با سلول‌های همسایه دخیل باشند و به ایجاد یک محیط بیولوژیکی خاص در منطقه گذار کمک کنند.
زمانی که وانگ و همکارانش به تجزیه و تحلیل داده‌های عمومی موجود پرداخته‌اند، شواهد بیشتری را پیدا کرده‌اند که نتایج آن‌ها را تأیید می‌کند.
بافت‌های غده پروستات بزرگ شده، غنی از سلول‌های بنیادی +WIF1 بودند و نشانه ژنی این سلول‌ها نیز به صورت مشهودی تغییر کرده است.
وانگ اعلام می‌کند که این موضوع احتمالاً نشان‌دهنده نقش این سلول‌ها در فرآیندهایی است که منطقه گذار را به‌ویژه مستعد ابتلا به BPH می‌کند.
در حال حاضر، این تنها یک فرضیه است، اما فرضیه‌ای است که وانگ و تیمش معتقدند که شایسته تحقیقات بیشتر است.
به عنوان مثال، مطالعات آینده می‌توانند عملکردهای سلول‌های بنیادی +WIF1 را در زمینه توسعه غدد پروستات بزرگ شده مورد بررسی قرار دهند.
اگر این سلول‌ها واقعاً در فرآیند BPH مداخله کنند، ممکن است اهداف دارویی جدیدی برای درمان به شمار آیند.
نتایج این تحقیق در نشریه Pathology منتشر شده است.
پایان پیام
نظرات کاربران