بر اساس گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، در روزهای اخیر مسأله مالیات بر خرید و فروش رمزارزها و قرار گرفتن معاملات این دارایی‌ها در چارچوب قوانین مالیاتی کشور به یکی از سوالات اصلی کاربران تبدیل شده است.

فارس نوشت: ابهام در مورد وضعیت قانونی مالیات بر عایدی سرمایه رمزارز، زمان شروع اجرای این قانون و تفاوت بین مالیات بر درآمد فعالان این حوزه با مالیات بر معاملات رمزارزها، پرسش‌های گوناگونی را برانگیخته است.

در این راستا، مهدی موحدی بک‌نظر، سخنگوی سازمان امور مالیاتی کشور به توضیح درباره آخرین وضعیت قانونی مالیات بر رمزارزها پرداخته است.

آیا کشور ما از رمزارزها مالیات اخذ می‌کند و اساساً قوانین مالیاتی چه نظراتی در این مورد دارند؟

بله. با وجود برخی تصورات نادرست، فعالیت‌های اقتصادی در زمینه رمزارزها تحت پوشش نظام مالیاتی کشور قرار دارد. البته باید توجه داشت که میان سه موضوع اصلی تفاوت وجود دارد: مالیات بر درآمد افرادی که در حوزه رمزارزها فعالیت می‌کنند، مالیات بر ارزش افزوده کالاها و خدمات مرتبط و مالیات بر عایدی سرمایه حاصل از معاملات رمزارزها. هر یک از این موارد دارای مبانی و اصول قانونی مخصوص به خود هستند.

بر اساس مواد ۹۳ و ۹۴ قانون مالیات‌های مستقیم، درآمد اشخاص حقیقی ناشی از فعالیت‌های شغلی، شامل فعالیت‌های اقتصادی در حوزه رمزارز، مشمول مالیات بر درآمد مشاغل خواهد بود.

علاوه بر این، اشخاص حقوقی ای که در این زمینه فعال هستند، مانند شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات مبادله رمزارز، بر اساس ماده ۱۰۵ همان قانون، معمولاً مشمول مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی هستند.

نکته قابل توجه این است که مالیات بر درآمد عموماً بر روی درآمد مشمول مالیات اعمال می‌شود و نه صرفاً بر روی مجموع گردش مالی یا ارزش معاملات. به عنوان مثال، اگر یک پلتفرم مبادله رمزارز هزار میلیارد تومان تراکنش انجام دهد، این مبلغ الزاما درآمد مشمول مالیات آن نخواهد بود؛ بلکه باید درآمد واقعی ناشی از فعالیت شامل کارمزدها، درآمد حاصل از معاملات خود پلتفرم و هزینه‌های قابل قبول مالیاتی بررسی گردد.

همچنین، فعالیت استخراج رمزارزها در صورت تحقق درآمد و با رعایت مقررات مربوطه ممکن است مشمول مالیات قرار گیرد. البته دسترسی به مشوق‌های مالیاتی بسته به شرایط قانونی است.

قانون مالیات بر سوداگری و سفته‌بازی چه دستوری درباره رمزارزها دارد؟

یکی از تحولات مهم در این زمینه، تصویب قانون مالیات بر سوداگری و سفته‌بازی در سال ۱۴۰۴ است. اما طبق تبصره ۳ ماده ۴۶ قانون مالیات‌های مستقیم، اخذ مالیات مرتبط به این فصل به استقرار بستر اجرایی اشاره شده در ماده ۱۶ مکرر قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان وابسته است که به احتمال زیاد از اردیبهشت ماه ۱۴۰۶ آغاز خواهد شد.

بنابراین، باید بین تصویب قانون و شروع اجرای عملی مالیات بر عایدی سرمایه تفکیک قائل شد. فقط تصویب قانون به معنای آغاز اخذ مالیات از معاملات رمزارزی نیست.

طبق ماده ۴۶ قانون مالیات‌های مستقیم، انواع رمزدارایی، رمزپول و رمزارز به جز رمز ریال جمهوری اسلامی ایران، به‌طور خاص در فهرست دارایی‌های مشمول مالیات بر عایدی سرمایه قرار گرفته‌اند.

اما در این قانون یک نکته مهم وجود دارد و آن این است که فروش رمزارز توسط اشخاص غیرتجاری به اشخاص تجاری مجاز تحت قانون (مانند صرافی‌ها یا پلتفرم‌های معتبر خرید و فروش رمزارز) از مالیات بر عایدی سرمایه معاف است.

از سوی دیگر، فروش این دارایی‌ها به سایر اشخاص ممکن است مطابق تبصره ۵ ماده ۴۶ مشمول احکام مالیات بر درآمد اتفاقی گردد. لذا نمی‌توان به‌طور کلی گفت هر خریدوفروش رمزارزی مشمول مالیات بر عایدی سرمایه است.

آیا فعالان حوزه رمزارز مشمول مالیات بر ارزش افزوده می‌باشند؟

در این خصوص باید بین خود معامله رمزارز و خدماتی که فعالان این بازار ارائه می‌دهند، تمایز قائل شد.

طبق ماده ۲ قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب ۱۴۰۰، عرضه کالا و ارائه خدمات به‌طور کلی مشمول ضوابط این قانون است مگر اینکه معافیت قانونی وجود داشته باشد.

خدماتی نظیر فراهم‌آوردن بستر معاملات، واسطه‌گری و دریافت کارمزد توسط پلتفرم‌های مبادله رمزارز در صورت احراز ماهیت خدمات مشمول، تابع مقررات مالیات بر ارزش افزوده خواهند بود. از این رو، کارمزد دریافتی توسط این پلتفرم‌ها می‌تواند مشمول مالیات بر ارزش افزوده باشد.

اما این موضوع با تعلق مالیات بر ارزش افزوده به کل مبلغ خرید و فروش رمزارز تفاوت دارد. به‌عبارت دیگر، اگر فردی صد میلیون تومان رمزارز بخرد و پلتفرم بابت ارائه خدمات معاملاتی مبلغ مشخصی کارمزد دریافت کند، نباید بدون بررسی ماهیت معامله و مبنای قانونی، کل صد میلیون تومان را مبنای مالیات بر ارزش افزوده خدمات سکو محسوب کرد.

۲۲۳۲۵