سرنخ جدید محققان برای پیش‌بینی ال نینو؛ یک سال زمان اضافی برای آمادگی

پدیده ال‌نینو، یکی از پدیده‌های اقلیمی طبیعی است که می‌تواند نقشه‌های آب‌وهوایی در اقصی نقاط دنیا را تحت تأثیر قرار دهد و به تبع آن، خطراتی چون گرمای فوق‌العاده، خشکسالی و سیلاب را تشدید کند. از آنجایی که پیش‌بینی دقیق این پدیده از ماه‌ها قبل به دولت‌ها، کشاورزان و جوامع محلی اجازه می‌دهد تا خود را برای تبعات آن آماده کنند، اهمیت خاصی دارد. بر اساس گزارش یورونیوز، تحقیقی جدید نشان می‌دهد که وضعیت ابتدایی اقیانوس آرام می‌تواند نشانه‌ای حیاتی برای پیش‌بینی رویدادهای ال‌نینو و لانینا باشد و این پیش‌بینی حتی می‌تواند تا یک سال زودتر از وقوع پدیده انجام شود.

ال‌نینو و لانینا دو وضعیت متفاوت از نوسان جنوبی ال‌نینو (ENSO) به شمار می‌روند؛ چرخه‌ای طبیعی که دماهای سطح آب اقیانوس آرام استوایی و الگوهای آب‌وهوایی جهانی را تحت تأثیر قرار می‌دهد. این چرخه معمولاً هر دو تا هفت سال یک بار تغییراتی را تجربه می‌کند و تجمع رویدادهای آن معمولاً در اطراف ماه دسامبر به اوج خود می‌رسد.

ال‌نینو می‌تواند منجر به تغییرات قابل توجهی در بارش و دما در مناطق مختلف شود، به طوری که بعضی نواحی را با خشکسالی رو به رو کرده و در مناطق دیگر بارندگی‌های شدید ایجاد کند. از سوی دیگر، لانینا معمولاً با شرایط اقیانوسی و جوی متفاوتی همراه است که ممکن است نتایج متفاوتی به دنبال داشته باشد. علیرغم پیشرفت‌های صورت گرفته در مدل‌های اقلیمی، پیش‌بینی دقیق این چرخه معمولاً به شش ماه قبل از وقوع محدود می‌شود.

سازمان جهانی هواشناسی نسبت به این مساله هشدار داده است که ال‌نینوی امسال ممکن است قدرتی بی‌سابقه داشته باشد و اثرات آن تا سال ۲۰۲۷ ادامه یابد. سِلِسته سائولو، دبیرکل این سازمان، درباره پیامدهای بالقوه و گسترده این پدیده برای الگوهای جهانی آب‌وهوایی هشدار داده است. همچنین، تام فلچر، معاون دبیرکل سازمان ملل در امور بشردوستانه، ال‌نینو را پدیده‌ای ویرانگر توصیف کرده است که می‌تواند به گرمای شدید، خشک‌سالی و سیلاب منجر شود.

تیمی از پژوهشگران وابسته به سازمان علمی و صنعتی مشترک‌المنافع استرالیا (CSIRO) و دانشگاه ملبورن شواهدی را شناسایی کرده‌اند که در برخی موارد، امکان پیش‌بینی رویدادهای ال‌نینو و لانینا را تا ۱۲ ماه پیش از وقوع این رویدادها فراهم می‌کند.

این گروه تحقیقاتی به تحلیل بیش از ۷٬۵۰۰ پیش‌بینی تاریخی مرتبط با نوسان جنوبی ال‌نینو پرداختند. این پیش‌بینی‌ها از مدل‌های اقلیمی ایجاد شده در ۹ کشور مختلف گردآوری شده بودند. نتایج به‌دست‌آمده نشان می‌دهد که وضعیت ابتدایی اقیانوس آرام هنگام شروع پیش‌بینی می‌تواند اطلاعات مفیدی درباره میزان دقت آن در سال آینده ارائه دهد.

پیش‌بینی‌های شروع شده در دوره لانینا حتی در مورد رویدادهای یک سال بعد نیز نسبت به دیگر پیش‌بینی‌ها عملکرد بهتری داشتند. در مقابل، پیش‌بینی‌هایی که از وضعیت خنثی اقیانوس آرام آغاز می‌شدند، معمولاً دقیق نبودند. این تفاوت نشان‌دهنده این است که دانشمندان با بررسی شرایط اولیه، قادر به تشخیص پیش‌بینی‌های بلندمدت با اعتبار بیشتری هستند.

نتایج این تحقیق در مجله علمی Science Advances منتشر شده است. ناندینی رامش، نویسنده اصلی تحقیق و دانشمند ارشد مرکز تحقیقاتی CSIRO، بیان می‌کند که پژوهشگران پیش از این می‌دانستند که شرایط ابتدایی می‌تواند بر عملکرد مدل‌های اقلیمی تأثیر بگذارد، اما پژوهش جدید نشان داده است که این تفاوت می‌تواند بسیار چشمگیر باشد.

به گفته این پژوهشگران، این یافته می‌تواند به شناسایی پیش‌بینی‌های قابل‌اعتمادتر کمک کند و امکان اطلاع‌رسانی زودهنگام‌تر درباره رویدادهای بالقوه ال‌نینو را فراهم آورد. با این حال، رامش اشاره می‌کند که تا رسیدن به مراحل اجرایی این نتایج در مدل‌های هواشناسی هنوز فاصله زیادی باقی مانده است.

ال‌نینو یک پدیده طبیعی است و امکان جلوگیری از آن وجود ندارد؛ اما پیش‌بینی‌های به موقع می‌تواند زمان بیشتری برای کاهش خسارات ناخواسته فراهم آورد. یکی از اصول ابتدایی در این راه، مدیریت منابع آب و آمادگی برای تغییرات در زمان و شدت بارش‌ها است.

داویده فاراندا، مدیر تحقیق در مرکز ملی پژوهش‌های علمی فرانسه (CNRS)، اظهار می‌دارد که دولت‌ها با مدیریت صحیح‌تر ذخایر و توزیع آب، می‌توانند بهبودهای قابل‌توجهی در تأمین منابع آبی داشته باشند و برنامه‌هایی برای مواجهه با خشکسالی یا سیل طرح‌ریزی کنند. تنظیم زمان‌های کشت و روش‌های آبیاری از دیگر اقداماتی است که می‌تواند احتمال خسارات را پایین بیاورد.

کشاورزان نیز می‌توانند با تغییر زمان کشت، آبیاری محصولات در ساعت‌های خنک‌تر روز، ذخیره‌سازی آب پیش از شروع دوره‌های خشکسالی و محافظت از محصولات و دام‌ها در برابر گرما، بخشی از خسارات را کم کنند.

ال‌نینو می‌تواند باعث افزایش دمای میانگین جهانی به میزان تقریباً ۰٫۲ درجه سانتی‌گراد شود؛ هرچند که اثرات آن در جهانی که قبلاً گرم‌تر شده است، شدت بیشتری دارد. سوخت‌های فسیلی و افزایش گازهای گلخانه‌ای باعث افزایش دمای جو شده و این امر موجب تشدید تأثیرات رویدادهای طبیعی اقلیمی می‌گردد.

سال ۲۰۲۵ در تاریخ اندازه‌گیری‌های جهانی، سومین سال گرم ثبت‌شده به شمار می‌رود؛ با این حال، در آن سال شرایط لانینا، که معمولاً اثر خنک‌کننده‌ای دارد، برقرار بود. این نکته نشان‌دهنده این است که گرمایش ناشی از فعالیت‌های انسانی می‌تواند حتی در زمانی که شرایط طبیعی تا حدی دما را کاهش می‌دهند، ادامه یابد.

فاراندا تأکید می‌کند که اگرچه نمی‌توان با کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای جلوی وقوع ال‌نینو را گرفت، اما محدود کردن گرمایش جهانی می‌تواند از شدت پیامدهای آن بکاهد. به علاوه، در کنار تلاش برای کنترل تغییرات اقلیمی، پیش‌بینی‌های دقیق‌تر و به موقع‌تر این پدیده نیز می‌تواند به جوامع کمک کند تا برای رویارویی با چالش‌های پیش رو آماده‌تری باشند.