بر اساس گزارش ایسنا، محمد برزگری در یک نشست هم‌اندیشی با خبرنگاران نسبت به روند تأمین درآمدهای مالیاتی کشور توضیحاتی ارائه داد و بیان کرد: علی‌رغم شرایط ویژه‌ای که کشور با آن مواجه بوده و تغییراتی که در سیاست‌گذاری‌ها و فضای اقتصادی در ماه‌های اخیر به وقوع پیوسته است، اهداف مالیاتی در شش تا هفت ماه نخست سال به‌صورت پیوسته مطابق با مسیرهای سال‌های قبل دنبال شده و در ماه‌های اخیر نیز شتاب بیشتری به‌خود گرفته است.
وی اضافه کرد: فرایند جمع‌آوری مالیات از صاحبان مشاغل در شرایطی اجرا می‌شود که مؤدیان نیز انتظارها و خواسته‌هایی دارند و در عین حال، تأمین منابع مالی دولت به نظام مالیاتی وابسته است. با وجود چالش‌های موجود، این مسیر تا به حال به‌خوبی طی شده و امیدواریم که در آبان‌ماه نیز فرآیند مالیات‌ستانی از صاحبان مشاغل به‌طور موفقیت‌آمیز ادامه یابد.
تغییر زمان مالیات‌ستانی از صاحبان مشاغل
برزگری در ادامه به تغییر زمان ارائه اظهارنامه‌های مالیاتی صاحبان مشاغل در سال جاری اشاره کرده و گفت: در سال‌های گذشته، این فرایند بیشتر در خردادماه و در برخی موارد در مردادماه انجام می‌شد؛ اما به دلیل شرایط خاص کشور، تحولات سیاست‌گذاری، نوسانات قیمتی و پیامدهای ناشی از جنگ، این پروسه امسال به آبان‌ماه منتقل شد.
وی تصریح کرد: این تغییر تقریباً به معنای تأخیر پنج‌ماهه در زمان معمول جمع‌آوری مالیات از صاحبان مشاغل است و با در نظر گرفتن وضعیت سال گذشته، تلاش شده مجوزهای قانونی لازم برای این تأخیر به‌دست آید. با این وجود، سازمان امور مالیاتی در طراحی فرایند سال جاری تلاش داشته است که ضمن رعایت ملاحظات قانونی، از فرصت پیش‌آمده برای بهبود محاسبات و افزایش کیفیت داده‌های مورد استفاده بهره‌برداری کند.
معاون تحول هوشمند مالیاتی ادامه داد: در سال‌های قبل، فرایند مالیات‌ستانی از صاحبان مشاغل معمولاً در نیمه دوم ماه موعد با جدیت بیشتری آغاز می‌شد، اما امسال با ایجاد فرصت بیشتر و بهبود اطلاعات، این فرایند از چهارشنبه ۲۹ مهرماه شروع گردید و هم‌زمان بارگذاری فرم‌ها و اجرای دستورالعمل‌های مربوط نیز در دستور کار قرار گرفت.
امکان کسر مبالغ غیرتجاری از حساب‌های مشکوک به تجاری
برزگری درخصوص یکی از تغییرات مهم امسال، به اصلاح نحوه محاسبه مالیات بر پایه حساب‌های بانکی مشکوک به تجاری اشاره کرد و گفت: در سال‌های گذشته، اطلاعات مربوط به حساب‌های تجاری مرتبط با پرونده‌های مالیاتی، دستگاه‌های کارت‌خوان و درگاه‌های پرداخت الکترونیکی به همراه اطلاعات حساب‌های مشکوک به تجاری در محاسبات مورد استفاده قرار می‌گرفت.
وی توضیح داد: در برخی موارد، مؤدیان بیان می‌کردند که گرچه حساب بانکی آن‌ها بر اساس الگوریتم‌های مشخص، به‌عنوان مشکوک به تجاری شناسایی شده است، اما تمام واریزی‌های آن حساب مرتبط با فعالیت‌های اقتصادی و تجاری نیست. از این‌رو، در دستورالعمل امسال، امکان اعلام این موضوع برای صاحبان مشاغل فراهم شده است.
به گفته معاون تحول هوشمند مالیاتی، مؤدیان می‌توانند در فرایند مربوط به تبصره ماده ۱۰۰ قانون مالیات‌های مستقیم یا اظهارنامه مالیاتی خود، سهم مرتبط با فعالیت تجاری را مشخص نمایند؛ مبالغی که به فعالیت تجاری مربوط نیستند، از محاسبات خارج می‌شوند و سایر موارد نیز از طریق سامانه الکترونیکی پیگیری می‌شود.
استفاده از اطلاعات چک‌های تجاری در محاسبات مالیاتی
برزگری درباره به‌کارگیری اطلاعات پالایش‌شده چک‌های تجاری در محاسبات امسال اظهار کرد: اطلاعات مربوط به این چک‌ها در سال‌های گذشته نیز به‌طور محدود در دسترس بود، اما امسال امکان بهره‌برداری از داده‌های پالایش‌شده و دریافت به‌موقع آن‌ها فراهم شده است.
وی افزود: در محاسبات مالیاتی، چک‌هایی که صادرکننده آن‌ها پرداخت خود را انجام داده و وجه آن از حساب او خارج شده یا به حساب دریافت‌کننده واریز گردیده است، به‌شیوه‌ای بررسی می‌شوند که از محاسبه مضاعف گردش مالی جلوگیری گردد. تاکید این بخش بر چک‌هایی است که به اشخاص دیگر انتقال یافته‌اند و وصول آن‌ها از طریق حساب خود دریافت‌کننده ثبت نشده است.
معاون تحول هوشمند مالیاتی ادامه داد: برای چک‌های انتقالی نیز سازوکاری مشابه با حساب‌های مشکوک به تجاری در نظر گرفته شده تا مؤدی بتواند اعلام کند چه مقدار از این مبالغ به فعالیت تجاری مربوط نمی‌شود؛ به‌عنوان مثال، چکی که بابت فروش یک ملک دریافت و سپس به فروشنده ملک دیگری انتقال داده شده، الزاما درآمد ناشی از فعالیت تجاری محسوب نخواهد شد. در مقابل، مبالغی که مؤدی تأیید می‌کند تجاری هستند، در محاسبات مالیاتی لحاظ خواهند شد.
در نظر گرفتن آثار جنگ در محاسبات مالیاتی
برزگری با تأکید بر تأثیرات اقتصادی جنگ بر فعالیت دنیاهای مشاغل گفت: در دستورالعمل امسال تلاش شده است که آثار جنگ در محاسبه مالیات مقطوع و اظهارنامه‌های پیش‌فرض مورد توجه قرار گیرد، چرا که تأثیر این شرایط بر تمامی مشاغل و مناطق کشور یکسان نبوده است.
وی توضیح داد: برخی فعالیت‌ها به دلیل کاهش تقاضا و محدودیت‌های ناشی از جنگ با افت فروش مواجه شده‌اند، در حالی که ممکن است برای برخی کالاها و خدمات تقاضا افزایش یافته باشد. همچنین شدت آثار جنگ در استان‌ها و شهرهای مختلف متغیر است، به همین دلیل برای محاسبه تعدیلات، الگویی با در نظر گرفتن دو معیار اصلی یعنی میزان تأثیر جنگ بر مناطق جغرافیایی و میزان آسیب‌پذیری مشاغل طراحی شده است.
معاون تحول هوشمند مالیاتی افزود: ترکیب این دو معیار در تعیین مالیات مقطوع صاحبان مشاغل و محاسبات مرتبط با اظهارنامه‌های پیش‌فرض در نظر گرفته می‌شود. به این ترتیب، ممکن است دو واحد صنفی با فعالیت مشابه به دلایل متفاوت شرایط منطقه‌ای و میزان تأثیرپذیری از جنگ، با تعدیلات مختلفی مواجه شوند.
وی بیان کرد که نوع داده‌های مبنای محاسبه نیز در میزان تعدیل تأثیرگذار است؛ به‌طور مثال، در مواردی که محاسبات بر اساس اطلاعات فروش ثبت‌شده در دستگاه‌های کارت‌خوان صورت می‌گیرد، بخشی از اثرات کاهش فعالیت و فروش در همان داده‌ها منعکس است، اما در محاسباتی که به سوابق مالیاتی، نوع شغل یا اطلاعات دیگر متکی هستند، تعدیلات جداگانه‌ای در نظر گرفته می‌شود.
برزگری همچنین از پیش‌بینی امکان رسیدگی به موارد خاص خبر داد و افزود: در شرایطی که فعالیت اقتصادی یک مؤدی به‌طور کامل از بین رفته باشد، تلاش شده است اطلاعات لازم از ادارات کل امور مالیاتی و مراجع مربوطه گردآوری شود. همچنین به ادارات مالیاتی اختیار داده شده تا تعدیلات موردی را انجام دهند تا وضعیت کسب‌وکارهایی که به‌دلیل حوادث و آسیب‌های مستقیم دچار اختلال شده‌اند، به‌طور جداگانه بررسی شود.
تقسیط مالیات در ۵ تا ۸ قسط
معاون تحول هوشمند مالیاتی به ضرورت توجه به شرایط اقتصادی صاحبان مشاغل اشاره کرد و گفت: با وجود تأخیر در اجرای پروسه امسال، تلاش شده است که امکان پرداخت اقساطی مالیات نیز مشابه سال‌های گذشته برای مؤدیان فراهم گردد.
وی ادامه داد: در حالت عادی، امکان تقسیط مالیات در پنج تا هشت قسط تعیین شده است، اما در صورتی که از چک الکترونیکی استفاده شود، تعداد اقساط می‌تواند به شش تا ۹ قسط افزایش یابد؛ تعداد اقساط بسته به سازوکار تعیین‌شده و با توجه به وضعیت مؤدی و میزان تأثیرپذیری فعالیت اقتصادی از جنگ، تعیین خواهد شد.
برزگری تأکید کرد: صاحبان مشاغل در صورت تمایل می‌توانند از تعداد اقساط کمتر استفاده کنند و سازوکار موجود مانع انتخاب تعداد کمتر اقساط نخواهد بود.
بخشودگی ۹۲ تا ۱۰۰ درصدی جرائم صدور صورتحساب الکترونیکی
برزگری همچنین به جرائم مرتبط با صدور صورتحساب الکترونیکی اشاره کرده و گفت: با توجه به توسعه تدریجی اجرای قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان و ورود بیشتر صاحبان مشاغل به این روند، در دستورالعمل امسال میزان بخشودگی جرائم موضوع ماده (۲۲) این قانون به‌طور صریح تعیین شده است.
وی افزود: بر اساس این دستورالعمل، میزان بخشودگی جرائم مذکور بر اساس درآمد و فروش و همچنین وضعیت صدور صورتحساب الکترونیکی، بین ۹۲ تا ۱۰۰ درصد پیش‌بینی شده است تا مؤدیان از میزان بخشودگی قابل اعمال در پرونده خود آگاه باشند.
بارگذاری تدریجی فرم‌ها تا ۱۵ آبان
معاون تحول هوشمند مالیاتی درباره زمان‌بندی بارگذاری فرم‌های مالیاتی توضیح داد که فرآیند بارگذاری فرم‌های مربوط به صاحبان مشاغل از چهارشنبه ۲۹ مهرماه آغاز شده و به‌تدریج تا حدود ۱۵ آبان ادامه خواهد داشت.
وی از مؤدیان خواست تا برای جلوگیری از مراجعه‌های غیرضروری، حتما پس از دریافت پیامک از سازمان امور مالیاتی وارد درگاه این سازمان شوند. برزگری اظهار داشت که افرادی که نمی‌خواهند منتظر دریافت پیامک بمانند، می‌توانند بعد از تکمیل فرآیند بارگذاری فرم‌ها، یعنی از ۱۵ آبان‌ماه وضعیت خود را بررسی کنند.
وی همچنین تأکید کرد: در سال جاری، برای تمامی صاحبان مشاغل مشمول، فرم مربوط به تبصره ماده ۱۰۰ قانون مالیات‌های مستقیم در نظر گرفته شده و فرم‌های این طرح برای صاحبان مشاغل واجد شرایط با سقف فروش ۷۲ میلیارد تومان بارگذاری خواهد شد.
برزگری در توضیح وضعیت مؤدیانی که مالیات مقطوع آنان صفر تعیین شده است، گفت: این‌گونه افراد برای اطلاع از صفر بودن مالیات خود نیازی به مراجعه ندارند و عدم مراجعه منجر به تغییر وضعیت مالیاتی آن‌ها نخواهد شد. همچنین مالیات مقطوع تعیین‌شده برای سایر مؤدیان نیز فقط به دلیل عدم مراجعه یا تأیید نکردن فرم تغییر نخواهد کرد؛ مگر آنکه مؤدی مطابق ضوابط قانونی، اظهارنامه‌ای ارائه دهد یا از سازوکارهای پیش‌بینی‌شده برای اصلاح اطلاعات و محاسبات بهره‌برداری کند.
وی در پایان افزود که اگر مؤدی خواهان اصلاح مبلغ فروش اعلام‌شده در محاسبات است، یا بخشی از گردش حساب مشکوک به تجاری یا چک‌های انتقالی را غیرتجاری اعلام کند، یا به هر دلیل مالیات مقطوع تعیین‌شده را نپذیرد، می‌تواند از مسیرهای قانونی اقدام نماید.
شفاف‌سازی مبنای محاسبه مالیات مقطوع
برزگری یکی دیگر از اقدامات سال جاری را افزایش شفافیت در خصوص مبنای محاسبه مالیات مقطوع ذکر کرد و گفت: یکی از سؤالات مکرر صاحبان مشاغل این بوده که مالیات تعیین‌شده بر چه مبنایی محاسبه شده و چه مقدار سود برای فعالیت اقتصادی آن‌ها در نظر گرفته شده است.
وی ادامه داد: به‌منظور پاسخ به این دغدغه، در سال جاری توضیحاتی در پایین فرم‌های مالیاتی قرار خواهد گرفت که نشان می‌دهد مالیات تعیین‌شده با چه میزان سود ماهانه تقریبی تناسب دارد. بدین ترتیب، مؤدی می‌تواند در کنار مشاهده مبلغ مالیات، درکی واضح‌تر از مبنای محاسبه آن داشته باشد.
معاون تحول هوشمند مالیاتی افزود: برای افرادی که چند پرونده مالیاتی دارند نیز توضیحات متناسبي در نظر گرفته شده است تا نقش اطلاعات سایر پرونده‌ها در محاسبات شفاف شود. همچنین معافیت مرتبط با ماده ۱۰۱ قانون مالیات‌های مستقیم فقط یک بار قابل اعمال است و در محاسبات مربوط به مؤدیان دارای چند پرونده، این مسأله باید در نظر گرفته‌شود.
برزگری با اشاره به پیش‌بینی امکان اعلام معافیت‌ها و نرخ صفر مالیاتی در فرم‌های مربوط خاطرنشان کرد: صاحبان مشاغلی که بر اساس نوع فعالیت و کد فعالیت خود مشمول معافیت یا نرخ صفر مالیاتی هستند می‌توانند از سازوکار پیش‌بینی‌شده برای اعلام این موارد بهره‌برداری کنند.
وی در پایان ابراز امیدواری کرد که تغییرات اجرایی و محاسباتی امسال، ضمن تسهیل انجام تعهدات مالیاتی صاحبان مشاغل، به شفافیت بیشتر در فرایندها، افزایش دقت محاسبات و تداوم تأمین منابع مالی دولت کمک کند.
انتهای پیام
نظرات کاربران