نهاد ناظر ارتباطات بریتانیا، آفکام (Ofcom)، اعلام کرده است که اقدامات قانونی برای افزایش ایمنی کودکان در فضای مجازی تاکنون نتوانسته‌اند میزان مواجهه آنان با محتوای زیان‌بار را به‌طور معناداری کاهش دهند.

بر اساس بررسی این نهاد، در ۹ ماه نخست پس از اجرایی شدن الزامات جدید ایمنی کودکان در ژوئیه ۲۰۲۵، سهم کودکانی که با محتوای زیان‌بار در فضای مجازی مواجه شده‌اند، تغییر معناداری نداشته است. آفکام این نتیجه را نگران‌کننده توصیف کرده و گفته است شواهد تازه‌ای نیز از کاهش شدت آسیب‌های ناشی از مواجهه با چنین محتواهایی وجود ندارد.

قانون ایمنی آنلاین بریتانیا شرکت‌های فناوری را موظف کرده است از کودکان در برابر محتوایی مانند هرزه‌نگاری، خشونت شدید، مطالب مرتبط با خودکشی، نژادپرستی، زن‌ستیزی و قلدری محافظت کنند. مجموعه‌ای از الزامات مشخص در تابستان ۲۰۲۵ برای اجرای این مسئولیت‌ها معرفی شد.

گزارش آفکام نشان می‌دهد بیشتر کودکان بریتانیا می‌گویند طی یک دوره چهار هفته‌ای دست‌کم با یک مورد محتوای زیان‌بار در فضای آنلاین مواجه شده‌اند. این نهاد برای بررسی وضعیت، میزان مواجهه کودکان ۸ تا ۱۷ ساله با چنین محتواهایی، تأثیر آن بر سلامت و بهزیستی آنان و استفاده‌شان از ابزارهای ایمنی را بررسی کرده است.

نقش الگوریتم‌ها در نمایش محتوای زیان‌بار

یکی از نگرانی‌های مطرح‌شده در این گزارش، نقش الگوریتم‌های پیشنهاد محتوا در هدایت کاربران به مطالب زیان‌بار است. این الگوریتم‌ها در بخش‌هایی مانند صفحه‌های شخصی‌سازی‌شده «برای شما» در شبکه‌های اجتماعی فعالیت می‌کنند و بر اساس علایق و رفتار کاربران، محتواهای تازه‌ای را به آنان پیشنهاد می‌دهند.

به نوشته گاردین، بررسی آفکام نشان داده است که این فیدهای شخصی‌سازی‌شده بارها در ارتباط با ادامه نمایش محتوای زیان‌بار به کودکان مطرح شده‌اند.

کودکان در این فضاها با انواع محتوای نامناسب مواجه شده‌اند؛ از جمله تصاویر خشونت‌آمیز، مطالب مرتبط با خودکشی و اختلالات خوردن و محتوای مربوط به سلاح. برخی از نوجوانانی که محتوای مرتبط با سلاح دیده‌اند، گفته‌اند این تجربه باعث شده است در مدرسه یا محله خود احساس امنیت کمتری داشته باشند.

این گزارش همچنین درباره مسیر مواجهه پسران و مردان جوان با محتوای افراطی هشدار می‌دهد. به گفته آفکام، افرادی که محتوای انگیزشی و خودسازی را دنبال می‌کنند، ممکن است به‌سرعت با مطالب افراطی‌تری روبه‌رو شوند که نژادپرستی و زن‌ستیزی را ترویج می‌کنند.

درخواست برای اقدامات مؤثرتر

انتشار این گزارش با انتقاد گروه‌های حامی حقوق کودکان همراه شده است. انجمن ملی پیشگیری از خشونت علیه کودکان بریتانیا (NSPCC) اعلام کرده است که کودکان همچنان با نرخ نگران‌کننده‌ای در معرض محتوای زیان‌بار قرار می‌گیرند.

رانی گووندر، مسئول ایمنی آنلاین کودکان در این نهاد، گفته است سرعت پیشرفت در این زمینه به‌اندازه کافی بالا نیست. او تأکید کرده است که شرکت‌های فناوری فرصت داشته‌اند اقدامات لازم را انجام دهند، اما بسیاری از پلتفرم‌ها همچنان از الگوریتم‌هایی استفاده می‌کنند که می‌توانند محتوای زیان‌بار را به کاربران کم‌سن‌وسال پیشنهاد دهند.

آفکام نیز اعلام کرده است که شرکت‌های فناوری باید اقدامات بیشتری انجام دهند. این نهاد به پیشرفت‌هایی مانند گسترش بررسی سن کاربران، تقویت حفاظت در برابر سوءاستفاده و افزایش تدابیر مقابله با بهره‌کشی و آزار جنسی کودکان اشاره کرده، اما تأکید داشته است که هنوز کار زیادی برای بهبود ایمنی فضای مجازی باقی مانده است.

این نهاد همچنین توصیه کرده است که محتوای مرتبط با انگ‌زنی درباره بدن و محتوای مرتبط با افسردگی به فهرست محتوای زیان‌بار دارای اولویت برای کودکان افزوده شود.

دولت بریتانیا نیز از برنامه خود برای ممنوعیت دسترسی کودکان زیر ۱۶ سال به شبکه‌های اجتماعی از بهار آینده خبر داده است. با این حال، فعالان حوزه حمایت از کودکان هشدار داده‌اند که چنین ممنوعیتی به‌تنهایی کافی نیست و شرکت‌های فناوری همچنان باید مسئولیت خود را در قبال ایمنی کاربران کم‌سن‌وسال انجام دهند.

این نگرانی به پلتفرم‌هایی محدود نمی‌شود که ممکن است مشمول ممنوعیت دسترسی افراد زیر ۱۶ سال شوند؛ خدمات پیام‌رسان و بازی‌های آنلاین نیز می‌توانند کودکان را در معرض خطر قرار دهند. از این رو، اجرای مؤثر قوانین ایمنی آنلاین همچنان یکی از موضوعات اصلی در بحث حفاظت از کودکان در فضای مجازی بریتانیاست.

منبع: گاردین