مرضی که برای استیضاح ۸ وزیر وجود دارد، در دست نمایندگان قرار گرفته است. از سال گذشته تا کنون، طرح‌هایی برای استیضاح وزرای کار، راه و شهرسازی، نیرو، صمت، اقتصاد، جهاد کشاورزی، ورزش و جوانان و امور خارجه در مجلس مطرح شده است، با این حال هیچ‌یک از این موارد به بحث و بررسی در مجلس نرسیده و فقط استیضاح میدری، وزیر کار، تعاون و امور اجتماعی به کمیسیون مربوطه منتقل شده و به هیأت‌رئیسه ارسال گشته است. اما این مورد نیز منتظر تصمیم رئیس مجلس قرار دارد.

به نقل از دنیای اقتصاد، در این راستا، استیضاح برخی از وزرا به شدت مورد توجه نمایندگان قرار دارد. یکی از نمایندگان بیان داشت که استیضاح وزرای کار و ورزش به علت بی‌تحرکی و ناکارآمدی در بالای لیست استیضاح‌ها قرار دارند. البته باید به این نکته نیز اشاره کرد که در برخی موارد، استیضاح وزرا انگیزه‌های سیاسی نیز دارد.

۸۰درصد از استیضاح‌ها دارای مبنای کارشناسی هستند

احمد بیگدلی، عضو کمیسیون اجتماعی مجلس، در مورد استیضاح‌های موجود در مجلس اظهار داشت: موضوع استیضاح تازه نیست و برخی از این طرح‌ها نزدیک به یک تا یک و نیم سال است که ثبت گردیده‌اند. اما با وجود حوادث سال گذشته مانند جنگ، شرایط خاصی بر کشور حاکم شد و فضای عمومی به شکلی پیش رفت که پیگیری این موضوعات به تأخیر افتاده است. او در اشاره به روند انجام شده در مجلس گفت: ما جلسات نظارتی متعددی داریم، وزرا را به کمیسیون‌ها و مجلس دعوت نموده و درخواست گزارش می‌کنیم و تذکرات شفاهی و کتبی ارائه می‌دهیم. اما وقتی مشاهده می‌کنیم که وزارتخانه‌ای هیچ تحرکی ندارد و از انجام اصلاحات سر باز می‌زند، نماینده مجبور می‌شود به آخرین ابزار نظارتی خود، یعنی استیضاح، متوسل شود. به عقیده من، در حال حاضر حدود ۸۰درصد از استیضاح‌های مطرح شده در مجلس، بر اساس مبنای کارشناسی شکل گرفته و نتیجه عملکرد وزراست.

این نماینده مجلس افزود که چند وزیر به سبب عملکردهایشان در اولویت استیضاح‌ها قرار گرفته‌اند و تأکید کرد: استیضاح وزرای تعاون، کار و رفاه اجتماعی و ورزش و جوانان در کانون توجه نمایندگان قرار دارد. متأسفانه مسئولان این وزارتخانه‌ها به نوعی دچار بی‌تحرکی شده‌اند؛ گویی فراموش کرده‌اند که در مقام وزارت هستند و قانون اساسی و مجلس به آنان اختیارات و رأی اعتماد داده‌اند تا مشکلات مردم را حل کنند. در وزارت تعاون، برخی تصمیمات اتخاذ می‌گردد که به جای کاهش مشکلات، بار اضافی بر دوش مردم گذاشته می‌شود. در چنین اوضاعی، نماینده ناگزیر به استفاده از ابزار استیضاح می‌شود. او همچنین افزود: در حال حاضر، نارضایتی مردم از عملکرد برخی وزارتخانه‌ها به اوج خود رسیده است.

زمانی که مردم ناراضی هستند، اولین نهادی که این نارضایتی به آن منتقل می‌شود، نمایندگان مجلس هستند؛ چرا که نمایندگان به عنوان نزدیک‌ترین نماد حاکمیت در دسترس مردم هستند و باید به آن‌ها پاسخگو باشند. یکی از وظایف نماینده، نظارت بر حسن اجرای قوانین است. متأسفانه گاهی شاهد وزارتخانه‌هایی هستیم که از انجام وظایف خود غافل شده‌اند و از اجرای قانون کوتاهی می‌کنند یا در وظایف قانونی خود سستی می‌کنند.

استیضاح میدری در انتظار تصمیم رئیس مجلس

این نماینده مجلس در مورد آخرین وضعیت استیضاح احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، گفت: تنها کمیسیونی که به وظایف خود طبق آیین‌نامه عمل کرد و پس از تعلل‌های بسیار، این طرح استیضاح را به هیأت‌رئیسه ارسال کرد، کمیسیون اجتماعی بود. هم اکنون استیضاح میدری در دست رئیس مجلس قرار دارد و از مراحل هیأت‌رئیسه نیز عبور کرده است. به گفته برخی، آقای قالیباف نظر خاصی در مورد این استیضاح دارد.

او به رایزنی‌های نمایندگان کمیسیون اجتماعی با محمدباقر قالیباف در صحن علنی اشاره کرد و گفت: ریاست مجلس قول داده‌اند که استیضاح در اولین فرصت در صحن مورد بررسی قرار گیرد؛ اما باید دید این فرصت از دید ایشان چه زمانی خواهد بود.

کدام استیضاح‌ها سیاسی هستند؟

بیگدلی تأکید کرد: بیشتر استیضاح‌ها مرتبط با وزارتخانه‌های اقتصادی و مسائل معیشتی مردم است. لیکن استیضاح وزیر امور خارجه بار سیاسی دارد. او در تفکیک دیدگاه مجلس نسبت به وزرای مختلف توضیح داد: به عقیده من استیضاح وزیر امور خارجه دارای انگیزه‌های سیاسی است؛ زیرا این وزیر مسئول اجرایی و هماهنگ‌کننده تصمیمات کلان نظام است و نباید به دلیل خطاهای جزئی اجرایی استیضاح گردد.

این عضو کمیسیون اجتماعی مجلس اضافه کرد: برخی استیضاح‌ها، از جمله استیضاح وزرای راه و نیرو، پیش از این مطرح شده بودند؛ اما این وزرا با استفاده از فرصت‌ها، برخی نقص‌ها را برطرف کردند و سعی کردند مشکل‌های انتقادی نمایندگان را حل نمایند.

بیگدلی در خصوص استیضاح وزیر امور اقتصادی و دارایی نیز اظهار داشت: مدنی‌زاده در ابتدا جایگاه علمی داشته که حالا آن را از دست داده است. وی نتوانسته اقدام قابل توجهی در عرصه اقتصاد کشور به انجام رساند و ایده‌های نظری دانشگاهی در حال حاضر در حوزه اقتصاد مؤثر نیستند.

عبور مجلس از بازی‌های سیاسی

او در نقد عدم دفاع وزرا از حقوق جامعه خود در هیأت دولت گفت: «وزیری که نمی‌تواند از اختیارات قانونی خود بهره‌برداری کند یا در هیأت دولت از حقوق کارگران، بازنشستگان یا کشاورزان دفاع نماید، نباید در مقام خود باقی بماند.» بیگدلی به موضوع خرید تضمینی گندم و مطالبات کشاورزان اشاره کرده و عملکرد وزیر جهاد کشاورزی را در دفاع از حقوق کشاورزان کافی ندانست.

این نماینده مجلس تأکید کرد که مرزهای سیاسی سنتی در مجلس در زمینه استیضاح‌ها کم‌رنگ شده است و افزود: جامعه و مجلس از مرزبندی‌های سیاسی کنونی عبور کرده‌اند. مردم از ما نیازمند عمل و نتیجه هستند، نه تنها شعارهای توخالی. معیشت و حل مشکلات اقتصادی از جمله خواسته‌های اساسی آنان است. ما هیچ تعهدی به هیچ نهادی نداریم و بدون در نظر گرفتن گرایش‌های سیاسی، به دنبال رفع مشکلات معیشتی مردم خواهیم بود.