ساکنان منطقه‌ای در کالیفرنیا در شب‌های اخیر با منظره‌ای غیرمعمول روبه‌رو شدند: نور شدیدی که دامنه کوه‌ها و بخش‌هایی از بیابان را روشن کرده بود. این نور حاصل آزمایش شرکت آمریکایی «رفلکت اوربیتال» (Reflect Orbital) بود؛ شرکتی که قصد دارد با استفاده از ماهواره‌های مجهز به آینه‌های بزرگ، نور خورشید را پس از غروب به نقاط مشخصی از زمین بازتاب دهد.
به گزارش گاردین، این آزمایش در نزدیکی شهر لون پایْن در منطقه سیرا نوادا انجام شد. شرکت برای شبیه‌سازی نور مورد انتظار از ماهواره‌های آینده، نورافکن‌های قدرتمندی را در نزدیکی کوه ویتنی مستقر کرد و نور آنها را به سمت بیابان تاباند.
این آزمایش با هدف بررسی کاربرد احتمالی فناوری در عملیات جست‌وجو و نجات انجام شد؛ از جمله کمک به نیروهایی که باید افراد گمشده یا مصدوم را در تاریکی پیدا کنند.
طرح ۵۰ هزار ماهواره مجهز به آینه
شرکت رفلکت اوربیتال در نظر دارد طی یک دهه آینده حدود ۵۰ هزار ماهواره مجهز به آینه را در مدار زمین قرار دهد. این آینه‌ها قرار است نور خورشید را به مناطق انتخاب‌شده روی زمین هدایت کنند و امکان روشن کردن بخش‌هایی از سطح زمین را در ساعات شب فراهم آورند.
کمیسیون ارتباطات فدرال آمریکا در ماه ژوئیه با پرتاب یک ماهواره آزمایشی این شرکت موافقت کرد. این ماهواره قرار است به آینه‌ای با قطر حدود ۱۸ متر مجهز شود و نور را به محدوده‌ای با پهنای تقریبی ۴.۸ کیلومتر روی زمین بازتاب دهد.
شرکت می‌گوید از کاربردهای احتمالی این فناوری می‌توان به کمک به گروه‌های امداد و نجات، روشنایی موقت مناطق عملیاتی و افزایش ساعات دریافت نور توسط پنل‌های خورشیدی اشاره کرد.
با این حال، روشن کردن مناطق زمین از فضا هنوز به مرحله بهره‌برداری نرسیده است و آزمایش اخیر کالیفرنیا صرفاً با نورافکن‌های زمینی انجام شد.
نگرانی دانشمندان از پیامدهای زیست‌محیطی
برنامه این شرکت با مخالفت شماری از ستاره‌شناسان و گروه‌های محیط‌زیستی روبه‌رو شده است. منتقدان می‌گویند افزایش نور مصنوعی در شب می‌تواند پیامدهایی برای سلامت انسان، حیات‌وحش و امکان مشاهده ستارگان داشته باشد.
بسیاری از پرندگان، حشرات و پستانداران برای تغذیه، تولیدمثل و پناه گرفتن به چرخه طبیعی روز و شب وابسته‌اند. تغییر این چرخه ممکن است رفتار آنها را مختل کند.
ستاره‌شناسان نیز هشدار داده‌اند که بازتاب نور از ماهواره‌ها می‌تواند آلودگی نوری را افزایش دهد و مشاهده اجرام آسمانی را دشوارتر کند. افزایش شمار ماهواره‌ها در مدار زمین همچنین نگرانی‌هایی درباره ازدحام مداری و زباله‌های فضایی ایجاد کرده است.
در ماه اوت، چهار گروه با نمایندگی سازمان حقوقی محیط‌زیستی «ارث‌جاستیس» از کمیسیون ارتباطات فدرال خواستند مجوز صادرشده برای ماهواره آزمایشی را بازنگری کند.
آیا روشن کردن شب به کاهش مصرف سوخت‌های فسیلی کمک می‌کند؟
رفلکت اوربیتال معتقد است فناوری این شرکت می‌تواند با افزایش تولید برق خورشیدی در ساعات پس از غروب، وابستگی به سوخت‌های فسیلی را کاهش دهد. با این حال، برخی دانشمندان درباره پیامدهای تغییر میزان انرژی خورشیدی دریافتی زمین و آثار گسترده‌تر دست‌کاری نور طبیعی هشدار داده‌اند.
این شرکت اعلام کرده است که با دانشمندان، ستاره‌شناسان و نهادهای نظارتی درباره نحوه استفاده از فناوری خود گفت‌وگو می‌کند و می‌خواهد از تاباندن نور به مناطق حساس، از جمله مناطق حفاظت‌شده طبیعی و محل‌های مهم رصد آسمان، جلوگیری کند.
با وجود این وعده‌ها، میزان سودمندی فناوری و پیامدهای احتمالی آن همچنان محل اختلاف است. اجرای طرح در مقیاس گسترده به بررسی‌های بیشتر درباره ایمنی، اثرات زیست‌محیطی و نحوه نظارت بر استفاده از نور بازتاب‌شده از فضا نیاز دارد.
نظرات کاربران