طبق گزارش بامداد چهارشنبه ایرنا، کشورهای برخوردار از ذخایر عظیم و صادرکننده گاز، در این بیانیه، به‌طور قاطع مخالفت خود را با اعمال قوانین قضایی ملی و منطقه‌ای به‌صورت فرامرزی و نیز تدابیر قهری یکجانبه‌ای که از سوی سازمان ملل متحد تصویب نشده‌اند، اعلام کردند.

هشتمین اجلاس سران مجمع کشورهای صادرکننده گاز روز سه‌شنبه با حضور مسعود پزشکیان رئیس‌جمهور اسلامی ایران، ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهور روسیه، اوبیانگ نگوما امباسوگو رئیس‌جمهور گینه استوایی، شیخ تمیم بن حمد آل ثانی امیر قطر و محمد المنفی رئیس شورای ریاست‌جمهوری لیبی برگزار گردید.

نمایندگان کشورهای دیگر حاضر در این نشست شامل سیفی غریب نخست‌وزیر الجزایر، کالیستو اورتگا سانچز معاون رئیس‌جمهور ونزوئلا در امور اقتصادی، سعید بن مبارک الهاجری وزیر مشاور در وزارت خارجه امارات متحده عربی، کریم بدوی وزیر نفت و منابع معدنی مصر، عبدالرحمان دیوف وزیر نفت و انرژی سنگال و اکپریکپه اکپو وزیر مشاور در امور منابع نفتی نیجریه بودند.

دلسی رودریگز رئیس‌جمهور موقت ونزوئلا نیز به‌صورت ویدئو کنفرانسی در این اجلاس شرکت کرده و نظرات کشور خود را مطرح کرد.

به نمایندگی از کشورهای ناظر مجمع، دانیل فرانسیسکو چاپو رئیس‌جمهور موزامبیک، پرویز شهبازوف وزیر انرژی جمهوری آذربایجان و اکمل نصرالله بن محمد نصیر وزیر اقتصاد مالزی در این نشست شامل بودند.

نگرانی عمیق درباره پیامدهای تعرفه‌ها بر تجارت جهانی

در بیانیه هشتمین اجلاس مجمع سران کشورهای صادرکننده گاز، این کشورها نگرانی‌های جدی خود را نسبت به تبعات اقدامات تعرفه‌ای بیان کرده و هشدار دادند که چنین اقداماتی می‌تواند مانع از عملکرد صحیح بازارها، تضمین تأمین مطمئن انرژی و جابه‌جایی سرمایه‌گذاری‌ها گردد.

ابراز نگرانی عمیق نسبت به اثرات منفی تحولات ژئوپلیتیک - به‌ویژه در خاورمیانه - بر ثبات، امنیت و تاب‌آوری بازار جهانی گاز، شامل مسائل مرتبط با اختلال در تأمین گاز، افزایش عدم قطعیت در خصوص امنیت تأمین و تقاضا، تشدید ریسک‌های سرمایه‌گذاری و نوسانات شدید قیمت گاز، بخش دیگری از این بیانیه بود.

سران کشورهای حاضر در هشتمین مجمع صادرکنندگان گاز در بیانیه خود به اهمیت نقش گاز طبیعی در ارتقاء استراتژی‌های کاهش اثرات تغییرات اقلیمی و سازگاری با آن به‌دلیل کربن پایین و حداقل تولید آلاینده‌ها، تأکید کردند.

پایبندی به اصل «بی‌طرفی فناوری» به‌عنوان یکی از ارکان اساسی برای توسعه صنعت گاز، یکی دیگر از موارد مطرح‌شده در بیانیه پایانی این اجلاس بود.

در متن این بیانیه آمده است: اصل بی‌طرفی فناوری، به‌عنوان یک ضامن برای دسترسی غیرتبعیض‌آمیز به فناوری‌ها، سرمایه‌ها و بازارها شناخته می‌شود و بر حق کشورهای مختلف برای تعیین مسیرهای توسعه فناوری خود بر اساس استراتژی‌های ملی انرژی و صنعتی و با در نظر گرفتن شرایط، قابلیت‌ها و اولویت‌های خاص هر کشور تأکید دارد.

عمق‌بخشی به همکاری‌های دو و چند جانبه

کشورهای عضو مجمع صادرکنندگان گاز همچنین در بخش دیگری از بیانیه، اراده خود را مبنی بر توسعه همکاری‌های دوجانبه و چندجانبه میان اعضا، تقویت پیوندهای منطقه‌ای میان کشورهای فرامنطقه‌ای و تسهیل تجارت تجهیزات و فناوری‌های مرتبط با صنعت گاز از طریق پیشبرد برنامه‌هایی همانند به رسمیت شناختن متقابل گواهی‌نامه‌ها، انتقال فناوری و بومی‌سازی تولید به منظور افزایش سهم تولید داخلی، ابراز کردند.

در ادامه بیانیه، تلاش‌ها در راستای تنوع‌بخشی به مسیرهای تجاری و لجستیکی گاز طبیعی از طریق کریدورهای دریایی و زمینی - از جمله با توسعه و به رسمیت شناختن قطب‌های کلیدی منطقه‌ای گاز و زیرساخت‌های ترانزیتی - با هدف افزایش تاب‌آوری زنجیره تأمین و کاهش ریسک‌های ناشی از تمرکز و انطباق با الگوهای متغیر عرضه و تقاضا، ضروری ارزیابی گردید.

حرکت به سمت گفت‌وگوهای چند جانبه با هدف هماهنگی استانداردهای فنی، تضمین برتری عملیاتی و کارایی زیست‌محیطی در صنعت گاز و ادغام فناوری‌های نوین از جمله هوش مصنوعی در تمامی بخش‌های این صنعت، دیگر محور مورد توجه در بیانیه سران کشورها بود.

اعضای مجمع کشورهای صادرکننده گاز همچنین بر لزوم اهتمام به تأمین ارزش عادلانه برای گاز طبیعی - به‌خصوص از طریق به‌کارگیری قراردادهای بلندمدت و سازوکارهای مختلف قیمت‌گذاری (مانند شاخص‌گذاری بر اساس قیمت نفت) در تجارت بین‌المللی گاز - به منظور تسهیل تقسیم منطقی ریسک‌ها، افزایش قابلیت پیش‌بینی قیمت‌ها، کاهش نوسانات بازار و جذب سرمایه‌گذاری‌های ضروری در زمینه تأسیسات ذخیره‌سازی زیرزمینی و تأسیسات ذخیره‌سازی گاز طبیعی مایع تأکید کردند.

ایجاد سازوکار واکنش به بحران‌ها

این گروه از کشورهای صادرکننده گاز که به‌طور کلی حدود ۷۰ درصد ذخایر تایید شده گاز طبیعی جهان را در اختیار دارند، عزم خود را برای ایجاد سازوکارهای ویژه واکنش به بحران برای بازار گاز اعلام کردند. این شامل توسعه رایزنی‌های سطح بالا به منظور ارزیابی تأثیر شوک‌های خارجی، هماهنگ‌سازی اقدام‌ها برای تأمین گاز مطمئن و ترقی ابزارهای مؤثر در راستای امنیت انرژی خواهد بود.

سران و مقامات ارشد حاضر در نشست مسکو در بیانیه خود تصریح کردند که به دنبال یک گذار واقع‌بینانه، عادلانه و متوازن به سوی یک نظام انرژی کم‌کربن هستند که در آن از گاز طبیعی به‌عنوان منبع انرژی کارآمد بهره‌برداری شود و در راستای تأمین امنیت جهانی انرژی، تقویت پیشرفت اقتصادی و اجتماعی و حمایت از یک دستور کار اقلیمی واقع‌بینانه، با پایبندی کامل به اصل «بی‌طرفی فناوری» اقدام خواهند کرد.

کشورهای پیشرو در صادرات گاز همچنین بر ضرورت ایجاد گفت‌وگوهای مؤثر و مشارکت‌های استراتژیک با کشورهای مصرف‌کننده گاز و سازمان‌های منطقه‌ای تأکید نمودند.

هدف از این رویکرد، حمایت از تلاش‌های مصرف‌کنندگان برای توسعه و گسترش صنعت گاز اعلام و بر اقدامات لازم جهت ایجاد کانال‌های رسمی برای رسیدگی به مسائل فنی و بازار، تأمین تقاضا برای گاز، ایجاد انگیزه برای سرمایه‌گذاری و تضمین دسترسی شفاف و غیرتبعیض‌آمیز به بازارهای خاص گاز طبیعی تأکید شد.

تقویت ارتباط با سازمان‌های بین‌دولتی از جمله سازمان ملل و نهادهای چندجانبه برای به رسمیت شناختن گاز طبیعی به عنوان منبع انرژی پایدار و کم‌کربن، از دیگر مفاد بیانیه مسکو بود.

کشورهای الجزائر، بولیوی، مصر، گینه استوایی، ایران، لیبی، نیجریه، قطر، روسیه، ترینیداد و توباگو، امارات متحده عربی و ونزوئلا ۱۲ عضو اصلی این مجمع را تشکیل می‌دهند.

کشورهای آنگولا، جمهوری آذربایجان، عراق، مالزی، موریتانی، موزامبیک، پرو و سنگال نیز به عنوان کشورهای ناظر به این مجمع تعلق دارند.

اجلاس سران کشورهای عضو مجمع کشورهای صادرکننده گاز هر دو سال یک بار برگزار می‌شود. نخستین نشست سران این مجمع در سال ۲۰۱۱ در دوحه قطر رخ داد و پس از آن مسکو در سال ۲۰۱۳، تهران در سال ۲۰۱۵، سانتاکروز بولیوی در سال ۲۰۱۷، مالابو گینه استوایی در سال ۲۰۱۹، دوحه در سال ۲۰۲۲ و الجزائر در سال ۲۰۲۴ میزبان دوره‌های بعدی این نشست بودند.

به گزارش آمارهای اعلام‌شده، کشورهای عضو در مجموع حدود ۷۰ درصد ذخایر شناخته‌شده گاز طبیعی جهان، ۳۸ درصد از تولید تجاری گاز و ۴۲ درصد از صادرات گاز جهان از طریق خطوط لوله را در اختیار دارند.

سهم این کشورها از صادرات گاز طبیعی مایع (ال‌ان‌جی) نیز حدود ۴۷ درصد برآورد شده است.