هوشنگ صیدالی، مدیر امور هماهنگی گازرسانی شرکت ملی گاز ایران، در گفتگو با ایسنا بیان کرد: با توجه به وسعت شبکه گاز ایران و همچنین مقدار تولید این منبع انرژی، ایران دارای یکی از بزرگترین شبکه‌های گاز در دنیا است. تولید گاز کشور در مقایسه با بسیاری از کشورها نیز بسیار بالا است. اما در سال‌های اخیر مصرف این حامل انرژی، به‌خصوص با توجه به سهم عمده آن در سبد انرژی کشور، به طور معناداری افزایش یافته است.
او ادامه داد: اگر در گذشته برنامه‌ریزی به‌گونه‌ای انجام می‌شد که در بخش خانگی از منابع انرژی دیگر نیز استفاده می‌کردیم، ممکن بود که امروز با این مشکلات مواجه نباشیم. با این حال، در سال‌های اخیر با ناترازی گاز روبرو بوده‌ایم و به ویژه در فصل زمستان مجبور به اعمال محدودیت‌هایی برای تأسیسات و صنایع بودیم، به این معنا که تأمین تمام ظرفیت موردنیاز برخی واحدها مقدور نبود.
صیدالی در ادامه به آسیب‌های ناشی از جنگ بر تأسیسات گازی کشور اشاره کرد و افزود: در ۲۷ اسفند سال گذشته، چهار پالایشگاه کشور مورد حمله قرار گرفتند و این امر باعث از دست رفتن ظرفیتی معادل ۲۳۰ میلیون مترمکعب شد. همکاران ما در بخش تولید، اعم از صنعت نفت و گاز، با تمام توان مشغول به فعالیت بودند و تا به امروز نزدیک به ۱۰۰ میلیون مترمکعب از این ظرفیت را بازگردانده‌اند. با این حال، ناترازی گاز کشور نسبت به سال گذشته به میزان حدود ۱۳۰ میلیون مترمکعب بیشتر شده است؛ بنابراین، این طبیعی است که شرایط امسال دشوارتر از گذشته باشد.
احتمال بروز مشکل در تأمین گاز ۱۱ استان کشور
مدیر امور هماهنگی گازرسانی شرکت ملی گاز ایران با ابراز اینکه وضعیت آب‌وهوایی از جمله عوامل مؤثر بر میزان مصرف گاز است، گفت: در صورت سرد شدن شدید هوا، مصرف گاز در بخش‌های مختلف به نحو قابل توجهی افزایش می‌یابد و بالطبع مشکلات بیشتری نیز ایجاد خواهد شد. اما تمامی تلاش‌ها از سوی ریاست جمهوری تا کارکنان دولت بر این است که مردم با کمترین چالش مواجه شوند.
تاکید داریم که مردم همچنان خط قرمز ما هستند و سعی داریم تا هیچ مشترکی گازش قطع نشود. با این حال، اگر به هر دلیلی نیاز به قطعی باشد، تلاش خواهیم کرد این موضوع به طور دقیق و برنامه‌ریزی شده مدیریت شود تا تاثیری بر زندگی مردم نداشته باشد. او با اشاره به اینکه در سال‌های گذشته بخش خانگی همواره اولویت ما بوده، تصریح کرد: ما تمام سعی خود را به کار گرفته‌ایم تا گاز مشترکان خانگی قطع نشود. در زمستان ۱۴۰۳ دشواری‌های زیادی داشتیم، اما با این حال هیچ گازی برای مشترکان قطع نشد؛ پیش‌بینی می‌شود که در سال ۱۴۰۴ نیز به همین رویه ادامه دهیم، هرچند که دوره سرمای هوا به مراتب کوتاه‌تر بود.
صیدالی همچنین به پیش‌بینی‌های آب و هوایی برای شرایط آینده اشاره کرد و افزود: ما برای هر شرایطی آماده‌ایم و برنامه‌های تولید، انتقال و توزیع به دقت تحت نظارت شرکت ملی گاز ایران قرار دارد. پیش‌بینی‌های اولیه نشان می‌دهد که حدود ۱۱ استان کشور ممکن است با مشکلاتی مواجه شوند. سه استان شمالی یعنی خراسان شمالی، مازندران و گلستان بیشترین چالش‌ها را خواهند داشت، چون در انتهای خطوط انتقال واقع شده و میزان مصرف نیز در آن‌ها بالاست، به ویژه در مازندران که مصرف گاز چشم‌گیری دارد.
مدیر امور هماهنگی گازرسانی شرکت ملی گاز ایران اظهار داشت: هشت استان دیگر که عمدتاً در شمال غرب کشور قرار دارند ممکن است بخش‌هایی از آن‌ها با محدودیت‌هایی مواجه شوند. برای مدیریت این وضعیت برنامه‌ریزی شده و در حال تمرین و هماهنگی هستیم تا در صورت بروز مشکل، کمترین آسیب به مردم وارد گردد. مردم همواره خط قرمز ما هستند و هدف ما این است که هیچ مشترک گازش قطع نشود. همچنین اگر به هر دلیلی نیاز به قطعی گاز باشد، تلاش‌مان بر این است که با برنامه‌ریزی مناسب، این وضعیت را مدیریت کنیم تا مشکل یا چالشی برای مردم پیش نیاید. علاوه بر این، با دیگر بخش‌های دولت همکاری خواهیم کرد تا در صورت نیاز به قطع گاز، انرژی جایگزینی به مردم ارائه شود.
وی درباره امکان بهره‌برداری از انرژی‌های جایگزین در بخش خانگی نیز گفت: به تصور من، بهترین منبع انرژی برای منازل برق است، به شرط آنکه قادر به تولید برق به اندازه کافی باشیم. نوع ساخت و ساز و شرایط زندگی به گونه‌ای تغییر کرده است که امکاناتی که مردم در گذشته برای استفاده از سوخت‌های دیگر داشتند امروزه کمتر در دسترس است.
صیدالی با افزودن اینکه در مناطق روستایی ممکن است برخی تجهیزات نفت‌سوز هنوز در دسترس باشند، تصریح کرد: استفاده از این وسایل لزوماً رضایت‌بخش نبوده و کارایی آن‌ها به شدت تحت تأثیر شرایط جوی قرار دارد. برای تأمین سوخت‌های جایگزین، هم‌اکنون با وزارت صنعت، معدن و شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی مذاکراتی انجام شده تا در حد توان امکاناتی از قبیل کپسول گاز و نفت سفید به مردم ارائه گردد، البته ممکن است این منابع به اندازه تمام نیازها کافی نباشند.
مدیر امور هماهنگی گازرسانی شرکت ملی گاز ایران با اشاره به اقدامات مردم در استان‌های شمالی تصریح کرد: مردم به ویژه در سه استان شمالی که احتمال بروز مشکلات در آن‌ها بالا است، اقداماتی جهت آمادگی برای شرایط احتمالی انجام داده‌اند؛ اینکه امیدواریم هیچگاه شاهد قطعی گاز نباشیم اما در صورت بروز مشکل باید آمادگی لازم را داشته باشیم.
اولویت تأمین گاز با حفظ آسایش مردم است
صیدالی با تأکید بر ضرورت استمرار فعالیت صنایع اظهار داشت: هیچ کشوری نمی‌تواند بدون داشتن صنایع فعال، شرایط زندگی مطلوبی را تجربه کند. بخشی از زندگی و اقتصاد ما به فعالیت‌های صنعتی وابسته است، اما از سوی دیگر تمام تلاش ما باید در راستای آسایش مردم باشد. اگر ادامه فعالیت یک صنعت به آسایش مردم لطمه بزند و باعث ایجاد آسیب یا خسارتی شود، اولویت اول ما مردم خواهد بود. ما سعی خواهیم کرد که تا حد ممکن بخش زیادی از صنایع در چرخه تولید حفظ شوند.
مدیر امور هماهنگی گازرسانی شرکت ملی گاز ایران بر تأکید رئیس‌جمهوری بر لازم بودن تداوم فعالیت‌های تولیدی اشاره کرد و گفت: اشتغال و تولید اهمیت فوق‌العاده‌ای دارند و شرایط سال‌های اخیر نیز نشان داده‌اند که باید برای حفظ صنایع فعالیت کنیم. البته ممکن است در دوره اوج مصرف برای مدت کوتاهی مجبور به اعمال محدودیت‌هایی بشویم تا به مردم آسیبی نرسد.
وی در مورد تعهدات شرکت ملی گاز نسبت به صنایع توضیح داد: قراردادهای ما با صنایع به‌گونه‌ای تنظیم شده که هشت ماه از سال گاز در اختیار آن‌ها قرار داشته باشد و در چهار ماه دیگر باید از سوخت‌های جایگزین استفاده کنند. بنابراین بر اساس قرارداد هیچ بدهی به صنایع نداریم، اما خود را در قبال آن‌ها مسئول می‌دانیم زیرا آگاه هستیم که نبود صنایع فعال می‌تواند کشور را دچار چالش‌های بیشتری کند.
صیدالی ادامه داد: به صنایع اعلام کرده‌ایم که سوخت دوم ذخیره کنند؛ بسیاری از واحدهایی که امکان استفاده از سوخت‌های جایگزین را دارند، برای مواقعی که ممکن است با محدودیت گاز روبرو شوند، پیش‌بینی‌هایی کرده‌اند. در سال‌های گذشته محدودیت‌ها به شکل یکسان برای تمامی صنایع اعمال نمی‌شد، به این معنی که تأمین گاز برای تمامی پتروشیمی‌ها، فولادی‌ها یا واحدهای سیمانی به یک شکل نبود. در سال جاری نیز با همکاری وزارت صنعت، معدن و تجارت، متناسب با شرایط تأمین گاز، اولویت‌های کشور را تعیین خواهیم کرد.
مدیر امور هماهنگی گازرسانی شرکت ملی گاز ایران افزود: با توجه به اینکه بخش عمده تولید گاز کشور در جنوب قرار دارد و مصرف از نقاط مرکزی به سمت شمال افزایش می‌یابد، تلاش ما بر این است که صنایعی که در جنوب کشور واقع شده و شرایط تأمین گاز بهتری دارند، تا حد ممکن در مدار نگهداری شوند. در مناطق مرکزی و شمالی نیز هر جا امکان‌پذیر باشد، گاز مورد نیاز صنایع تأمین و فراهم خواهد شد. هر دو هفته یک‌بار نشست‌هایی در وزارت کشور با حضور نهادهای مربوطه برگزار می‌شود و سعی می‌کنیم با همکاری تمامی بخش‌ها، مشکلات احتمالی را حل و فصل کنیم تا هم صنایع فعال باقی بمانند و هم بخش خانگی دچار چالش نشود.
اعمال محدودیت‌های بیشتر برای مصارف غیرضروری
صیدالی با تأکید بر اینکه کاهش تولید گاز در مقایسه با میزان مصرف، نیاز به مدیریت مصرف را جدی‌تر کرده است، گفت: یقیناً امسال با محدودیت‌هایی مواجه خواهیم بود و نیاز داریم تا مصارف غیرضروری را شناسایی کنیم. یکی از برنامه‌های ما این است که با بهره‌گیری از کارورها و ظرفیت‌های بازرسی، مشترکان پرمصرف را شناسایی کرده و علت مصرف بالای آن‌ها را بررسی کنیم تا در صورت امکان مصرف آن‌ها بهینه شود. مردم آگاه هستند که کشور در وضعیت جنگی قرار دارد و اگر همکاری نکنند، مدیریت این شرایط بسیار دشوار خواهد بود؛ همکاری مردم به ما کمک می‌کند تا هم از آسیب به صنایع جلوگیری کنیم و هم مانع ایجاد مشکلات برای مشترکان خانگی شویم.
اگر مشترکان در همکاری کوتاهی کنند، نه تنها ممکن است شرایط شبکه گاز تحت تأثیر قرار گیرد بلکه ممکن است با قبوض گاز بسیار بالا تری نیز مواجه شوند.
مدیر امور هماهنگی گازرسانی شرکت ملی گاز با تأکید بر این نکته که امسال محدودیت‌ها ممکن است بخش‌های بیشتری را شامل شود، گفت: برخی ساختمان‌های عمومی، ادارات و به ویژه دستگاه‌های دولتی از جمله بخش‌هایی هستند که نظارت بیشتری بر مصرف آن‌ها اعمال خواهد شد. در سال گذشته برای مدیریت مصرف، دمای ۲۱ درجه به عنوان معیار توجه قرار داشت، اما امسال احتمالاً حداکثر دمای ۲۰ درجه را مد نظر خواهیم داشت، به این معنا که یک درجه محدودیت بیشتر نسبت به سال قبل لحاظ خواهد شد.
صیدالی به این نکته اشاره کرد که دولت باید از خود شروع کند؛ اگر دستگاه‌های دولتی مصرف را رعایت نکنند، نمی‌توان امید داشت که مردم نیز به توصیه‌ها عمل کنند. به همین علت، نظارت بر مصرف در بخش دولتی امسال با جدیت بیشتری دنبال خواهد شد.
وی همچنین به اقدامات انجام شده برای بهینه‌سازی مصرف در مساجد و ساختمان‌ها اشاره کرد و گفت: در برخی استان‌های سردسیر که مصرف گاز در ادارات و مساجد بالا است، بخاری‌ها بررسی و در مواردی با تجهیزات دارای رده انرژی بالاتر جایگزین شده‌اند. همچنین در برخی ساختمان‌ها، مشکلاتی در موتورخانه‌ها وجود داشت که شرکت ملی گاز در بهینه‌سازی آن‌ها همکاری کرده است.
مدیر امور هماهنگی گازرسانی شرکت ملی گاز ایران افزود: این اقدامات محدود به ادارات نیست و در دستگاه‌های مختلف و حتی در منازل شخصی نیز نظارت، بررسی و راهنمایی انجام شده است. سال گذشته در یک مجتمع مسکونی در تهران که مصرف بالایی داشت، شخصاً با همکارانم مراجعه کرده و ایرادات را شناسایی و راهکارهای کاهش مصرف را به مسئولان آن مجتمع ارائه کردیم. اگر مشترکان همکاری نداشته باشند، نه تنها وضعیت شبکه گاز تحت تأثیر قرار خواهد گرفت، بلکه ممکن است با قبوض بسیار بالاتری نیز مواجه شوند. به همین دلیل از مردم تقاضا می‌کنیم برای حفظ آسایش هم‌وطنان خود و جلوگیری از بروز مشکلات در فصل سرما، مصرف خود را مدیریت کنند.
ضرورت اصلاح الگوی مصرف و جلوگیری از هدررفت گاز
صیدالی با بیان اینکه حتی در شرایطی که انرژی به وفور در دسترس باشد، نباید آن را به شکل بی‌رویه مصرف کرد، اظهار داشت: اگر خانه‌ای بزرگ و دارای چندین اتاق باشد، نیازی نیست که در زمستان تمام اتاق‌ها همزمان گرم شوند. می‌توان در دوره سرمای هوا از فضاهای محدودتری استفاده کرده و با این کار مصرف انرژی را کاهش داد.
او بیان کرد: در سال گذشته تولید روزانه گاز کشور به حدود ۸۲۰ تا ۸۳۰ میلیون مترمکعب می‌رسید، اما به علت آسیب‌های ناشی از جنگ، حدود ۱۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت تولید نسبت به گذشته به حالت غیرفعال درآمده است. با این وجود، تولید روزانه بیش از ۷۰۰ میلیون مترمکعب همچنان عدد قابل توجهی است که بسیاری از کشورها آرزوی رسیدن به آن را دارند.
مدیر امور هماهنگی گازرسانی شرکت ملی گاز ایران ادامه داد: در بسیاری از کشورها، دمای مراکز عمومی و ساختمان‌ها در فصل زمستان به حدی نیست که افراد بدون لباس گرم احساس راحتی کنند. آن‌ها بخشی از گرمای مورد نیاز خود را از طریق لباس گرم تأمین می‌کنند، اما در کشور ما انتظار می‌رود تمام گرمای موردنیاز فقط با بخاری، شوفاژ و سایر وسایل گرمایشی تأمین شود. در ساختمان‌های اداری شرکت ملی گاز هم کوشیده‌ایم مصرف را مدیریت کنیم و مدیران با پوشیدن لباس‌های گرم در کاهش مصرف همراهی کرده‌اند. ما باید خودمان از مدیریت مصرف شروع کنیم تا مردم بدانند این توصیه‌ها به‌طور عملی هم پیاده‌سازی می‌شود.
صیدالی به تغییر ذهنیت مصرف در سال‌های اخیر اشاره کرد و گفت: در گذشته، مردم در فصل زمستان از جوراب‌های پشمی و لباس‌های گرم استفاده می‌کردند، اما در ۲۰ سال گذشته این فرهنگ تا حدی تغییر کرده و برخی افراد انتظار دارند دما در زمستان نیز همچون فصل‌های گرم به شکلی بالا باشد.
او افزود: در صورت اجرای صحیح قوانین و سیاست‌های مربوط به قیمت‌گذاری انرژی، شاید مردم حساسیت بیشتری نسبت به مصرف داشته و از تجهیزات با راندمان بالاتر استفاده می‌کردند. قیمت گاز و نحوه تعرفه‌گذاری آن می‌تواند بر رفتار مصرف‌کنندگان تأثیرگذار باشد و ممکن است دولت در این زمینه نیز تصمیماتی اتخاذ کند.
مدیر امور هماهنگی گازرسانی شرکت ملی گاز ایران درباره راهکارهای کاهش مصرف خانگی گفت: مردم باید بر اساس نیاز خود از انرژی استفاده کنند. پوشیدن لباس گرم، بستن دریچه‌های کولر آبی در فصل سرما، برطرف‌کردن درزهای ساختمان و جلوگیری از اتلاف حرارت از جمله اقداماتی است که می‌تواند مصرف گاز را به شکل قابل توجهی کاهش دهد.
در صورتی که گاز شهری در یک منطقه قطع شود، برای بازگرداندن شبکه به مدار باید به تمامی منازل مراجعه کنیم تا گاز مشترکان دوباره وصل شود. انجام این امر نیازمند نیروی انسانی و امکانات فراوانی است و برای همکاران ما چالش‌های زیادی ایجاد می‌کند.
او ادامه داد: همچنین نصب پنجره‌های دوجداره تأثیر زیادی در کاهش مصرف گاز دارد. مقایسه مصرف ساختمان‌های دارای پنجره دوجداره با ساختمان‌های فاقد این نوع پنجره نشان می‌دهد که مصرف در ساختمان‌های با پنجره دوجداره به مراتب کمتر است. اقدامات لازم نیز در زمینه ساخت و سازهای جدید در این حوزه انجام شده، هرچند هنوز تا رسیدن به شرایط ایده‌آل فاصله داریم.
صیدالی تأکید کرد: بهینه‌سازی موتورخانه‌ها و استفاده از بخاری‌ها، شوفاژها و پکیج‌های دارای راندمان بالاتر هم می‌تواند تأثیر مثبتی در کاهش مصرف داشته باشد. همچنین اگر در یک مجتمع مسکونی برخی از واحدها مصرف مناسبی نداشته باشند، باید راهکاری پیدا کنیم تا مصرف آن‌ها با شرایط شبکه و الگوی درست مصرف همخوانی داشته باشد.
مدیر امور هماهنگی گازرسانی شرکت ملی گاز ایران درباره تعرفه‌های گاز گفت: سال گذشته موضوع اصلاح نظام تعرفه‌ها مطرح بود و صدور قبض‌های جدید در حال انجام بود، اما با شروع جنگ، نتوانستیم به نتایج مورد انتظار در این سیاست دست یابیم. تصمیم‌گیری درباره تعرفه‌ها به عهده شرکت ملی گاز نیست و این موضوع باید توسط هیئت وزیران بررسی شود، بنابراین ممکن است برای امسال نیز تصمیمات مشابه سال گذشته اتخاذ گردد.
او اضافه کرد: مشترکان باید به میزان مصرف خود توجه داشته باشند و تا حد امکان آن را منطقی کنند. در مجتمع‌هایی که تفکیک اشتراک‌ها ضروری است، شرکت ملی گاز همکاری می‌کند تا مصرف هر واحد مشخص گردد و امکان مدیریت بهتر مصرف فراهم آید.
قطع گاز شهری به‌مراتب دشوارتر از قطع برق است
مدیر امور هماهنگی گازرسانی شرکت ملی گاز ایران با تأکید بر تفاوت‌های میان قطع گاز و برق گفت: در صورتی که برق یک منطقه قطع شود، معمولاً با اتصال مجدد جریان برق از طریق تجهیزات مربوطه، مشکل برطرف می‌شود، اما قطع گاز شهری شرایط کاملاً متغیر و دشواری دارد. در صورت قطع گاز شهری در یک ناحیه، برای بازگشت شبکه به مدار باید به تمام منازل مراجعه شود تا گاز مشترکان دوباره متصل گردد. این فرآیند نیازمند نیروی انسانی و امکانات و تجهیزات گسترده‌ای است و مشکلات فراوانی برای همکاران ما به وجود می‌آورد.
صیدالی ادامه داد: قطع گاز، به ویژه اگر در ساعت‌های شب اتفاق بیفتد، ممکن است عواقب خطرناکی به همراه داشته باشد و حتی منجر به تلفات انسانی نیز گردد. به همین دلیل، تمامی تلاش ما بر این است که از قطع گاز جلوگیری کنیم و در صورت بروز مشکل، در کوتاه‌ترین زمان ممکن امدادرسانی‌های لازم انجام شود.
وی با تأکید بر ضرورت همکاری مردم در زمستان امسال گفت: توقع ما از مردم نسبت به سال قبل به مراتب بیشتر است. در پی آسیب‌دیدن تأسیسات گاز، همکاران ما سعی کرده‌اند به‌نحوی عمل کنند که بخش اعظمی از مردم حتی متوجه آسیب‌ها نشوند و گاز صنایع و منازل قطع نگردد. این تلاش‌ها همچنان ادامه دارد، اما مردم باید به این نکته توجه داشته باشند که ظرفیت تأمین گاز کشور دچار آسیب شده و برای عبور از این شرایط به همکاری بیشتری نیاز داریم.
مدیر امور هماهنگی گازرسانی شرکت ملی گاز ایران خاطرنشان کرد: اگر مردم مصرف خود را به شکل مطلوب مدیریت کنند و از اسراف پرهیز نمایند، می‌توانیم زمستان را با آرامش بیشتری سپری کرده، از بروز مشکلات برای هم‌وطنان جلوگیری کنیم و زمان بیشتری برای تعمیر و آماده‌سازی تأسیسات آسیب‌دیده به دست آوریم.
انتهای پیام
نظرات کاربران