رصدخانه ورا روبین در شیلی، در عمیق‌ترین نقاط یخ‌زده‌ای که فراتر از مدار نپتون قرار دارد، موفق به شناسایی یک جرم کیهانی جدید شده است. این جسم یخی که به‌طور موقت ۲۰۲۶ ED138 نامگذاری شده، قابلیت تبدیل به یک سیاره کوتوله تازه را دارا است. این کشف از اهمیت بالایی برخوردار است و می‌تواند فهم ما از اجزای دوردست منظومه شمسی و چگونگی شکل‌گیری آن را به طرز قابل توجهی عمیق‌تر کند.
شناسایی یک سیاره کوتوله محتمل فراتر از مدار نپتون
کشف جسم مرموز ۲۰۲۶ ED138 در تاریخ ۱۳ اکتبر (۲۲ مهر) به دست متئو هولمن از مرکز اخترفیزیک هاروارد-اسمیت‌سونیان صورت گرفت. این جرم، با وجود قرار داشتن در پایانی‌ترین نقطه‌های منظومه، به‌خاطر فاصله زیاد از خورشید، به‌طور نسبی روشن به‌نظر می‌رسد و این امر به دلیل اندازه بزرگ آن است. دانشمندان برآورد می‌کنند که قطر این جرم بین ۶۰۰ تا ۱۵۰۰ کیلومتر باشد. این ابعاد احتمالاً کافی است تا گرانش بتواند آن را به شکل یک کره درآورد، که یکی از ویژگی‌های اصلی سیارات کوتوله است و آن‌ها را از سیارک‌ها و سایر اجزای کوچک فضایی متمایز می‌کند.
رصدخانه ورا روبین؛ ابزار قدرتمند برای اکتشافات کیهانی
رصدخانه ورا روبین که در بالای کوه سرو پاچون در شمال شیلی مستقر است، به یک آینه اصلی با عرض ۸.۴ متر مجهز است. این رصدخانه در آوریل ۲۰۲۵ (فروردین ۱۴۰۴) ابتدا به بهره‌برداری رسید و از ماه ژوئن سال جاری (خرداد و تیر ۱۴۰۳) پروژه ۱۰ ساله خود با عنوان «بررسی میراث فضا و زمان» را آغاز کرده است. طی این پروژه، روبین به‌طور متناوب با استفاده از یک دوربین ۳.۲ گیگاپیکسلی، تمامی آسمان جنوبی را رصد می‌کند. رصدخانه روبین موفق به مشاهده ۲۰۲۶ ED138 در ۳۰ نوبت مختلف از تاریخ ۴ مارس تا ۱۱ ژوئیه سال جاری (۱۴ اسفند ۱۴۰۲ تا ۲۱ تیر ۱۴۰۳) شده است. همچنین، مطالعات اضافی نشان می‌دهند که دوربین انرژی تاریک واقع در تلسکوپ ۴ متری ویکتور ام. بلانکو در شیلی نیز از سال ۲۰۱۶ این شیء را تحت نظر داشته است.
ویژگی‌های 2026 ED138 و ضرورت رصدهای تکمیلی
داده‌های مداری حاکی از آن است که مدار ۲۰۲۶ ED138 حدود ۲۵ درجه نسبت به صفحه منظومه شمسی متمایل شده است. دانشمندان معتقدند این انحراف ممکن است ناشی از یک تعامل گرانشی با نپتون باشد. این جرم در حال حاضر حدود ۴۶ واحد نجومی از خورشید فاصله دارد که آن را فراتر از فاصله میانگین پلوتون از خورشید، یعنی ۴۰ واحد نجومی قرار می‌دهد. به منظور تأیید وضعیت سیاره کوتوله این جرم، به رصدهای بیشتر در نور فروسرخ نیاز است، که تلسکوپ فضایی جیمز وب به‌خوبی برای این کار بهینه‌سازی شده است. پیش‌بینی می‌شود که جزئیات بیشتری درباره ۲۰۲۶ ED138 در آینده ارائه شود.
نظرات کاربران