باشگاه خبرنگاران جوان - پس از انتشار مقاله‌ای با عنوان «خرید خدمات ۴ دکل حفاری، با دو برابر قیمت/ ماجرای دکل گمشده در ابعاد گسترده‌تر تکرار می‌شود؟» در یکی از رسانه‌ها، شرکت نفت فلات قاره ایران با تأکید بر اهمیت اطلاع‌رسانی دقیق و کارشناسی درباره پروژه‌های کلیدی در صنعت نفت، توضیحات زیر را جهت روشنگری افکار عمومی ارائه کرد:
نخستین نکته‌ای که باید به آن توجه کرد این است که موضوع قراردادهای امضا شده تنها خرید چهار دستگاه دکل حفاری نیست، بلکه خرید تضمینی خدمات چهار دستگاه دکل حفاری دریایی در چارچوب یک الگوی قراردادی تأمین، مالکیت و بهره‌برداری به صورت مشارکت عمومی خصوصی (BOO) می‌باشد.
بنابراین، انجام مقایسه بین ارزش این قراردادها و قیمت خرید چند دستگاه دکل، بدون در نظر گرفتن ماهیت و تعهدات قراردادی طرفین، مقایسه‌ای نادرست و غیرقابل اعتماد است.
در این نوع قرارداد، سرمایه‌گذار موظف به تأمین تجهیزات، سرمایه‌گذاری و فراهم کردن زیرساخت‌های لازم برای راهبری و بهره‌برداری از دکل‌ها است و شرکت نفت فلات قاره ایران خدمات لازم خود را در چارچوب تعهدات قراردادی دریافت خواهد کرد. به همین دلیل، ارزش قرارداد تنها برابر با قیمت خرید دکل نیست و شامل مجموع هزینه‌ها و تعهدات مرتبط با تأمین و ارائه خدمات در طول یک دوره ۶ ساله می‌باشد. لذا ارزیابی اقتصادی چنین قراردادی باید با در نظر گرفتن کلیه این مؤلفه‌ها انجام شود.
نکته دیگری که باید به آن پرداخته شود این است که دکل‌های تعریف‌شده در قرارداد به نوع حفاری دریایی ۴۰۰ فوتی تعلق دارند و دارای سال ساخت پایین هستند و مشخصات فنی و قیمت این نوع تجهیزات در بازار جهانی به راحتی قابل بررسی است. به همین دلیل، هرگونه ادعای مبنی بر غیرقابل استفاده بودن این دکل‌ها یا مقایسه آن‌ها با تجهیزات فرسوده، بدون ارائه مستندات فنی و کارشناسی، کاملاً نادرست و نیازمند تأمل است. همچنین وضعیت فنی و قابلیت عملیاتی هر دکل بر اساس مشخصات، استانداردها و الزامات تخصصی آن تعیین می‌شود، نه نظرات غیرمستند.
در زمینه نحوه انتخاب شرکت‌های طرف قرارداد نیز تأکید می‌شود که فرآیند شناسایی و انتخاب سرمایه‌گذاران و پیمانکاران کاملاً شفاف و مطابق با چارچوب‌ها و مقررات مربوطه از سوی شرکت ملی نفت ایران انجام شد. به این ترتیب، طرح القای عدم شفافیت در این فرآیند یا زیر سؤال بردن صلاحیت شرکت‌های انتخاب شده، بدون در نظر گرفتن مراحل ارزیابی و الزامات آن، غیرمنصفانه و مغرضانه است. نکته حیاتی این است که در قراردادهای BOO، ارزیابی شرکت‌ها بر اساس توان مالی و سرمایه‌گذاری، به همراه مدیریت دکل و انجام تعهدات فنی و عملیاتی انجام می‌شود.
اجرای این قراردادها نخستین تجربه‌ها در به‌کارگیری الگوی BOO برای تأمین مالی و تقویت شرکت‌های داخلی در شرکت ملی نفت ایران به شمار می‌رود؛ اقدامی که اجرای آن نیازمند پیگیری‌های گسترده و هماهنگی‌های متعدد در سطوح مختلف عالی وزارت نفت بوده است. هدف از پیاده‌سازی این الگو بهره‌برداری از ظرفیت سرمایه‌گذاری و توان اجرایی شرکت‌ها برای برآورده ساختن بخشی از نیازهای استراتژیک صنعت نفت و کاهش محدودیت‌های موجود در حوزه تجهیزات حفاری دریایی است.
در چنین شرایطی، نسبت دادن رقم ۵۰۰ میلیون دلار به‌عنوان منابع ازدست‌رفته و مقایسه این قراردادها با پرونده‌هایی نظیر دکل گمشده، آن هم بدون ارائه مستندات و بررسی‌های کارشناسی، ادعاهایی کاملاً جهت‌دار و مغرضانه و با اهداف خاص به شمار می‌رود و انتظار می‌رود در انتشار چنین محتوایی، تفاوت میان خرید تجهیزات و خرید خدمات، تعهدات سرمایه‌گذار و ماهیت قراردادهای BOO به‌درستی مورد توجه قرار گیرد.
شرکت نفت فلات قاره ایران همواره از نقد و پرسشگری رسانه‌ها استقبال کرده و پاسخ‌دهی را بخشی از مسئولیت خود می‌داند؛ با این حال، چنین انتظاری می‌رود که نقدها بر پایه اطلاعات دقیق و پژوهش‌های کارشناسی صورت گیرد. قراردادهای یادشده با هدف تقویت توان عملیاتی صنعت نفت و حمایت از تولید در میدان‌های مشترک و مستقل خلیج‌فارس منعقد شده‌اند و امید می‌رود که با همکاری و تعهد تمامی طرف‌ها، اجرای موفق آن‌ها منجر به تحولی جدی در توسعه و تولید نفت و گاز کشور شود.
منبع: شانا