طبق گزارش ایسنا، در قیاس با حوزه‌های خودرو، حمل‌ونقل و محصولات مرتبط با فناوری اطلاعات، عملکرد کمتری مشاهده شده است. ضمن این که صنایع فولاد و پتروشیمی پس از اثرات جنگی با دشواری‌های ناشی از بازسازی و بازگشت به ظرفیت‌های تولید خود روبرو شدند و تغییرات در فرمول قیمت‌گذاری خوراک و فرآورده‌های نفتی، بر سودآوری شرکت‌های پالایشی تأثیر گزاری داشته است.
بازار سهام در شش ماه آغازین سال ۱۴۰۵، یکی از پراضطراب ترین زمان‌های خود را تجربه کرده است. جنگ، تعطیلی تقریباً ۸۰ روزه معاملات، آغاز مجدد بازار از ۲۹ اردیبهشت، آسیب به صنایع بزرگ، نوسانات نرخ ارز و تغییر رویکردهای اقتصادی دولت، تمام این عوامل بر روند فعالیت صنایع بورسی تاثیرگذار بودند.
با اینکه رشد شاخص کل و افزایش قیمت‌های سهام در گروه‌های زیادی به‌نظر به معنای بهبود وضعیت بازار سرمایه تلقی می‌شود، اما تجزیه و تحلیل دقیق‌تر عملکرد صنایع نشان می‌دهد که این رشد به‌طور مساوی میان گروه‌های گوناگون تقسیم نشده و تعدادی از صنایع با وجود افزایش قیمت سهام خود، همچنان با چالش‌های عملیاتی و کاهش ظرفیت تولید مواجه‌اند.
کانی‌های غیرفلزی در صدر جدول بازدهی صنایع
مطالعه‌ای از عملکرد ۴۱ صنعت فعال در بورس تهران از تاریخ ۲۹ اردیبهشت تا ۲۹ مهر ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که شاخص ۴۰ صنعت رشد یافته و فقط یک صنعت با کاهش دست به گریبان بوده است. در این مدت، میانگین رشد شاخص صنایع به ۱۳۳ درصد محسوب می‌شود و ۲۰ صنعت توانسته‌اند عملکردی بالاتر از این میانگین به ثبت برسانند.
طبق گزارش‌های رسمی، صنعت کانی‌های غیرفلزی با دستیابی به رشد ۲۸۰.۶ درصدی، در صدر جدول بازدهی قرار گرفته است. بعد از آن، زغال‌سنگ با رشد ۲۶۷.۳ درصد و مواد و محصولات دارویی با افزایش ۲۴۸ درصدی در مقام‌های دوم و سوم ایستاده‌اند. همچنین، محصولات فلزی با رشد ۲۳۱.۶ درصد در مکان چهارم ثبت شدند و صنعت رادیویی نیز با افزایش ۲۱۷.۹ درصدی در پی آن قرار گرفته است.
در همین راستا، صنعت زراعت با رشد ۲۰۹.۸ درصد و صنعت غذایی به‌جز قند با ۲۰۹ درصد به نمو خود ادامه دادند. محصولات کاغذی، سایر معادن و انتشار و چاپ نیز به ترتیب با رشد‌های ۱۹۱.۹، ۱۸۵.۶ و ۱۸۴.۱ درصدی در زمره ۱۰ صنعت برتر بازار قرار گرفتند.
در بین صنایع بزرگ و تأثیرگذار، فرآورده‌های نفتی با ۱۶۷ درصد رشد، استخراج کانه‌های فلزی با ۱۷۵.۷ درصد، سیمان با ۱۵۷.۲ درصد و فلزات اساسی با ۱۵۱.۱ درصد افزایش شاخص را تجربه کردند. از طرفی، حمل‌ونقل با ۵۶ درصد، خودرو با ۵۲.۳ درصد، لاستیک و پلاستیک با ۴۹.۵ درصد و محصولات کامپیوتری و الکترونیک با ۳۷ درصد در میان گروه‌هایی با کمترین رشد قرار گرفتند. به‌علاوه، تنها صنعت تأمین آب، برق و گاز ۴.۵ درصد سقوط داشت.
این ارقام نشان می‌دهد که بر خلاف آنچه تصور می‌شود، گروه‌های کوچک‌تر و صنایع با وزن کمتر در شاخص کل، پس از بازگشایی بازار، بازدهی بیشتری نسبت به صنایع بزرگ از خود به نمایش گذاشته‌اند.
معیار دیگری برای بررسی وضعیت صنایع، شمار نمادهای دارای صف خرید و فروش است. در هفته‌های آغازین پس از بازگشایی بازار، تقاضا در بسیاری از نمادها روند صعودی به خود گرفت و در برخی روزها، شرکت‌های قابل‌توجهی با صف خرید روبرو شدند.
برای مثال، در پنجم مهرماه، ۵۲۷ نماد با صف خرید به ارزشی بالغ بر هشت هزار و ۱۰۴ میلیارد تومان معاملاتشان را به پایان رساندند؛ در حالی که فقط ۲۲ نماد در صف فروش بودند و ارزش این صف‌ها به حدود ۳۹۱ میلیارد تومان می‌رسید. ولی این وضعیت در ادامه زمان پایدار نماند و بازار در بعضی روزهای مهرماه با افزایش عرضه و افت شاخص صنایع مواجه شد.
بررسی گزارش‌های هفتگی نیز نمایانگر این است که در هفته ۱۸ تا ۲۲ مهر، از میان ۴۱ شاخص صنعت، ۳۰ شاخص مثبت و ۱۱ شاخص منفی بودند. رشد ۱۵.۶ درصدی هتل و رستوران، ۱۴.۵ درصدی سیمان و ۱۳.۹ درصدی استخراج نفت به‌جز اکتشاف در صدر بازدهی هفتگی قرار گرفتند.
البته آمار کلی و تفکیک‌‌شده صف‌های خرید و فروش به تفکیک صنایع در طول دوره هفت‌ماهۀ مورد نظر در دسترس نیست و نمی‌توان به آمار یک روز برای معرفی گروهی به عنوان دارنده بیشترین صف خرید یا فروش در تمام این مدت اتکا کرد.
فولادی‌ها؛ از رکود تولید تا از سرگیری فعالیت کوره‌ها
در بین صنایع بزرگ فعال در بورس، یک مورد که جنگ تأثیر بیشتری بر روی فعالیت آن گذاشته، صنعت فولاد بوده است. فولاد مبارکه و فولاد خوزستان در زمان حملات آسیب‌پذیر شدند و بخشی از ظرفیت تولید این کارخانجات خارج از مدار قرار گرفت. فولاد مبارکه در اطلاعیه‌ای که به تاریخ ۱۳ فروردین منتشر کرد، به توقف کامل خطوط تولید به دلیل خسارات وارد شده به تأسیسات مرتبط با فرآیند تولید اشاره کرد.
با این حال، روند بازسازی این کارخانجات از ماه‌های بعد شروع شد. وزیر صنعت، معدن و تجارت اعلام کرد که اکثر کوره‌های فولاد مبارکه که از مدار تولید خارج شده بودند، مجدداً به چرخه تولید بازگشته‌اند و تجهیزات کوره‌های احیا نیز در حال حاضر در حال بازگشت به مدار خود هستند.
علاوه بر این، گزارشی از عملکرد صنایع در دوره پنج ماهه پس از بازگشایی نشان می‌دهد که شاخص فلزات اساسی به رشد ۱۵۱.۱ درصدی دست یافته است، این موضوع نشان‌دهنده آن است که با وجود خسارات عملیاتی، سهام این گروه نیز از روند صعودی بازار بی‌بهره نمانده است.
با این حال، افزایش شاخص فلزات اساسی نباید به معنای بازگشت کامل تولید و سودآوری شرکت‌های فولادی تلقی شود. افزایش قیمت فروش محصولات، تغییرات در نرخ ارز، انتظارات تورمی و پیشرفت در خصوص بازسازی ظرفیت تولید می‌توانند در افزایش قیمت سهام این شرکت‌ها تأثیرگذار باشند.
پالایشی‌ها؛ تأثیر مصوبه جدید دولت بر سودآوری شرکت‌ها
یکی از تحولات مهم در زمینه سیاست‌گذاری که بر بازار سهام در مهرماه تأثیر گذاشت، تغییر دستورالعمل قیمت‌گذاری خوراک و فرآورده‌های نفتی پالایشگاه‌ها بود. بررسی‌های انجام شده نشان می‌دهد که مصوبه جدید هیات وزیران از ابتدای مهرماه مبنای محاسبه صنعت پالایش قرار گرفته و جایگزین ابلاغیه قبلی وزارت نفت شده است.
پیش‌بینی سود شش پالایشگاه بورسی بیان می‌کند که اجرای مصوبه جدید می‌تواند سود این صنعت را به میزان حدود ۱۰ درصد کاهش دهد. همچنین در یک سناریوی پیش‌بینی، با در نظر گرفتن بازگشت کرک‌اسپردها به میانگین، سود شرکت‌ها در سال ۱۴۰۶ نسبت به مصوبه قبلی ممکن است ۲۶ درصد کاهش یابد. البته تمامی مفاد مصوبه به ضرر پالایشگاه‌ها نیست و در بعضی جنبه‌ها همچون تخفیف میعانات گازی و جرائم کیفی نیز اعمال تغییراتی شده است.
با این وجود، کاهش تخفیف نفت خام، ابهاماتی که در برخی از مفاد دستورالعمل وجود دارد و نگرانی‌ها در مورد نحوه تسویه مطالبات پالایشگاه‌ها از دولت، از جمله ریسک‌های اصلی در این حوزه به شمار می‌روند.
انتهای پیام
نظرات کاربران