طبق اطلاعات منتشرشده در Smithsonian Magazine، اسلو لوریس بنگکا (Bangka slow loris) نوعی از نخستیهای کوچک است که دانشمندان برای نزدیک به صد سال اطلاعات کمی درباره آن داشتند. آخرین تحقیقات علمی معتبر در مورد این گونه به دهه ۱۹۳۰ برمیگردد و همین مسأله موجب شد اتحادیه بینالمللی حفاظت از طبیعت در ۲۰۱۵ آن را در فهرست گونههای بهشدت در خطر انقراض قرار دهد. حالا یک مطالعه جدید نشان میدهد این حیوان همچنان در طبیعت وجود داشته و در برخی نواحی اندونزی مشاهده شده است.
محل پیدایش اسلو لوریس بنگکا
مطالعهای که در اکتبر منتشر شد، وجود اسلو لوریس بنگکا را در جزیره بانگکا و ناحیه جنوب غربی جزیره بورنئو تأیید میکند. بخش عمدهای از شواهد این تحقیق از فعالیتهای مرکز نجات حیاتوحش Alobi در اندونزی بهدست آمده؛ مرکزی که از سال ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ بیش از ۹۰ اسلو لوریس بنگکا را نجات داده و ۸۶ مورد از آنها را به طبیعت بازگردانده است.
بسیاری از این موجودات در خانهها، باغها، جادهها و مزارع نخل روغنی یافت شدهاند. برخی از آنها نیز قبلاً در اسارت بودند یا بهطور غیرقانونی در تجارت حیاتوحش نگهداری میشدند. تعدادی از لوریسها به دلیل آسیبهای شدید از جمله سوختگی ناشی از سیمهای برق، گیرکردن در حصارها و حمله سگها به مرکز منتقل شدند.
از سال ۲۰۲۱، این مرکز موفق به نجات ۴۳ اسلو لوریس از نواحی مختلف شده است. پیدایش تعدادی از آنها در شهر پانگکالپینانگ نیز نشاندهنده این است که پراکندگی این گونه ممکن است از محدودهای که قبلاً تصور میشد، بیشتر باشد.
حیوانی کوچک با چشمان بزرگ و نیش زهرآگین
اسلو لوریس بنگکا جانوری شبزی و پنهانکار است که مشاهده آن در طبیعت دشوار میباشد. اندازه کوچک، چشمهای بزرگ، دم کوتاه، خز قهوهای مایل به قرمز و الگوهای مشخص بر روی صورت از ویژگیهای آن به شمار میروند. این نخستی بهاحتمال زیاد از حشرات، شیره درختان، شهد و بخشی از گیاهان تغذیه میکند.
یکی از ویژگیهای غیرمعمول برخی از گونههای اسلو لوریس، توانایی تولید ترشحات سمی است. این جانوران غدههایی در ناحیه بالای بازو دارند و ترشحات آنها پس از ترکیب با بزاق میتوانند به سمی تبدیل شوند که از طریق دندانهای جلویی به بدن مهاجم منتقل میشود. گازگرفتگی اسلو لوریس ممکن است سبب بروز واکنشهای آلرژیک شدید و در برخی موارد، تهدیدی برای حیات باشد.
پژوهشگران معتقدند این مکانیزم بیشتر برای مواجهه با دیگر لوریسها مورد استفاده قرار میگیرد، اگرچه ممکن است در دفاع در برابر شکارچیان یا انگلها نیز کاربرد داشته باشد.
چرا دانشمندان تصور میکردند این گونه منقرض شده است؟
آخرین مقاله علمی منتشرشده در مورد اسلو لوریس بنگکا در سال ۱۹۳۷ به چاپ رسید و به احتمال زیاد نمونههای بررسیشده در آن مطالعه بین سالهای ۱۹۳۰ تا ۱۹۳۲ جمعآوری شده بودند. پس از آن، این جانور برای دههها از گزارشهای علمی غایب بود.
با این حال، فقدان گزارشهای علمی به معنای ناپدیدشدن یک گونه از طبیعت نیست. اسلو لوریس بنگکا در زیستگاه خود بهطور پنهانی زندگی میکند و دیدن آن دشوار است. در این میان، گزارشهای مردمی و فعالیتهای مراکز نجات حیاتوحش در شناسایی دوباره آن تأثیرگذار بودهاند.
این موضوع نشان میدهد که دانش بومی و تجربیات جوامع محلی میتواند در شناسایی گونههای نادر و بازنگری وضعیت حفاظتی آنها مؤثر باشد.
تهدیدهای جدی هنوز اسلو لوریس بنگکا را تهدید میکنند
بازگشت نام اسلو لوریس بنگکا به گزارشهای علمی بدین معنا نیست که خطر انقراض آن برطرف شده است. بر اساس دادههای پژوهشگران، این گونه بین سالهای ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۲ حدود ۶۲ درصد از زیستگاه خود را از دست داده است. استخراج غیرقانونی قلع و حذف جنگلها برای افزایش مزارع نخل روغنی از عوامل اصلی تخریب زیستگاه آن محسوب میشود.
گسترش سکونتگاهها، ساخت جادهها و تأسیسات برق نیز خطرات دیگری برای این جانور به وجود میآورد. نمونههایی که به دلیل سوختگی ناشی از برقگرفتگی یا آسیبهای دیگر به مرکز نجات منتقل شدهاند، نشاندهنده بخشی از عواقب ناشی از این تغییرات هستند.
گروههای پژوهشی خواستار بازنگری در وضعیت حفاظتی اسلو لوریس بنگکا هستند تا عنوان "احتمالاً منقرضشده" از ارزیابی آن حذف شود. آنان همچنین بر ضرورت حفاظت از زیستگاه، اجرای برنامههای تکثیر حفاظتی، بررسی جمعیتهای طبیعی و انجام مطالعات ژنتیکی تأکید دارند.
بازگشت نام اسلو لوریس بنگکا به تحقیقات علمی، یک خبر امیدوارکننده برای حفظ حیاتوحش است؛ اما بقای این نخستی کوچک نیازمند اقداماتی فراتر از ثبت مجدد حضور آن است.
نظرات کاربران