ازدواج و فرزندآوری از موضوعاتی هستند که در بسیاری از خانواده‌ها با باورها، تجربیات و انتظارات مختلف در ارتباط‌اند. در این راستا، دختران نوجوان ممکن است پیش از آنکه شناخت کافی از شرایط جسمی و روانی خود و مسئولیت‌های مرتبط با بارداری و مادری پیدا کنند، با تصمیماتی مواجه شوند که تأثیرات عمیقی بر جنبه‌های مختلف زندگی‌شان بر جای می‌گذارد.
آموزش در زمینه سلامت باروری و پیامدهای بارداری در سنین پایین، بخش حیاتی از آگاهی‌بخشی به نوجوانان و خانواده‌هاست؛ مسأله‌ای که تنها به انتقال اطلاعات پزشکی محدود نمی‌شود و شامل شناخت نیازهای روانی، اجتماعی و حمایتی دختران نیز می‌باشد. مشورت با متخصصان در این حوزه می‌تواند ابعاد مختلف این موضوع و راه‌های افزایش آگاهی خانواده‌ها را روشن‌تر سازد.
آمادگی برای مادر شدن تنها به توانایی جسمی محدود نمی‌شود
دکتر مژگان میرغفوروند، متخصص مامایی دانشگاه علوم پزشکی تبریز در گفت‌وگو با ایسنا به خطرات بارداری در سنین نوجوانی اشاره کرد و گفت: بارداری در این سنین می‌تواند مشکلاتی برای مادر و جنین به همراه داشته باشد؛ چرا که بدن دختر نوجوان ممکن است هنوز به‌طور کامل رشد نکرده باشد. احتمال وقوع برخی مشکلات در دوران بارداری و زایمان در مادران نوجوان بیشتر است و از این رو، این بارداری‌ها نیازمند مراقبت‌های پزشکی ویژه‌ای هستند.
وی افزود: بارداری زودهنگام ممکن است سلامت مادر و رشد جنین را با چالش‌هایی روبه‌رو کند؛ بنابراین ضروری است که خانواده‌ها پیش از تصمیم‌گیری درباره ازدواج و فرزندآوری در سنین پایین، از خطرات و پیامدهای احتمالی آن اطلاعات کافی داشته باشند. توجه به سلامت دختران نوجوان و فراهم آوردن شرایط مناسب برای رشد جسمی آن‌ها در این فرایند اهمیت بالایی دارد.
دکتر میرغفوروند با تأکید بر ابعاد روانی و اجتماعی بارداری زودهنگام افزود: نوجوانی دوره‌ای حیاتی برای رشد شخصیتی، ادامه تحصیل و کسب مهارت‌های فردی و اجتماعی است. ورود زودهنگام به مسئولیت مادری می‌تواند فرصت‌های تحصیلی و مسیر زندگی دختران را تحت تأثیر قرار دهد و فشارهای روانی بیشتری بر آن‌ها تحمیل کند. بنابراین، آمادگی برای مادر شدن تنها به توانایی جسمی بستگی ندارد و شرایط روانی و اجتماعی نیز باید مد نظر قرار گیرند.
آگاهی‌بخشی درباره بارداری زودهنگام باید شامل خانواده‌ها باشد
دکتر سمیه نقی‌زاده، متخصص مامایی و بهداشت باروری دانشگاه علوم پزشکی تبریز نیز در گفت‌وگو با ایسنا به اهمیت نقش خانواده در تصمیم‌گیری درباره ازدواج و بارداری دختران اشاره کرد و گفت: باورها، نگرش‌ها و تجربیات خانوادگی می‌توانند بر دیدگاه والدین و فرزندان درباره زمان ازدواج و فرزندآوری تأثیر بگذارند. در خانواده‌هایی که ازدواج در سنین پایین تجربه شده یا امری رایج است، احتمال وجود نگرش مثبت‌تری نسبت به ازدواج و بارداری زودهنگام بیشتر است؛ از این رو، آگاهی‌بخشی باید شامل مادران و دیگر اعضای خانواده نیز باشد.
وی ادامه داد: گاهی تصمیم‌گیری درباره ازدواج دختران نوجوان بر اساس تجربیات گذشته یا باورهای رایج خانوادگی صورت می‌گیرد، در حالی که شناخت پیامدهای جسمی، روانی و اجتماعی بارداری در سنین پایین برای یک تصمیم‌گیری آگاهانه ضروری است. خانواده‌ها باید قادر باشند بدون قضاوت، اطلاعات درست را به نوجوانان منتقل کنند و در این مسیر از مشاوره متخصصان سلامت بهره‌مند شوند.
وی همچنین بر اهمیت آموزش در حوزه سلامت باروری تأکید کرده و افزود: مدارس، مراکز بهداشتی و والدین هر یک نقش بسزایی در افزایش آگاهی دختران نوجوان دارند. آموزش متناسب با سن، آشنا کردن نوجوانان و خانواده‌ها با پیامدهای ازدواج و بارداری زودهنگام و فراهم کردن امکان دریافت اطلاعات معتبر از کارشناسان می‌تواند به اصلاح باورهای نادرست و تصمیم‌گیری آگاهانه‌تر کمک کند. این آموزش‌ها زمانی بهترین تأثیر را خواهند داشت که تنها به دختران محدود نشوند و خانواده‌ها نیز اقدام کنند.
یافته پژوهشگران تبریزی؛ آگاهی دختران نوجوان و مادرانشان از پیامدهای بارداری زودهنگام متوسط است
در این راستا، پژوهشی در شهرستان تبریز به منظور بررسی میزان آگاهی و نگرش دختران نوجوان و مادران آن‌ها درباره بارداری در سنین پایین انجام شد. این تحقیق توسط دکتر میرغفوروند و دکتر نقی‌زاده در دانشگاه علوم پزشکی تبریز انجام گرفت و شامل ۵۴۰ نفر، شامل ۲۷۰ دختر نوجوان و ۲۷۰ مادر آن‌ها که در مراکز سلامت شهرستان پرونده داشتند، بود. اطلاعات لازم از طریق پرسشنامه‌های مربوط به دانش و نگرش جمع‌آوری شد.
نتایج این پژوهش نشان داد که آگاهی دختران نوجوان و مادرانشان درباره بارداری در سنین پایین در سطح متوسط قرار دارد. همچنین مادرانی که خود یا یکی از فرزندانشان پیش از ۱۸ سالگی ازدواج کرده بودند، بیشتر با بارداری در سنین پایین موافق بودند؛ این یافته نقش تجربیات خانوادگی را در شکل‌گیری نگرش به این موضوع برجسته می‌سازد.
به نقل از ایسنا، این تحقیق که جزئیات آن در مقاله‌ای با شناسه https://doi.org/10.1186/s12884-022-04551-z منتشر شده، نشان می‌دهد که با وجود نگرش منفی دختران نوجوان و مادرانشان نسبت به ازدواج و بارداری زودهنگام، آگاهی آن‌ها درباره پیامدهای این موضوع همچنان کافی نیست. بنابراین، افزایش دانش دختران نوجوان و خانواده‌های آن‌ها در خصوص عوارض و پیامدهای منفی ازدواج و بارداری در سنین پایین، اقدام مهمی است که پژوهشگران بر ضرورت آن تأکید کرده‌اند.
انتهای پیام
نظرات کاربران