باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلی‌پور - در شرایط کنونی که کمبود منابع آبی و استمرار خشکسالی، تأمین آب شرب را به یکی از چالش‌های اساسی کشور تبدیل کرده است، مدیریت مصرف و نوآوری در الگوهای استفاده از آب اهمیت بیشتری پیدا کرده است. در این میان، نصب تجهیزات کاهنده مصرف آب به‌عنوان یکی از راهکارهای کم‌هزینه و مؤثر، توجه شرکت‌های آب و فاضلاب را جلب کرده است؛ راهکاری که نه تنها می‌تواند مصرف را کاهش دهد، بلکه به کاهش هزینه‌های قبوض آب برای مشترکان نیز کمک می‌کند.
کاهنده‌های مصرف آب، تجهیزاتی هستند که با کنترل و تنظیم جریان آب خروجی از شیرآلات و دیگر وسایل مصرفی، به بهره‌وری بهینه آب کمک می‌کنند. این تجهیزات بدون آنکه به کارایی مصرف آسیب بزنند، از هدررفت آب در خانه‌ها و اماکن عمومی جلوگیری کرده و می‌توانند تأثیر بسزایی در تغییر الگوی مصرف خانوارها و واحدهای تجاری داشته باشند.
کارشناسان در حوزه آب بر این باورند که گسترش استفاده از این تجهیزات، به‌ویژه در شهرهای پرجمعیت و مناطق با تنش آبی، می‌تواند یکی از گام‌های مؤثر در مدیریت تقاضا باشد. البته میزان تأثیرگذاری این تجهیزات بستگی به کیفیت نصب، تناسب با نوع شیرآلات و همخوانی مصرف‌کنندگان در تغییر عادات روزانه دارد.
در همین زمینه، بهنام بخشی، سخنگوی آبفای استان تهران در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان گفت: در تابستان گذشته، با همکاری مردم، کار بزرگ و موثری انجام شد و مرحله سخت کم‌آبی را پشت سر گذاشتیم. استفاده و گسترش کاهنده‌های مصرف آب منجر به ایجاد همبستگی اجتماعی قابل توجهی در تهران شد و در این راستا، حدود یک سد لتیان صرفه‌جویی در مصرف آب به وقوع پیوست.
او همچنین افزود: همزمان با اقدامات مدیریت مصرف و توصیه‌های صرفه‌جویی، تقریباً ۳ میلیون و ۵۰۰ هزار قطعه کاهنده در بیش از ۸۰۰ هزار واحد ساختمانی، شامل مسکونی، تجاری، عمومی و آموزشی نصب گردید.
بخشی ادامه داد: همراهی مسؤولانه مردم و تغییر در رفتار مصرفی شهروندان، شرایط را به‌گونه‌ای رقم زد که تهران از دوره سخت کم‌آبی تابستان عبور کرد.
سخنگوی آبفای استان تهران اعلام کرد: از ابتدای زمستان سال گذشته که پویش کاهنده آغاز شد، حدود ۳۰۰ هزار واحد تا پایان سال ۱۴۰۴ و اخیراً نیز ۵۰۰ هزار واحد به این کاهنده‌ها مجهز شده‌اند، که در مجموع بیش از ۸۰۰ هزار واحد از این تجهیزات بهره‌مند شده‌اند.
او همچنین اشاره کرد: حدود ۷۰۰ هزار واحد دیگر نیز در برنامه هدف‌گذاری قرار دارند و ما در مجموع هدف تجهیز یک میلیون و ۵۰۰ هزار واحد تجاری، مسکونی، آموزشی و عمومی را دنبال می‌کنیم.
بخشی در مورد تأثیر کاهنده‌ها بر کاهش مصرف آب گفت: این کاهنده‌ها می‌توانند حداقل ۲۵ درصد در کاهش سرانه مصرف مؤثر باشند و چنانچه رفتارهای مصرفی و مدیریت فشار در منازل نیز لحاظ شود، در برخی موارد ممکن است کاهش مصرف آب تا ۴۰ درصد نیز مشاهده گردد.
او افزود: کاهش مصرف به‌طور قطع بر روی قبض‌های آب هم تأثیرگذار خواهد بود و مشترکانی که با استفاده از این کاهنده‌ها مصرف خود را بین ۲۵ تا ۴۰ درصد کاهش دهند، اگر از طبقه پرمصرف به خوش‌مصرفی منتقل شوند، ممکن است تا ۵۰ درصد در هزینه‌های آب خود صرفه‌جویی کنند.
سید علی سیدزاده، سخنگوی صنعت آب و فاضلاب کشور نیز درباره آخرین وضعیت نصب تجهیزات کاهنده مصرف آب خاطرنشان کرد: در سال گذشته نصب تقریباً ۷ میلیون قطعه کاهنده مصرف آب در سطح کشور هدف‌گذاری شد که تأمین این تجهیزات عمدتاً از محل اعتبارات ملی و منابع عمرانی دولت و با اولویت برای مراکز آموزشی، مذهبی و مدارس صورت می‌گیرد.
او افزود: بر اساس آخرین آمار، تاکنون بیش از ۳ میلیون قطعه کاهنده مصرف آب در کشور نصب شده که این پیشرفت در مقایسه با سال‌های گذشته قابل توجه است و هدف از این برنامه، علاوه بر کاهش مصرف آب، فرهنگ‌سازی و نهادینه کردن استفاده از تجهیزات کاهنده در بخش‌های مختلف جامعه می‌باشد.
کارشناسان بر این باورند که مدیریت منابع آب و توسعه تجهیزات کاهنده باید بخشی از یک برنامه جامع مدیریت مصرف قرار گیرد؛ چرا که صرفه‌جویی در مصرف آب تنها با افزایش ظرفیت تولید و انتقال منابع آبی ممکن نیست و کنترل تقاضا نیز باید در اولویت قرار گیرد.
به اعتقاد کارشناسان، یکی از مزیت‌های کلیدی کاهنده‌ها، امکان اجرای سریع و نسبتاً آسان آن‌ها در ساختمان‌های موجود است. به عبارتی، بر خلاف برخی طرح‌های زیرساختی که نیازمند سرمایه‌گذاری سنگین و زمان طولانی هستند، نصب این تجهیزات می‌تواند در زمان کمتری به کاهش مصرف منجر شود.
با این حال، برای رسیدن به نتایج پایدار چند نکته حیاتی وجود دارد؛ نخست، استفاده از تجهیزات استاندارد متناسب با فشار آب شبکه، دوم، آموزش شهروندان در مورد استفاده صحیح از این تجهیزات و سوم، ارزیابی مستمر میزان صرفه‌جویی واقعی پس از نصب.
علاوه بر این، لازم به یادآوری است که کاهنده‌های مصرف به‌تنهایی نمی‌توانند راه‌حلی تمام عیار برای بحران آب باشند. کاهش هدررفت در شبکه توزیع، اصلاح الگوی کشت، بازیافت پساب‌ها، مدیریت منابع آب زیرزمینی و فرهنگ‌سازی عمومی باید همزمان با این اقدامات دنبال شوند.
در نهایت، تجربه اجرای پویش کاهنده‌های مصرف آب در تهران نشان می‌دهد که ترکیب فناوری‌های ساده و کم‌هزینه با مشارکت اجتماعی می‌تواند در مدیریت بحران آب مؤثر باشد. هدف‌گذاری برای تجهیز یک میلیون و ۵۰۰ هزار واحد ساختمانی، در صورتی که محقق شده و با همکاری مستمر شهروندان همراه گردد، می‌تواند گام مهمی در کاهش فشار بر منابع آبی پایتخت باشد.
کاهنده‌های مصرف آب، تجهیزاتی هستند که با کنترل و تنظیم جریان آب خروجی از شیرآلات و دیگر وسایل مصرفی، به بهره‌وری بهینه آب کمک می‌کنند. این تجهیزات بدون آنکه به کارایی مصرف آسیب بزنند، از هدررفت آب در خانه‌ها و اماکن عمومی جلوگیری کرده و می‌توانند تأثیر بسزایی در تغییر الگوی مصرف خانوارها و واحدهای تجاری داشته باشند.
کارشناسان در حوزه آب بر این باورند که گسترش استفاده از این تجهیزات، به‌ویژه در شهرهای پرجمعیت و مناطق با تنش آبی، می‌تواند یکی از گام‌های مؤثر در مدیریت تقاضا باشد. البته میزان تأثیرگذاری این تجهیزات بستگی به کیفیت نصب، تناسب با نوع شیرآلات و همخوانی مصرف‌کنندگان در تغییر عادات روزانه دارد.
در همین زمینه، بهنام بخشی، سخنگوی آبفای استان تهران در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان گفت: در تابستان گذشته، با همکاری مردم، کار بزرگ و موثری انجام شد و مرحله سخت کم‌آبی را پشت سر گذاشتیم. استفاده و گسترش کاهنده‌های مصرف آب منجر به ایجاد همبستگی اجتماعی قابل توجهی در تهران شد و در این راستا، حدود یک سد لتیان صرفه‌جویی در مصرف آب به وقوع پیوست.
او همچنین افزود: همزمان با اقدامات مدیریت مصرف و توصیه‌های صرفه‌جویی، تقریباً ۳ میلیون و ۵۰۰ هزار قطعه کاهنده در بیش از ۸۰۰ هزار واحد ساختمانی، شامل مسکونی، تجاری، عمومی و آموزشی نصب گردید.
بخشی ادامه داد: همراهی مسؤولانه مردم و تغییر در رفتار مصرفی شهروندان، شرایط را به‌گونه‌ای رقم زد که تهران از دوره سخت کم‌آبی تابستان عبور کرد.
سخنگوی آبفای استان تهران اعلام کرد: از ابتدای زمستان سال گذشته که پویش کاهنده آغاز شد، حدود ۳۰۰ هزار واحد تا پایان سال ۱۴۰۴ و اخیراً نیز ۵۰۰ هزار واحد به این کاهنده‌ها مجهز شده‌اند، که در مجموع بیش از ۸۰۰ هزار واحد از این تجهیزات بهره‌مند شده‌اند.
او همچنین اشاره کرد: حدود ۷۰۰ هزار واحد دیگر نیز در برنامه هدف‌گذاری قرار دارند و ما در مجموع هدف تجهیز یک میلیون و ۵۰۰ هزار واحد تجاری، مسکونی، آموزشی و عمومی را دنبال می‌کنیم.
بخشی در مورد تأثیر کاهنده‌ها بر کاهش مصرف آب گفت: این کاهنده‌ها می‌توانند حداقل ۲۵ درصد در کاهش سرانه مصرف مؤثر باشند و چنانچه رفتارهای مصرفی و مدیریت فشار در منازل نیز لحاظ شود، در برخی موارد ممکن است کاهش مصرف آب تا ۴۰ درصد نیز مشاهده گردد.
او افزود: کاهش مصرف به‌طور قطع بر روی قبض‌های آب هم تأثیرگذار خواهد بود و مشترکانی که با استفاده از این کاهنده‌ها مصرف خود را بین ۲۵ تا ۴۰ درصد کاهش دهند، اگر از طبقه پرمصرف به خوش‌مصرفی منتقل شوند، ممکن است تا ۵۰ درصد در هزینه‌های آب خود صرفه‌جویی کنند.
سید علی سیدزاده، سخنگوی صنعت آب و فاضلاب کشور نیز درباره آخرین وضعیت نصب تجهیزات کاهنده مصرف آب خاطرنشان کرد: در سال گذشته نصب تقریباً ۷ میلیون قطعه کاهنده مصرف آب در سطح کشور هدف‌گذاری شد که تأمین این تجهیزات عمدتاً از محل اعتبارات ملی و منابع عمرانی دولت و با اولویت برای مراکز آموزشی، مذهبی و مدارس صورت می‌گیرد.
او افزود: بر اساس آخرین آمار، تاکنون بیش از ۳ میلیون قطعه کاهنده مصرف آب در کشور نصب شده که این پیشرفت در مقایسه با سال‌های گذشته قابل توجه است و هدف از این برنامه، علاوه بر کاهش مصرف آب، فرهنگ‌سازی و نهادینه کردن استفاده از تجهیزات کاهنده در بخش‌های مختلف جامعه می‌باشد.
کارشناسان بر این باورند که مدیریت منابع آب و توسعه تجهیزات کاهنده باید بخشی از یک برنامه جامع مدیریت مصرف قرار گیرد؛ چرا که صرفه‌جویی در مصرف آب تنها با افزایش ظرفیت تولید و انتقال منابع آبی ممکن نیست و کنترل تقاضا نیز باید در اولویت قرار گیرد.
به اعتقاد کارشناسان، یکی از مزیت‌های کلیدی کاهنده‌ها، امکان اجرای سریع و نسبتاً آسان آن‌ها در ساختمان‌های موجود است. به عبارتی، بر خلاف برخی طرح‌های زیرساختی که نیازمند سرمایه‌گذاری سنگین و زمان طولانی هستند، نصب این تجهیزات می‌تواند در زمان کمتری به کاهش مصرف منجر شود.
با این حال، برای رسیدن به نتایج پایدار چند نکته حیاتی وجود دارد؛ نخست، استفاده از تجهیزات استاندارد متناسب با فشار آب شبکه، دوم، آموزش شهروندان در مورد استفاده صحیح از این تجهیزات و سوم، ارزیابی مستمر میزان صرفه‌جویی واقعی پس از نصب.
علاوه بر این، لازم به یادآوری است که کاهنده‌های مصرف به‌تنهایی نمی‌توانند راه‌حلی تمام عیار برای بحران آب باشند. کاهش هدررفت در شبکه توزیع، اصلاح الگوی کشت، بازیافت پساب‌ها، مدیریت منابع آب زیرزمینی و فرهنگ‌سازی عمومی باید همزمان با این اقدامات دنبال شوند.
در نهایت، تجربه اجرای پویش کاهنده‌های مصرف آب در تهران نشان می‌دهد که ترکیب فناوری‌های ساده و کم‌هزینه با مشارکت اجتماعی می‌تواند در مدیریت بحران آب مؤثر باشد. هدف‌گذاری برای تجهیز یک میلیون و ۵۰۰ هزار واحد ساختمانی، در صورتی که محقق شده و با همکاری مستمر شهروندان همراه گردد، می‌تواند گام مهمی در کاهش فشار بر منابع آبی پایتخت باشد.
نظرات کاربران