پزشکان عمومی در انگلیس در یک طرح کارآزمایی بالینی از آزمایش‌های جدید خون استفاده خواهند کرد تا میزان توانایی آنها را در شناسایی نشانه‌های چندین نوع سرطان بررسی کنند.

این پژوهش که با عنوان STRIDE-RCT شناخته می‌شود، به سرپرستی دانشگاه بیرمنگام و با مشارکت دست‌کم ۲۰۰ مرکز پزشکی در سراسر انگلیس اجرا خواهد شد. بیش از ۲۰ هزار بیمار در این مطالعه شرکت می‌کنند و دولت انگلیس تا سقف ۸ میلیون و ۴۹۰ هزار پوند برای تأمین هزینه‌های آن اختصاص داده است.

در این طرح، افراد ۴۵ سال به بالا که با علائمی مانند نفخ مداوم یا ناراحتی‌های شکمی به پزشک مراجعه می‌کنند، امکان شرکت در آزمایش‌ها را خواهند داشت.

آزمایش‌های مورد بررسی با استفاده از یک یا دو نمونه خون تلاش می‌کنند نشانه‌هایی از سرطان را شناسایی کنند و مشخص کنند که احتمالاً منشأ این نشانه‌ها در کدام بخش بدن قرار دارد.

تشخیص چند سرطان با یک نمونه خون

این آزمایش‌ها برای بررسی نشانه‌های انواع مختلف سرطان از جمله سرطان روده، معده، لوزالمعده، کبد، تخمدان، پروستات، کلیه و مثانه طراحی شده‌اند. در مجموع، دامنه پژوهش سرطان‌های متعددی از جمله سرطان‌های دستگاه گوارش و اندام‌های شکمی را در بر می‌گیرد.

برخی از این فناوری‌ها با اندازه‌گیری پروتئین‌ها و نشانگرهای زیستی در خون کار می‌کنند و برخی دیگر به دنبال قطعات DNA تومور یا نشانه‌های مولکولی مرتبط با سرطان هستند. در توسعه و تحلیل بخشی از این آزمایش‌ها نیز از هوش مصنوعی استفاده می‌شود.

هدف این است که پزشکان بتوانند با کمک نتایج آزمایش خون، بیمارانی را که احتمال ابتلای آنها به سرطان بیشتر است، سریع‌تر برای بررسی‌های تکمیلی به مراکز تخصصی ارجاع دهند.

چرا تشخیص زودهنگام اهمیت دارد؟

سرطان‌های لوزالمعده، معده، کبد، تخمدان و روده از جمله بیماری‌هایی هستند که تشخیص آنها در مراحل اولیه دشوار است؛ زیرا نشانه‌های اولیه ممکن است با مشکلات معمول گوارشی یا بیماری‌های دیگر اشتباه گرفته شوند.

بر اساس آمار وزارت بهداشت انگلیس، سالانه حدود ۷۱ هزار نفر در این کشور به سرطان‌های لوزالمعده، معده، کبد، تخمدان و روده مبتلا می‌شوند و نزدیک به ۳۵ هزار نفر بر اثر این بیماری‌ها جان خود را از دست می‌دهند.

تشخیص سرطان در مراحل اولیه معمولاً امکان استفاده از گزینه‌های درمانی بیشتری را فراهم می‌کند و می‌تواند شانس موفقیت درمان را افزایش دهد.

برای نمونه، در انگلیس حدود ۹ نفر از هر ۱۰ بیمار مبتلا به سرطان روده که بیماری آنها در مرحله اول تشخیص داده می‌شود، دست‌کم پنج سال زنده می‌مانند؛ در حالی که این نسبت در مرحله چهارم به حدود یک نفر از هر ۱۰ بیمار کاهش می‌یابد.

آزمایش مثبت به معنای ابتلا به سرطان نیست

با وجود امیدواری به نتایج این فناوری، متخصصان تأکید می‌کنند که آزمایش خون به‌تنهایی نمی‌تواند تشخیص قطعی سرطان باشد.

نتیجه مثبت آزمایش تنها می‌تواند نشانه‌ای برای انجام بررسی‌های بیشتر باشد و پزشک بر اساس شرایط بیمار درباره ارجاع او برای آزمایش‌های تکمیلی تصمیم خواهد گرفت.

پژوهشگران دانشگاه بیرمنگام می‌گویند هدف اصلی این مطالعه ارزیابی عملکرد آزمایش‌ها در شرایط واقعی مراقبت‌های پزشکی و بررسی این موضوع است که آیا استفاده از آنها واقعاً به تشخیص زودتر سرطان و بهبود پیامدهای درمانی منجر می‌شود یا خیر.

به این ترتیب، نتایج این پژوهش می‌تواند در تصمیم‌گیری درباره استفاده گسترده‌تر از آزمایش‌های چندسرطانی در نظام سلامت انگلیس نقش مهمی داشته باشد.