نشریه اکونومیست در مقاله‌ای به بررسی این پرسش پرداخته است که آیا قدرت گرفتن دست می‌تواند شاخص مفیدی برای ارزیابی سلامت باشد.
در سال‌های اخیر، تمرین‌هایی مانند آویزان شدن از میله، حمل وزنه در دست و استفاده از ابزارهای تقویت پنجه محبوبیت پیدا کرده‌اند. یکی از دلایل توجه به این موضوع، مطالعه‌ای است که در سال ۲۰۱۵ در نشریه پزشکی لنست منتشر شد و ارتباط قدرت گرفتن دست با طول عمر را بررسی کرد.
در این پژوهش، ۱۳۹ هزار و ۶۹۱ نفر از ۱۷ کشور جهان به‌طور متوسط به مدت چهار سال تحت بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد به ازای هر پنج کیلوگرم کاهش قدرت گرفتن دست، خطر مرگ به هر علت ۱۶ درصد و خطر مرگ ناشی از بیماری‌های قلبی‌عروقی ۱۷ درصد افزایش می‌یابد. پژوهشگران همچنین دریافتند قدرت گرفتن دست در پیش‌بینی این خطرها، شاخص بهتری از فشار خون سیستولیک بوده است.
با این حال، انجام تمرین‌های تقویت پنجه به‌تنهایی احتمالاً باعث افزایش طول عمر نمی‌شود؛ اما اندازه‌گیری قدرت دست می‌تواند راهی برای ارزیابی وضعیت عمومی سلامت باشد.
ارتباط قدرت دست با عملکرد مغز
به گفته برایان کلارک، فیزیولوژیست دانشگاه اوهایو، عضلات در انتهای زنجیره‌ای از فرمان‌های عصبی قرار دارند. برای تولید نیرو، مغز باید پیام‌های الکتریکی ایجاد کند و این پیام‌ها از طریق اعصاب به عضلات منتقل شوند. اختلال در هر بخش از این زنجیره می‌تواند قدرت عضلات را کاهش دهد.
فشردن دست نیز فعالیتی پیچیده است. مغز برای ایجاد یک فشار محکم باید عملکرد ۳۹ عضله کنترل‌کننده دست و مچ را هماهنگ کند. همین هماهنگی پیچیده می‌تواند قدرت گرفتن دست را به شاخصی برای بررسی عملکرد دستگاه عصبی تبدیل کند.
در یک آزمایش کوچک که در سال ۲۰۲۴ در نشریه Aging Clinical and Experimental Research منتشر شد، افراد مسنی که در آزمون شناختی امتیاز پایین‌تری داشتند، در هماهنگ کردن نیروی انگشتان خود نیز عملکرد ضعیف‌تری نشان دادند.
ایوان باوتمانز، پژوهشگر حوزه سالمندی در دانشگاه آزاد بروکسل، معتقد است کاهش قدرت گرفتن دست می‌تواند نشانه‌ای از افت توانایی‌های شناختی باشد و آزمایش‌های ساده قدرت عضلات ممکن است به شناسایی زودهنگام این تغییرات کمک کنند.
در یک فراتحلیل که او و همکارانش در ماه ژوئن منتشر کردند، ۶۰ مطالعه مشاهده‌ای با مشارکت حدود ۳۸۰ هزار نفر بررسی شد. نتایج نشان داد افرادی که قدرت گرفتن دست بیشتری داشتند، ۱۹ درصد کمتر با خطر افت توانایی‌های شناختی مواجه بودند.
اهمیت تفاوت قدرت میان دو دست
تفاوت قدرت دست راست و چپ نیز می‌تواند اطلاعاتی درباره وضعیت سلامت ارائه کند. معمولاً دست غالب افراد حدود ۱۰ درصد قوی‌تر از دست دیگر است، اما اختلاف بیشتر ممکن است اهمیت داشته باشد.
در یک فراتحلیل منتشرشده در ماه آوریل، نتایج ۹ مطالعه با مشارکت حدود ۹۰۰ هزار نفر بررسی شد. بر اساس یافته‌ها، افرادی که تفاوت قابل‌توجهی میان قدرت دو دستشان داشتند، ۲۹ درصد بیشتر در معرض خطر مرگ ناشی از بیماری‌های قلبی‌عروقی بودند.
یکی از توضیحات احتمالی این ارتباط آن است که مشکلات دستگاه عصبی می‌توانند کنترل قلب و عروق را نیز مختل کنند. از آنجا که هر نیمکره مغز عمدتاً دست طرف مقابل بدن را کنترل می‌کند، برخی اختلالات عصبی ممکن است در دو سمت بدن به شکل یکسان پیشرفت نکنند.
به گفته باوتمانز، زمانی که قدرت یک دست به نصف قدرت دست دیگر کاهش پیدا می‌کند، ممکن است نشانه‌ای از پیشرفت سریع‌تر ضعف باشد.
ضعف دست به‌تنهایی نشانه بیماری نیست
با وجود این یافته‌ها، متخصصان تأکید می‌کنند که ضعیف بودن دست یا تفاوت قدرت میان دو دست به‌تنهایی به معنای ابتلا به بیماری نیست، اما می‌تواند دلیلی برای انجام بررسی‌های پزشکی بیشتر باشد.
همچنین پژوهش‌ها نشان داده‌اند تمرین‌های مقاومتی برای عضلات مختلف بدن می‌توانند به حفظ توانایی‌های ذهنی کمک کنند.
بنابراین، قدرت گرفتن دست می‌تواند شاخصی ساده و قابل‌توجه برای بررسی بخشی از وضعیت سلامت افراد باشد، اما نباید آن را جایگزین تشخیص و ارزیابی پزشکی دانست.
منبع : اکونومیست
نظرات کاربران