بر اساس گزارش ایسنا، کیف پول الکترونیکی چه کاربردهایی دارد و چگونه می‌توان از آن بهره‌برداری کرد و چه تفاوتی با کارت‌های بانکی دارد؟ در سال‌های اخیر، توجه ویژه‌ای به توسعه ابزارهای نوین پرداخت و کاستن از وابستگی به شبکه کارت‌های بانکی از سوی بانک مرکزی معطوف شده است. در این راستا، بانک مرکزی از یک خدمت نوین به نام کیف پول ایران رونمایی کرده که قرار است در کنار روش‌های پرداخت معمول، بخشی از تراکنش‌های خرد و روزمره مردم را پوشش دهد.
این کیف پول با هدف ایجاد یک زیرساخت تکمیلی در نظام پرداخت کشور طراحی گردیده و برخلاف آنچه تصور می‌شود، هدف آن جایگزینی کارت‌های بانکی یا کیف پول‌های تجاری نیست. بلکه این ابزار به منظور فراهم آوردن امکان انجام پرداخت‌ها و همچنین انتقال وجه از یک روش متفاوت ایجاد شده است.
کیف پول الکترونیکی در ساده‌ترین تعریف به کاربران این امکان را می‌دهد که موجودی دیجیتال خود را ذخیره و برای خرید کالا، دریافت خدمات و یا انتقال وجه استفاده کنند، بدون اینکه در هر بار پرداخت نیاز به استفاده مستقیم از کارت بانکی داشته باشند.
کیف پول ایران نیز با همین رویکرد و با تکیه بر کدهای دستوری تلفن همراه یا USSD طراحی شده است. به این ترتیب، کاربران می‌توانند به خدمات این کیف پول بدون نیاز به اتصال به اینترنت یا نصب اپلیکیشن بانکی دسترسی پیدا کنند و با شماره‌گیری کد دستوری *۹۸# وارد این سیستم شوند.
طبق بیانیه‌های بانک مرکزی، برای تقریباً ۹۰ میلیون ایرانی، شناسنامه کیف پول ایجاد شده است. کاربران می‌توانند با وارد کردن کد ملی و استفاده از سیم‌کارتی که به نام خود آنها ثبت شده، به این خدمت دسترسی پیدا کنند. شارژ کیف پول از طریق bilgi کارت بانکی، مشاهده موجودی، انتقال وجه به کیف پول دیگران با استفاده از شماره تلفن و همچنین انتقال موجودی به حساب بانکی از طریق شماره شبا، بخشی از خدمات پیش‌بینی‌شده برای این ابزار محسوب می‌شود.
کارکردهای کیف پول الکترونیکی چیست؟
یکی از کاربردهای اصلی این ابزار، انجام پرداخت‌های کوچک و خریدهای روزمره است. به این معنی که کاربران می‌توانند با موجودی کیف پول خود از نمایشگاه‌ها و کسب‌وکارهای طرف قرارداد محصولات را خریداری کرده و برای دریافت برخی خدمات نیز از آن بهره‌برداری نمایند.
بر اساس اعلام بانک مرکزی، مشتریان قادر خواهند بود با کیف پول ایران از طریق برخی برنامه‌ها و شبکه‌های پذیرش تجاری مثل تارا، اسنپ، اونوا، آپ، تاپ و ۷۲۴ خرید انجام دهند. این امکان به‌خصوص در خریدهای حضوری و تعدادی از خریدهای آنلاین قابل استفاده خواهد بود.
قابلیت دیگر این ابزار، انتقال وجه بدون احتیاج به شماره کارت است. در روش‌های سنتی انتقال وجه، کاربران باید اطلاعات کارت بانکی مقصد را در اختیار داشته باشند، اما در کیف پول ایران، انتقال وجه از طریق شماره تلفن همراه فرد دریافت‌کننده انجام می‌شود.
همچنین کاربران می‌توانند در صورت لزوم موجودی کیف پول خود را به حساب بانکی منتقل نمایند. این بدان معناست که این ابزار تنها به‌عنوان محلی برای نگهداری اعتبار خرید عمل نمی‌کند و امکان بازگرداندن موجودی به شبکه بانکی نیز در نظر گرفته شده است.
محدودیت‌های موجودی و تراکنش‌ها چیست؟
با توجه به اینکه کیف پول ایران بر ارائه پرداخت‌های خرد متمرکز شده، محدودیت‌هایی برای میزان موجودی و تراکنش‌های آن در نظر گرفته شده است. بر اساس اظهارات مدیرعامل شرکت شاپرک در زمان رونمایی از این طرح، سقف موجودی در کیف پول ایران ۱۵ میلیون تومان و سقف هر تراکنش پنج میلیون تومان تعیین گردیده است.
حداقل مبلغ هر تراکنش نیز تقریباً ۱۰ هزار تومان اعلام شده. این محدودیت‌ها به این معناست که هدف از راه‌اندازی این سیستم، نگهداری مبالغ کلان یا جایگزینی حساب‌های بانکی نیست؛ بلکه قرار است پرداخت‌های کوچک و پرتعداد از طریق این بستر انجام شود.
یکی از قابلیت‌های مورد توجه کیف پول ایران، استفاده از آن برای پرداخت‌های حمایتی و سازمانی است. طبق مصوبه هیئت وزیران، واریز بخشی از کمک‌های رفاهی کارکنان نهادهای اجرایی به کیف پول ایران پیش‌بینی شده است. بر اساس این مصوبه، پرداخت بخشی از مزایای رفاهی کارکنان دولت در قالب شارژ کیف پول، با رضایت مشمولان صورت می‌گیرد.
به علاوه، سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها مجاز به فراهم آوردن تمهیدات لازم برای واریز بخشی از یارانه نقدی سرپرستان خانوار به کیف پول ایران است. البته این موضوع به معنای حذف یارانه نقدی یا اجباری شدن دریافت آن از طریق کیف پول نیست؛ بلکه استفاده از این ظرفیت بنا به انتخاب و درخواست مشمولان امکان‌پذیر خواهد بود.
مزیت این روش این است که دولت یا نهادهای اجرایی می‌توانند اعتبار مشخصی را برای خرید کالاها و خدمات به افراد اختصاص دهند. به‌عنوان مثال، این امکان وجود دارد که اعتبار ویژه‌ای برای خرید کالاهای ضروری، خدمات رفاهی یا سایر مصارف خاص در نظر گرفته شود؛ البته تحقق کامل این ویژگی‌ها به شیوه طراحی مقررات و توسعه شبکه پذیرندگان وابسته است.
تفاوت کیف پول ایران با کارت بانکی در چیست؟
بارزترین تفاوت این دو ابزار در شیوه دسترسی و استفاده از موجودی آن‌هاست. کارت بانکی به‌صورت مستقیم به حساب بانکی فرد متصل می‌شود و هر خرید با آن منجر به برداشت وجه از حساب خواهد شد؛ در حالی که کیف پول دارای موجودی مستقلی است که می‌تواند از طریق کارت بانکی شارژ شود یا به‌صورت اعتبار از سوی یک نهاد یا سازمان در اختیار فرد قرار گیرد. از سوی دیگر، قابلیت استفاده از کیف پول ایران بدون نیاز به اینترنت و از طریق کد دستوری یکی از ویژگی‌های متمایز آن در مقایسه با بسیاری از خدمات پرداخت مبتنی بر اپلیکیشن است.
بانک مرکزی همچنین اهداف توسعه این ابزار را کاهش وابستگی به شبکه پرداخت کارتی و ایجاد زیرساخت مکمل برای زمان‌هایی که دسترسی به خدمات پرداخت با اختلال مواجه است، عنوان کرده است. این بدین معناست که استفاده از کیف پول در شرایط عادی و همچنین زمان‌های بحرانی می‌تواند به حفظ جریان پرداخت‌های روزمره کمک کند.
با وجود تمام ظرفیت‌ها، موفقیت کیف پول ایران به میزان استقبال عمومی، توسعه شبکه پذیرندگان و ایجاد مزایای واقعی برای کاربران وابسته است. در حال حاضر، کارت بانکی همچنان ابزار اصلی پرداخت در کشور بوده و کیف پول ایران با هدف رقابت مستقیم با آن طراحی نگردیده است.
با این حال، اگر امکان بهره‌گیری بیشتر از این ابزار در فروشگاه‌ها، خدمات عمومی و پرداخت‌های حمایتی فراهم گردد، ممکن است به‌تدریج سهمی از تراکنش‌های روزمره را به خود اختصاص دهد.
در نهایت، نکته مهم این است که کیف پول الکترونیک صرفاً ابزاری جدید برای انجام پرداخت نیست؛ بلکه اگر به درستی توسعه یابد، می‌تواند بستر مناسبی برای توزیع هدفمند اعتبار، تسهیل پرداخت‌های خرد و تنوع بخشی به زیرساخت‌های معاملاتی کشور باشد.
انتهای پیام
نظرات کاربران