جوزفین کوکران؛ زنی که ماشین ظرف‌شویی را خلق کرد

طبق گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، امروزه ماشین ظرف‌شویی به یکی از لوازم رایج در بسیاری از خانوارها تبدیل شده است؛ این دستگاه با قرار دادن ظروف در محفظه‌های مشخص و انتخاب یک برنامه شست‌وشو، بخش عمده‌ای از فرایند شست‌وشو را به‌عهده می‌گیرد. اما در پس این وسیله کارآمد، داستان زنی نهفته است که در دورانی زندگی می‌کرد که فرصت‌های تحصیل و فعالیت حرفه‌ای در زمینه مهندسی و اختراعات برای زنان بسیار محدود بود.

جوزفین گاریس کوکران (Josephine Garis Cochran) در تاریخ هشتم مارس ۱۸۴۱ در ایالت اوهایو آمریکا به دنیا آمد. او از کودکی قابلیت‌های برجسته‌ای در حل مسائل و طراحی راه‌حل‌های فنی داشت و به مهندسی علاقه‌مند بود؛ اما به دلیل موانع موجود در مسیر تحصیلات زنان در آن زمان، نتوانست به تحصیلات دانشگاهی در این حوزه دست یابد.

کوکران در سال ۱۸۵۸ با ویلیام اپرسون کوکران ازدواج کرده و زندگی مشترکشان را در شهر شلبی‌ویل ایالت ایلینوی آغاز کردند. یکی از کارهای روزمره‌ای که برای او به یک چالش جدی تبدیل شده بود، شست‌وشوی ظرف‌ها بود؛ این کار زمان‌بر که گاهی منجر به لب‌پر شدن و شکستن ظروف ارزشمند می‌شد، او را به فکر انداخت.

او تصمیم به ساخت دستگاهی گرفت که بتواند شست‌وشوی ظرف‌ها را بدون آسیب رساندن انجام دهد. به نقل از تالار مشاهیر ملی مخترعان آمریکا، کوکران ابراز کرده بود: «اگر دیگران قصد ندارند ماشین مکانیکی ظرف‌شویی را اختراع کنند، من این کار را بر عهده می‌گیرم.»

تحول از یک مشکل خانگی به اختراعی صنعتی

در سال ۱۸۸۳، پس از فوت همسرش، کوکران با مشکلات مالی دست و پنجه نرم کرد. در این شرایط، ایده ساخت ماشین ظرف‌شویی به عنوان یک راه برای آسان‌تر کردن کارهای خانگی دیگر کافی نبود؛ او به این کار به‌عنوان راهی برای تأمین درآمد نیز نیاز داشت.

وی شروع به همکاری با یک مکانیک جوان به نام جورج باترز کرد تا نمونه اولیه دستگاه خود را بسازد. در سال ۱۸۸۵ او درخواست ثبت اختراع خود را با نام اختصاری «J.G. Cochran» ارائه داد و به‌طور نهایی در سال ۱۸۸۶ موفق به اخذ حق ثبت اختراع شماره ۳۵۵۱۳۹ در ایالات متحده شد.

طراحی او تفاوت‌های اساسی با ماشین‌های ظرف‌شویی قبلی داشت. در این دستگاه، ظروف در محفظه‌های سیمی مجزا قرار می‌گرفتند؛ هر محفظه متناسب با شکل و اندازه بشقاب، فنجان یا نعلبکی طراحی شده بود. این محفظه‌ها در یک چرخ افقی درون مخزنی از مس قرار می‌گرفتند و موتور، چرخ را به حرکت درمی‌آورد.

در همین حال، آب داغ و صابون از قسمت پایینی مخزن با فشار به سمت ظروف اسپری می‌شد و آن‌ها را تمیز می‌کرد. به این ترتیب، ظروف در محل خود ثابت می‌ماندند و نیاز به ساییدن دستی آن‌ها نبود.

نوآوری کوکران در این بود که برای نخستین بار از محفظه‌های اختصاصی برای نگهداری ظروف و فشار آب به‌جای برس‌ها و ابزارهای ساینده استفاده می‌کرد. ماشین‌های قبلی نیز برای شست‌وشوی مکانیکی ظروف طراحی شده بودند، اما برخی از آن‌ها به روش‌های مضیقه‌آور مانند ریختن آب جوش روی ظرف‌ها متکی بودند که استفاده از آن‌ها را دشوار می‌کرد.

چرا کوکران تصمیم به راه‌اندازی کارخانه خود گرفت؟

برای تولید و فروش اختراعش، کوکران ابتدا به سراغ شرکت‌های تولیدکننده رفت، اما همکاری آن‌ها با انتظاراتش تطابق نداشت. او بر این باور بود که بسیاری از مردانی که در صنعت مکانیک فعالیت می‌کردند، به دلیل نداشتن تحصیلات دانشگاهی مرتبط، دانش فنی او را جدی نمی‌گرفتند و آماده نبودند روش پیشنهادی او را به کار ببرند.

او درباره این تجارب بیان کرده بود که کارگران و کارشناسان ابتدا مصر بودند دستگاه را به شیوه خود بسازند و فقط پس از شکست در اجرای روش‌هایشان، به مزیت طراحی او اعتراف می‌کردند. طبق گفته‌های کوکران، این فرایند برای او پرهزینه بود.

بنابراین، او تصمیم به راه‌اندازی کسب‌وکار مستقلی برای تولید و فروش ماشین ظرف‌شویی گرفت تا به وابستگی به شرکت‌های دیگر پایان دهد. جورج باترز نیز به عنوان مسئول کارگاه تولیدی با او همکاری کرد.

شرکت «گاریس-کوکران» در آغاز، بازار هدف خود را بر کسب‌وکارهایی متمرکز کرد که با حجم زیادی از ظروف سروکار داشتند؛ از جمله هتل‌ها، رستوران‌های بزرگ، بیمارستان‌ها و دانشگاه‌ها.

نسخه بزرگ این دستگاه قادر بود حدود ۲۴۰ ظرف را در طی دو دقیقه بشویید و خشک کند. چنین ظرفیتی برای مؤسساتی که به شست‌وشوی سریع و پیوسته ظروف نیاز داشتند، از اهمیت بالایی برخوردار بود.

نمایشگاه جهانی شیکاگو؛ فرصتی برای معرفی اختراع ماشین ظرف‌شویی

کوکران در سال ۱۸۹۰ به شیکاگو نقل مکان کرد. سه سال بعد، دستگاه او در نمایشگاه جهانی کلمبیا در سال ۱۸۹۳ به نمایش گذاشته شد؛ رویدادی که فرصتی مهم برای معرفی اختراعاتش به مشتریان و مخاطبان بیشتر به‌وجود آورد.

ماشین ظرف‌شویی او دراین نمایشگاه موفق به کسب جایزه‌ای شد و پس از آن در نمایشگاه‌هایی در ایالت‌های ماساچوست، نیویورک و میزوری نیز به نمایش درآمد.

با اینکه در بازارهای تجاری موفقیت‌هایی کسب کرد، فروش این دستگاه به مصرف‌کنندگان خانگی در آغاز چندان رضایت‌بخش نبود. مشکل اصلی این بود که امکانات خانگی آن زمان محدود بودند. آب‌گرم‌کن‌های خانگی قادر نبودند حجم آب داغ موردنیاز این دستگاه را تأمین کنند و بعضی از کاربران نیز از باقی ماندن مواد صابونی روی ظروف گله داشتند.

به همین دلیل، علیرغم کارایی بالای خود، ماشین ظرف‌شویی هنوز برای استفاده عمومی در منازل آماده نبود.

چرا ماشین ظرف‌شویی چندین دهه بعد به خانه‌ها ورود پیدا کرد؟

با گذشت زمان، زیرساخت‌های لازم برای استفاده خانگی از ماشین ظرف‌شویی بهبود یافت. دسترسی به آب گرم در خانه‌ها افزایش یافت، تولید شوینده‌های مناسب‌تر رونق گرفت و تغییر نگرش عمومی نسبت به کارهای خانگی به استقبال بیشتر از این دستگاه کمک کرد.

به گفته اطلاعات تالار مشاهیر ملی مخترعان آمریکا، ماشین ظرف‌شویی تا دهه ۱۹۵۰ میلادی به محصولی محبوب‌تر در میان مصرف‌کنندگان خانگی تبدیل نشد.

شرکت تولیدی کوکران بعدها جزئی از مجموعه «کیتچن‌اید» (KitchenAid) شد. این شرکت در سال ۱۹۴۹ اولین ماشین ظرف‌شویی خود را که بر اساس طراحی کوکران ساخته شده بود، به بازار عرضه کرد.

در طول این سال‌ها، کوکران به طراحی بنیادی دستگاه بسنده نکرد و همواره بر تولید، فروش و نصب ماشین‌های ظرف‌شویی نظارت داشت و به توسعه و ثبت نوآوری‌های جدید ادامه داد.

جوزفین کوکران در سوم اوت ۱۹۱۳ درگذشت و نام او در سال ۲۰۰۶ به تالار مشاهیر ملی مخترعان آمریکا راه یافت.

۲۲۷۲۲۷