طبق گزارش ایسنا، سیدمهدی هدایت در همایش «شهر آینده، شهرسازی پس از جنگ» که به مناسبت روز جهانی شهرسازی برگزار شد، به نقش شهرداری تهران و بنیاد مسکن انقلاب اسلامی در بازسازی مناطقی که در جریان جنگ آسیب دیده بودند، اشاره کرد و گفت: برای اولین بار در کشور، شهرداری تهران به‌طور جدی در پروژه بازسازی وارد عمل شد و بخش اعظم فعالیت‌های بازسازی در پایتخت را به عهده گرفت. بنیاد مسکن انقلاب اسلامی نیز با در نظر گرفتن مسئولیت‌های خود و تجارب کسب‌شده از زلزله‌های پیشین، مسئولیت بازسازی بخش بزرگی از مناطق کشور را بر عهده گرفت.
او همچنین به اقدامات صورت‌گرفته در حوزه بازسازی اشاره کرد و افزود: در مجموع بیش از ۱۱۰ هزار واحد مسکونی در کشور نیاز به تعمیر داشتند که از این تعداد، بیش از ۱۰۰ هزار واحد به اتمام رسیده است. همچنین بیش از ۱۱ هزار واحد جدید نیز در برنامه‌ریزی قرار داشت که بیش از نیمی از آنها به تکمیل رسیده‌اند.
هدایت با اعلام اینکه تجربه جنگ، با تلخی‌ها و هزینه‌های فراوانی که به همراه داشت، می‌تواند به‌عنوان یک الگوی آموزشی برای نظام شهرسازی کشور مورد استفاده قرار گیرد، تصریح کرد: بایستی از این تجربیات در زمینه تدوین و بهبود الگوهای شهرسازی کشور بهره‌برداری کنیم. از جمله دستاوردهای مهم تجربیات بعد از جنگ، تصویب سند راهبردی استفاده از فضاهای زیرسطحی در تهران با پیگیری شهرداری تهران در شورای عالی شهرسازی و معماری کشور است.
معاون امور مسکن شهری بنیاد مسکن انقلاب اسلامی ادامه داد: در مردادماه امسال، بنیاد مسکن موضوع ایجاد محلات خوداتکا و تاب‌آور بر مبنای توسعه پایدار را در کشور مطرح کرد و چارچوب اجرایی آن به ادارات کل استانی ارائه شد تا این محلات با اتکا به شش رکن اصلی طراحی و اجرا گردند.
وی نخستین رکن این الگو را امنیت و استقلال انرژی و آب نامید و توضیح داد: در این رویکرد، مسائلی از قبیل بازیافت آب، بهره‌گیری از آب خاکستری و تامین ذخایر آب آشامیدنی مورد توجه قرار گرفته است تا محلات در زمان بحران و پس از آن بتوانند بخشی از نیازهای اساسی خود را تامین کنند.
هدایت همچنین تاب‌آوری زیرساختی و پایداری محیط‌زیستی را به‌عنوان دومین رکن این الگو معرفی کرد و افزود: تجربه جنگ نشان داد که یکی از بزرگ‌ترین نگرانی‌ها در شرایط بحرانی، آسیب‌پذیری زیرساخت‌های حیاتی و قطع خدماتی همچون آب و برق است. بنابراین، در این محلات از پنل‌های خورشیدی، سیستم‌های ذخیره‌سازی انرژی و نیروگاه‌های مقیاس کوچک، از جمله سیستم‌های تولید هم‌زمان برق و حرارت پیش‌بینی شده است تا در شرایط جنگ و حوادث دیگر، بخشی از نیاز انرژی تامین شود.
وی اهمیت فضاهای باز چندعملکردی را به‌عنوان سومین رکن این طرح یادآور شد و گفت: فضاهایی مانند پارک‌ها و مراکز محلی باید به‌گونه‌ای طراحی شوند که در شرایط عادی به کارکردهای معمول خود ادامه دهند و در مواقع بحران نیز برای مدیریت وضعیت اضطراری قابل استفاده باشند.
معاون امور مسکن شهری بنیاد مسکن، سازمان فضایی و ترتیبات عملکردی محلات را از دیگر ارکان این الگو دانست و اظهار کرد: در این زمینه، هسته خدمات محلی، مناطق سکونت، مناطق خدمات حیاتی و مناطق انعطاف‌پذیر و چند عملکردی در نظر گرفته شده است.
هدایت افزود: در منطقه خدمات حیاتی، مواردی همچون تامین انرژی و بازیافت آب مورد توجه قرار گرفته و در نواحی چندعملکردی نیز فضایی با قابلیت استفاده دوگانه، از جمله پارکینگ‌هایی که با رعایت الزامات پناهگاهی و خدمات پشتیبان طراحی شده‌اند، در نظر گرفته شده است تا در زمان جنگ یا حوادث، قابلیت تبدیل به پناهگاه را داشته باشند.
او بر لزوم رعایت الزامات پدافند غیرعامل در طراحی محلات تأکید کرد و گفت: تمامی الزامات مرتبط با پدافند غیرعامل در این الگو پیش‌بینی شده است تا احتمال آسیب‌پذیری محلات در شرایط بحرانی به حداقل رسد.
هدایت در پایان، اتصال ایمن و پیوستگی عملکردی شبکه شریان‌های اصلی شهر را به‌عنوان آخرین رکن این طرح معرفی کرد و خاطرنشان کرد: محلات تاب‌آور نباید از ساختار اصلی شهر جدا باشند، بلکه باید در عین برخورداری از هویت و قابلیت‌های مستقل، ارتباط مناسبی با شبکه حمل‌ونقل عمومی، به ویژه ایستگاه‌های مترو و سیستم ریلی، برقرار کنند.
او همچنین به هدف اصلی از طراحی این محلات اشاره کرد و گفت: هدف از این برنامه حفظ استمرار زندگی و ارائه خدمات محلی در هر شرایطی است. بنیاد مسکن انقلاب اسلامی با توجه به پتانسیل‌های موجود در استان‌ها و شهرهای سراسر کشور، از جمله نیروی انسانی، زمین، شرکت‌های تخصصی، ماشین‌آلات و منابع، این مسئولیت را دنبال می‌کند تا با مشارکت بخش خصوصی، الگوی محلات خوداتکا و تاب‌آور در کشور به مرحله اجرایی و قابل تکرار برسد.
معاون امور مسکن شهری بنیاد مسکن انقلاب اسلامی در ارتباط با آخرین وضعیت اجرای این طرح افزود: تاکنون در ۲۲ استان مکان‌یابی این محلات انجام شده و پس از طی مراحل قانونی و تصویب در مراجع ذی‌صلاح، طراحی آنها توسط مهندسان مشاور و بر اساس ارکان شش‌گانه آغاز می‌شود.
وی ضمن اشاره به پیشرو بودن استان قم با اختصاص زمینی به مساحت تقریباً دو هکتار در این زمینه، گفت: به‌زودی عملیات اجرایی در این منطقه آغاز خواهد شد. همچنین پیش‌بینی می‌شود که در ماه‌های آتی، عملیات اجرایی طرح در سایر استان‌هایی که مکان‌یابی انجام شده است، شروع گردد.
هدایت در پایان با اشاره به نقش پژوهشکده سوانح در تدوین این الگو بیان کرد: این نهاد با استفاده از تجربیات گرانقدر در زمینه پساجنگ و همچنین زلزله‌ها و سوانح پیشین کشور، در تنظیم این طرح به بنیاد مسکن یاری رسانده است. امید است با همکاری استادان در حوزه شهرسازی و جمعی از مهندسان سازنده، بستر لازم برای تامین محلات ایمن و تاب‌آور در کلان‌شهرها و سایر شهرهای کشور فراهم شود.
انتهای پیام
نظرات کاربران