طبق گزارش ایلنا به نقل از خبرگزاری فرانسه، منابع رسانه‌ای و اطلاعاتی اظهار می‌دارند که چین موفق به راه‌اندازی چهار مرکز جاسوسی در کوبا شده که تنها ۹۰ مایل با مرزهای ایالات متحده فاصله دارد؛ این موضوع به دنبال تحریم‌هایی که واشنگتن علیه دو شرکت چینی فعال در کوبا اعمال کرده، به تنش‌های جدیدی در روابط پکن و واشنگتن دامن زده است.

وزارت خارجه چین در واکنش به این تحریم‌ها، آمریکا را متهم به تلاش برای مختل کردن همکاری‌های خود با هاوانا کرده است. واشنگتن دو شرکت چینی «CEIEC» و «C&H» را به خاطر تأمین تجهیزات نظامی، قطعات فناوری و سیستم‌های امنیتی برای نیروهای مسلح کوبا مورد انتقاد قرار داده است.

پیش‌تر، در سال ۲۰۲۰، ایالات متحده شرکت CEIEC را به خاطر تامین فناوری‌های نظارتی برای ونزوئلا تحریم نمود، اما محدودیت‌های جدید اکنون فعالیت‌های این شرکت در کوبا را نیز هدف قرار داده است. به این ترتیب، اتهامات واشنگتن تنها به همکاری‌های اطلاعاتی محدود نشده و زنجیره تأمین تجهیزات مورد استفاده ارتش کوبا را نیز شامل می‌شود.

شرکت‌های چینی در تیررس اتهام

به ادعای واشنگتن، دو شرکت چینی از یک شرکت کوبایی به نام «سوسیداد مرکانتیل دونا» به عنوان پوششی برای تأمین نیازهای تسلیحاتی و فناوری وزارت دفاع کوبا استفاده کرده‌اند. این شرکت کوبایی نیز در اوت گذشته به دلیل تعاملات تسلیحاتی با منابع چینی و روسی تحت تحریم قرار گرفت.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در تاریخ اول مه، با امضای یک فرمان اجرایی، برای نخستین بار تحریم‌های ثانویه علیه بانک‌های خارجی همکاری‌کننده با نهادهای تحریم‌شده کوبایی را به اجرا گذاشت. بسته تحریمی که در ماه نوامبر به تصویب رسید، بستری را برای هدف قرار دادن شرکت‌های فعال در حوزه‌های الکترونیک، صنایع تولیدی، دریایی و فناوری در کوبا، از جمله شرکت‌های خارجی، فراهم می‌آورد.

چهار پایگاه اطلاعاتی چین در کوبا

طی ماه‌های اخیر، روابط واشنگتن و پکن به دلیل اتهام آمریکا مبنی بر ایجاد پایگاه‌های پیشرفته اطلاعاتی چین در کوبا و استفاده از آن‌ها برای جاسوسی از ایالات متحده، به طور فزاینده‌ای در حال تنش است.

به ادعای منابع امنیتی و اطلاعاتی آمریکایی، چین سالانه میلیاردها دلار به کوبا می‌پردازد تا در این کشور تأسیسات جاسوسی ایجاد و توسعه دهد. به گفته این منابع، این مراکز احتمالاً از سال ۲۰۱۹ به فعالیت مشغول بوده و تمرکز اصلی فعالیت‌های کنونی بر گسترش و به‌روزرسانی آن‌ها و آماده‌سازی برای جمع‌آوری اطلاعات ماهواره‌ای است.

منابع نزدیک به کاخ سفید تأکید می‌کنند که چین ساخت چهار مرکز جاسوسی در کوبا را به پایان رسانده است؛ موضوعی که به باور آن‌ها زنگ خطری را برای پنتاگون به صدا درآورده است.

این تأسیسات در چهار منطقه «بیخوکل»، «ال‌سالائو»، «واخای» و «کالاباثار» واقع شده‌اند. به نقل از برخی نظامیان جداشده از ارتش کوبا، تعدادی از این مراکز به مقرهای واحد جنگ الکترونیک در سازمان اطلاعات نظامی کوبا وابسته هستند.

این ادعاها با گزارش‌های وزارت خارجه آمریکا از ماه ژوئیه مطابقت دارد که بر اساس آن، چین مدیریت سه مورد از ۱۸ مرکز اطلاعاتی موجود در کوبا را بر عهده دارد. روسیه نیز دو مرکز را تحت کنترل خود دارد و تعداد کارکنان مراکز اطلاعاتی روسیه و چین از سال ۲۰۲۳ تاکنون سه برابر افزایش یافته است.

برخی رسانه‌های آمریکایی به نقل از مسئولین این کشور گزارش می‌دهند که شماری از این تأسیسات با همکاری بین مسکو، پکن و مقام‌های کوبایی اداره می‌شوند.

بیخوکل؛ مهم‌ترین پایگاه جاسوسی چین

با وجود محدودیت‌های شدید کوبا در انتشار اطلاعات میدانی مربوط به این مراکز، گزارش‌ها نشان می‌دهد پایگاه «بیخوکل» به عنوان کلیدی‌ترین تأسیسات اطلاعاتی چین در این جزیره به شمار می‌رود.

مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، نیز بر این نکته تأکید کرده است که وجود توانمندی‌های نظامی و اطلاعاتی کشورهای خارجی در فاصله تقریباً ۹۰ مایلی از فلوریدا، یک تهدید جدی برای امنیت ایالات متحده به شمار می‌رود.

در مقابل، به نظر نمی‌رسد چین تمایل داشته باشد همانند ونزوئلا از متحد کوبایی خود فاصله بگیرد. گو جیاکون، سخنگوی وزارت خارجه چین، با تأکید بر انجام تمامی اقدامات لازم برای حمایت از شرکت‌های چینی، از کمک اقتصادی پکن به هاوانا شامل ۸۰ میلیون دلار و ۹۰ هزار تن برنج خبر داده است.

افزایش فشارهای آمریکا بر چین در کوبا را می‌توان بخشی از تلاش‌های دولت ترامپ برای کاهش نفوذ پکن در آمریکای لاتین به شمار آورد؛ آن هم در آستانه آغاز به کار کنگره و مجلس نمایندگان با اکثریت جدید دموکرات‌ها که ممکن است در برابر اجرای سیاست‌های مبتنی بر دکترین مونرو در نیمکره غربی نقش بازدارنده‌ای ایفا کنند.

دولت ترامپ با عبور از طرح اتهامات اطلاعاتی، به تازگی تأمین‌کنندگان چینی را نیز مورد هدف قرار داده و توپ را به زمین پکن انداخته است تا مشخص شود این کشور به چه میزان واکنش جدی به فشارهای واشنگتن نشان خواهد داد.