باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلی‌پور – تأمین پایدار انرژی به‌عنوان یکی از مولفه‌های اساسی برای ادامه فعالیت واحدهای صنعتی و حفظ ظرفیت تولید در کشور به شمار می‌آید؛ موضوعی که با توجه به محدودیت‌های احتمالی در تأمین برق و سوخت، اهمیت دوچندانی پیدا کرده است. در این میان، واردات برق از کشورهای هم‌مرز می‌تواند به‌عنوان یک گزینه مکمل در کنار تولید داخلی برق و توسعه نیروگاه‌های خصوصی، مورد توجه قرار گیرد.
احسان ذبیح‌زاده، سخنگوی صنعت برق کشور، در گفتگو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان اظهار داشت: بر اساس مذاکرات انجام‌شده توسط وزارت نیرو با کشورهای همسایه و ضوابط تعیین‌شده، صنایع قادر خواهند بود نیاز برق خود را از طریق واردات تأمین نمایند.
او اضافه کرد: بر طبق ماده ۴ قانون مانع‌زدایی از توسعه صنعت برق، صنایع پرمصرف که از مصرف‌کنندگان عمده برق محسوب می‌شوند، ملزم به تأمین برق مورد نیازشان با ساخت نیروگاه‌ها، از جمله نیروگاه‌های حرارتی با راندمان بالا و نیروگاه‌های تجدیدپذیر هستند. به‌علاوه، امکان واردات برق نیز برای این صنایع فراهم آمده است.
ذبیح‌زاده ادامه داد: صنایع می‌توانند با تولیدکنندگان برق در کشورهای متصل به ایران که ظرفیت انتقال برق بین آنها وجود دارد، توافقاتی داشته باشند. در حال حاضر، از نظر زیرساخت‌های انتقال برق خریداری‌شده از کشورهای دیگر و انتقال آن به نقاط مختلف کشور، مشکلی وجود ندارد و شبکه‌های انتقال آماده انجام این کار هستند.
او همچنین به صنایع توصیه کرد تا از این ظرفیت بهره‌برداری کنند و افزود: واردات برق می‌تواند به‌طور قابل توجهی مشکلات پیش‌روی صنایع را در صورت بروز محدودیت‌های سوخت برطرف کند و به تداوم تولید آنها یاری رساند. وزارت نیرو نیز آمادگی لازم را برای همکاری، کمک و تسهیل فرایند واردات و انتقال برق به محل مصرف صنایع اعلام کرده است.
در ادامه، اردشیر مذکوری، مدیرعامل شرکت مدیریت شبکه برق ایران، به ظرفیت‌های موجود جهت گسترش مبادلات برق با کشورهای همسایه اشاره کرد و گفت: زیرساخت‌های فنی برای واردات ۶۰۰ مگاوات برق از ترکیه مهیا است، ولی تحقق این مبادلات و تأمین برق از این مسیر وابسته به پیگیری توافق‌ها، قراردادها و ترتیبات تجاری توسط بخش خصوصی می‌باشد.
نقد و بررسی ظرفیت‌های ذکرشده نشان می‌دهد که واردات برق می‌تواند به‌عنوان ابزار مؤثری در تنوع بخشی به سبد تأمین انرژی صنایع عمل کند و نقش بسزایی در کاهش آسیب‌پذیری واحدهای تولیدی در برابر محدودیت‌های احتمالی برق و سوخت ایفا نماید.
از اصلی‌ترین مزایای این شیوه می‌توان به کاهش احتمال توقف خطوط تولید، جلوگیری از کاهش ظرفیت فعالیت کارخانه‌ها، افزایش توان برنامه‌ریزی تولید و کمک به حفظ اشتغال و زنجیره تأمین اشاره کرد. به‌علاوه، استفاده از ظرفیت‌های برق کشورهای همسایه می‌تواند به همراه احداث نیروگاه‌های خصوصی و توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، بار را از منابع داخلی تأمین برق کاهش دهد.
با این حال، دستیابی به این مزایا مستلزم بررسی اقتصادی واردات، تعیین قیمت تمام‌شده برق، انعقاد قراردادهای مطمئن با تولیدکنندگان خارجی، تضمین تداوم انتقال و مدیریت ریسک‌های تجاری و ارزی است؛ لذا صرفاً فراهم بودن زیرساخت‌های انتقال، به معنی تحقق واردات پایدار و منصفانه نیست و بخش خصوصی باید با ارزیابی دقیق هزینه‌ها و منافع، برای بهره‌برداری از این ظرفیت اقدام کند.
علاوه بر این، ظرفیت فنی برای واردات ۶۰۰ مگاوات برق از ترکیه، فرصتی بی‌نظیر برای پیشرفت همکاری‌های منطقه‌ای در زمینه انرژی به شمار می‌رود؛ ظرفیتی که در صورت نهایی شدن توافق‌های تجاری و اجرایی قراردادها می‌تواند نیاز صنایع را پوشش دهد.
به طور کلی، واردات برق برای صنایع، باید به‌عنوان یک امکان تکمیلی برای افزایش امنیت انرژی و تداوم تولید به حساب آید؛ فرصتی که زیرساخت فنی آن فراهم شده و وزارت نیرو نیز خود را برای تسهیل اجرای آن آماده اعلام کرده است.
اکنون از صنایع انتظار می‌رود با تحلیل توجیه اقتصادی واردات برق و تسریع در مذاکرات و انعقاد قراردادهای بین‌المللی، از این امکان بهره‌برداری کنند تا واردات برق به همراه پیشبرد نیروگاه‌های داخلی و تجدیدپذیر، به ابزاری مؤثر در حفظ پایداری تولید و حمایت از اقتصاد کشور تبدیل گردد.