فرارو- باراک راوید، خبرنگار بخش بین الملل آکسیوس.
بر اساس گزارشی که فرارو از آکسیوس نقل کرده است، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده قرار است روز دوشنبه با نخست‌وزیر قطر ملاقات کند. این نشست عمدتاً بر محور دستیابی به یک آتش‌بس جدید و احیای گفت‌وگوهای هسته‌ای با ایران متمرکز خواهد بود. در این میان، میانجی‌گران منطقه‌ای در حال تلاش هستند تا واشنگتن و تهران را به توافقی تدریجی برسانند که ضمن کاهش تنش‌های نظامی، مسیر مذاکرات هسته‌ای را دوباره گشوده نماید.
شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخست‌وزیر قطر، که اخیراً نقش کلیدی در میانجی‌گری میان ایران و ایالات متحده ایفا کرده، از ترامپ درخواست می‌کند که زمان بیشتری را برای دیپلماسی در نظر بگیرد. اما به وضوح هنوز مشخص نیست که رئیس‌جمهور آمریکا چه زمانی از گزینه نظامی صرف‌نظر خواهد کرد.
ترامپ به‌طور موقت از تشدید جنگ دوری می‌کند
ترامپ همچنان مایل است که دیپلماسی ادامه یابد تا ارزیابی کند آیا فرصتی برای دستیابی به توافق وجود دارد یا خیر. در گفت‌وگویی که با برنامه «۶۰ دقیقه» شبکه سی‌بی‌اس داشته، وی اعلام کرد که خواستار تشدید جنگ نیست. رئیس‌جمهور ایالات متحده با تاکید بر اینکه «فکر نمی‌کنم دلیلی برای این کار وجود داشته باشد»، به وضعیت مواد هسته‌ای ایران اشاره کرد و مدعی شد این مواد تحت پوشش هزاران تُن سنگ قرار دارند. با این حال، گزینه نظامی هنوز بر روی میز واشنگتن قرار دارد. منابع معتبر خبر می‌دهند که در صورت تصمیم ترامپ برای بازگشت به حملات، ارتش ایالات متحده آماده است تا به سرعت عملیات را اجرا کند.
به گزارش منابع آگاه، نخست‌وزیر قطر پیش از ملاقات با ترامپ، گفت‌وگویی جداگانه با جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا نیز خواهد داشت. در دو هفته گذشته، ونس به‌طور مستقیم درگیر مذاکرات غیرمستقیم با ایران بوده و تقریباً روزانه با نخست‌وزیر قطر در تماس بوده است. این فعالیت نشان‌دهنده این است که کاخ سفید هنوز از ظرفیت سیاسی خود برای پیدا کردن راه‌حل دیپلماتیک بهره می‌برد. قطر در این مسیر تنها نمی‌باشد و پاکستان، عربستان سعودی، مصر و ترکیه نیز در تلاش برای نزدیکی مواضع تهران و واشنگتن همکاری می‌کنند.
جزئیات طرح دو روزه برای بازگشت به مذاکره
محور اصلی تلاش‌های میانجی‌گران، پیش‌نویسی است که شامل مجموعه‌ای از اقدامات متقابل در یک دوره دو روزه می‌باشد. هدف این طرح، ایجاد اعتماد اولیه میان دو طرف و آمادگی برای به توافق رسیدن در سطح وسیع‌تر عنوان شده است. به موجب این پیشنهاد، روز نخست با اقداماتی از سوی ایالات متحده آغاز می‌شود: واشنگتن محاصره دریایی ایران را پایان می‌دهد و بخشی از دارایی‌های مسدود شده آن را آزاد خواهد کرد. در عوض، ایران دعوت رسمی از آژانس بین‌المللی انرژی اتمی برای اعزام بازرسان به تأسیسات هسته‌ای آسیب‌دیده صادر خواهد کرد. این اقدام بر اساس توافقی است که به ادعای منابع منطقه‌ای، یک سال پیش در قاهره به وقوع پیوسته بود. در روز دوم، تنگه هرمز باز خواهد شد و مذاکرات هسته‌ای از سر گرفته خواهد شد. محور اصلی این گفت‌وگوها، تعیین وضعیت ذخایر اورانیوم با غنای بالا در ایران خواهد بود.
عراقچی: توپ در زمین واشنگتن است
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، روز یکشنبه اعلام کرد که تهران هنوز منتظر پاسخ آمریکا به آخرین پیشنهاد خود است. او در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که رأی‌دهندگان آمریکایی انتخاب خود را کرده‌اند و اکنون نوبت کاخ سفید است که تصمیم‌گیری کند. عراقچی تصریح کرد که پیشنهاد دو روزه ایران همچنان معتبر است و اگر شروط تهران، که شامل پایان جنگ در تمامی جبهه‌ها می‌باشد، مورد قبول واقع شود، نتایج آن مشهود خواهد بود. او همچنین هشدار داد که انتخاب مسیر جنگ عواقبی برای نیروهای ایرانی به همراه خواهد داشت. این موضع‌گیری نشان می‌دهد که تهران تلاش دارد تا مسئولیت پیشرفت یا شکست مذاکرات دیپلماتیک را به دوش واشنگتن بیندازد و لغو درگیری‌ها را به‌عنوان یکی از شروط اساسی توافق مطرح کند.
روبیو: مذاکرات هنوز به موفقیت جدی نرسیده است
در سوی دیگر، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، ارزیابی محتاطانه‌تری از وضعیت گفتگوها ارائه کرد. او در روز یکشنبه، پیش از سفر به پاریس برای شرکت در نشست وزیران خارجه گروه هفت، گفت نمی‌توان مذاکرات را در آستانه یک پیشرفت مهم توصیف کرد. روبیو خاطرنشان کرد که ترامپ ترجیح می‌دهد که مسائل از طریق دیپلماسی حل و فصل شوند، اما این مسیر همیشه در دسترس نیست. او الزامات ایران را نه تنها غیرقابل‌قبول، بلکه در برخی موارد «افراطی، مضحک و غیرواقعی» نامید.
فرصت دیپلماسی در سایه تهدید نظامی
ملاقات ترامپ و نخست‌وزیر قطر در وضعیتی برگزار می‌شود که دو طرف هنوز در مورد شروط اصلی توافق نابرابری دارند. طرح دو روزه میانجی‌گران می‌تواند به‌عنوان روشی برای کاهش تنش و بازگشت به مذاکرات عمل کند، اما پیاده‌سازی آن نیازمند توافق بر سر اقدامات متقابل از جمله پایان محاصره دریایی، آزادسازی دارایی‌ها، بازرسی‌های هسته‌ای و بازگشایی تنگه هرمز است.
همچنین، آماده‌باش نظامی ایالات متحده و هشدارهای متقابل تهران و واشنگتن نشان می‌دهد که پنجره دیپلماسی ممکن است در خطر بسته شدن قرار دارد. نشست روز دوشنبه می‌تواند روشن سازد که ترامپ تا چه حد مایل است برای دستیابی به توافق به میانجی‌گری قطر و کشورهای دیگر فرصتی دهد.
نظرات کاربران