به گزارش گاردین، دفتر دانشجویان انگلستان (Office for Students) در گزارشی تازه اعلام کرده است که استفاده گسترده از ابزارهای هوش مصنوعی مولد، اعتبار شیوه‌های ارزیابی دانشگاهی را با چالش مواجه کرده است.

این گزارش که با همکاری نهاد Advance HE تهیه شده، حاصل بررسی دیدگاه‌های بیش از ۳۰۰ دانشجو و استاد از ۱۲۷ مؤسسه آموزش عالی است. پژوهشگران در فاصله ژوئن تا سپتامبر ۲۰۲۶، تأثیر هوش مصنوعی بر آموزش دانشگاهی، یادگیری و ارزیابی دانشجویان را بررسی کرده‌اند.

بر اساس یافته‌های این پژوهش، بخش قابل‌توجهی از ارزیابی‌های دانشگاهی به شیوه‌هایی انجام می‌شود که تحت نظارت مستقیم نیستند و دانشجویان می‌توانند هنگام انجام آنها از ابزارهای هوش مصنوعی استفاده کنند.

در این گزارش آمده است که برخی دانشجویان توانسته‌اند با استفاده از مدل‌های زبانی بزرگ، تکالیف خود را تنها در چند دقیقه تکمیل کنند و نمره‌ای مشابه دانشجویانی دریافت کنند که شخصاً برای انجام همان تکالیف وقت گذاشته‌اند.

برخی استادان نیز گفته‌اند تکالیف تحویل‌داده‌شده از سوی دانشجویان شباهت زیادی به یکدیگر پیدا کرده‌اند و همین مسئله تشخیص میزان دانش و توانایی واقعی هر دانشجو را دشوار کرده است.

یکی دیگر از نگرانی‌های مطرح‌شده در این گزارش، ناتوانی برخی دانشجویان در توضیح مطالبی است که در تکالیف خود ارائه کرده‌اند. به گفته پژوهشگران، در مواردی دانشجویان حتی نمی‌توانند محتوایی را که با کمک هوش مصنوعی تهیه کرده‌اند، به‌خوبی به یاد بیاورند یا درباره آن توضیح دهند.

دفتر دانشجویان انگلستان هشدار داده است که اگر دانشگاه‌ها نتوانند از معتبر و قابل‌اعتماد بودن روش‌های ارزیابی اطمینان حاصل کنند، اعتبار مدارک دانشگاهی ممکن است آسیب ببیند.

این نهاد از دانشگاه‌ها خواسته است شیوه‌های ارزیابی را متناسب با شرایط جدید تغییر دهند. استفاده بیشتر از امتحانات حضوری، آزمون‌های بدون دسترسی به منابع، ارائه‌های شفاهی، فعالیت‌های عملی و ارزیابی عملکرد دانشجویان از جمله راهکارهای پیشنهادی است.

در عین حال، گزارش تأکید می‌کند که هوش مصنوعی فقط تهدیدی برای نظام آموزشی نیست و می‌تواند در یادگیری نیز نقش مفیدی داشته باشد. دانشجویان از این ابزارها برای توضیح مفاهیم دشوار، خلاصه‌کردن اسناد طولانی، تهیه پرسش‌های تمرینی و آمادگی برای امتحانات استفاده می‌کنند.

با این حال، پژوهشگران هشدار داده‌اند که استفاده از هوش مصنوعی برای جایگزین‌کردن مطالعه، تحقیق، حل مسئله و تفکر مستقل می‌تواند فرصت یادگیری عمیق را از دانشجویان بگیرد.

یکی دیگر از یافته‌های گزارش این است که بسیاری از دانشجویان درباره قوانین دانشگاه‌های خود در زمینه استفاده مجاز از هوش مصنوعی اطلاعات روشنی ندارند. همچنین میزان آموزش استادان برای استفاده مؤثر و مسئولانه از این فناوری در دانشگاه‌های مختلف یکسان نیست.

جاش فلمینگ، مدیر راهبرد و اجرا در دفتر دانشجویان انگلستان، گفته است هوش مصنوعی فرصت بزرگی برای دانشگاه‌ها و جامعه ایجاد می‌کند، اما در عین حال خطری جدی برای یادگیری دانشجویان و توانایی مؤسسات آموزشی در ارزیابی آنها به شمار می‌رود.

این نهاد اعلام کرده است که دانشگاه‌هایی را که نتوانند استانداردهای لازم برای ارزیابی معتبر و قابل‌اعتماد دانشجویان را رعایت کنند، پاسخگو خواهد دانست. این اقدامات می‌تواند شامل اعمال شرایط نظارتی ویژه، جریمه مالی یا محدودیت در دسترسی به برخی منابع حمایتی باشد.

گزارش در نهایت بر ضرورت ایجاد تعادل میان بهره‌گیری از مزایای هوش مصنوعی و حفظ اعتبار آموزش دانشگاهی تأکید می‌کند.

منبع : گاردین