فهرست تازه تیم ملی می‌تواند به عنوان متفاوت‌ترین لیست امیر قلعه‌نویی در ماه‌های اخیر به حساب آید. به جای وعده‌های تکراری درباره جوان‌گرایی که غالباً در حد حرف باقی می‌ماند، در این بار شاهد حضور تعدادی قابل توجه از چهره‌های جوان در اردو هستیم. این تغییر به ظاهر امیدوارکننده است، اما نباید از چند واقعیت کلیدی پیرامون وضعیت کنونی تیم ملی غافل ماند.

سوال ابتدایی این است که چه دلیلی موجب شده است که قلعه‌نویی در این برهه زمانی به تغییر فکر کند؟ پس از تعویق یک‌ساله جام ملت‌های آسیا، انتقادات به سمت سرمربی تیم ملی شدت یافت. بخش عمده‌ای از جامعه فوتبال دیگر به ادامه این روند اطمینان نداشت و دو خواسته مشخص را مطرح کرد؛ پایان همکاری با قلعه‌نویی و آغاز یک پروژه واقعی برای تحول و جوان‌سازی تیم ملی. اکنون به جای پاسخ به این انتقادات، سرمربی ایران با دعوت از چند بازیکن جوان تغییراتی در فهرست ایجاد کرده است. تغییری که شاید بیشتر از آنکه نشانه‌ای از یک برنامه منسجم باشد، تلاشی برای کاهش انتقادات و جلب زمان برای خود باشد. باید دید آیا این جوانان واقعاً به میدان خواهند رفت یا فقط به عنوان برخی از استعدادهای پیشین در فهرست تیم ملی خواهند ماند و مجدداً فراموش خواهند شد.

نکته قابل‌توجه دیگر، غیبت برخی نام‌های بزرگ است. مهدی طارمی، سید حسین حسینی، علیرضا جهانبخش، میلاد محمدی، شجاع خلیل‌زاده، احسان حاج‌صفی و تعدادی دیگر از بازیکنانی که تا به حال در افکار قلعه‌نویی جایگاه ویژه‌ای داشته‌اند، این بار در فهرست جای ندارند. به نظر می‌رسد که سرمربی تیم ملی برای نشان دادن تغییرات، حتی از برخی بازیکنان مورد اعتماد خود نیز عبور کرده است. بازیکنانی که مدتی طولانی در کانون برنامه‌های او قرار داشتند، اکنون از چرخه دعوت خارج شده‌اند؛ اما همچنان این سوال مطرح است که آیا با کنار گذاشتن چند بازیکن باتجربه، قرار است ساختار تیم ملی نیز دستخوش تغییرات شود؟

در واقع، مشکل اصلی به همین نقطه برمی‌گردد. تیم ملی ایران تنها از بالا رفتن میانگین سنی بازیکنان آسیب ندیده است. نقاط ضعف در ساختار دفاعی، عدم برنامه‌ریزی مشخص برای بازی‌سازی، چالش‌های جدی در ایجاد موقعیت و فقدان یک هویت تاکتیکی واضح، از جمله مسائلی هستند که در ماه‌های اخیر بارها ظهور کرده‌اند. هیچ‌یک از این موانع به تنهایی با دعوت چند بازیکن زیر ۲۳ سال حل نخواهد شد.

از سوی دیگر، وقتی به ترکیب کادرفنی نگاه می‌کنیم، نشانه‌ای از تغییر مشاهده نمی‌شود. سعید الهویی و هومن افاضلی همچنان در کادر فنی حضور دارند. این نشان می‌دهد که کادر ضعیف تیم ملی بدون تغییر باقی مانده است. آیا این به این معناست که بازیکنان جوان با همان تفکرات و ساختار موجود که تا به امروز تیم ملی را به این وضعیت رسانده‌اند، باید کار کنند؟

واقعیت این است که جوان‌گرایی فراتر از تغییر نام‌ها در فهرست است. اگر قرار باشد استعدادهای تازه با زیر نظر همان افکار سابق پیشرفت کنند، بعید است که نتیجه متفاوتی حاصل شود. فوتبال ایران به یک بازسازی اساسی نیاز دارد؛ بازسازی‌ای که باید از نیمکت تیم ملی آغاز شود و به داخل زمین منتقل شود. نمی‌توان با چند دعوت جدید، افکار عمومی را به تغییر مسیری امیدوار کرد که هنوز نشانه‌ای جدی از تحول در آن وجود ندارد. قلعه‌نویی ممکن است در فهرست جدید چند گام به سمت جوان‌گرایی برداشته باشد، اما تا زمانی که افکار قدیمی موجود است، این تغییر نسل بیشتر شبیه به یک آرایش ظاهری به نظر می‌رسد تا یک پروژه نجات‏ بخش برای فوتبال ایران.

در همین باره بخوانید: تیم ملی را تحقیر کردند، صدایشان هم درنیامد؛ فقط بلدند برای منتقدان و رسانه‌ها شاخ‌وشانه بکشند!