طبق گزارش ایسنا، با آغاز فصل‌های سرد سال، فراهم‌آوری گاز به یکی از دغدغه‌های اساسی در زمینه انرژی تبدیل شده است. خسارات وارده به تأسیسات صنعت گاز در نتیجه جنگ، شرایط تولید و تأمین این منبع انرژی را پیچیده‌تر کرده و ضرورت برنامه‌ریزی برای مدیریت همزمان تولید و مصرف را دوچندان کرده است.

به نقل از آخرین آمار منتشرشده، آسیب به تأسیسات گاز کشور تقریباً باعث کاهش ظرفیت پالایشی روزانه به میزان ۲۳۰ میلیون مترمکعب شده است؛ ظرفیتی که با زحمات بی‌وقفه کارکنان صنعت نفت و گاز، در حال حاضر حدود ۱۰۰ میلیون مترمکعب آن به چرخه تولید بازگشته است. در حال حاضر، تولید روزانه گاز کشور به حدود ۷۷۰ تا ۷۸۰ میلیون مترمکعب تخمین زده می‌شود؛ در حالی که رقم تولید در زمان مشابه سال قبل حدود ۸۶۰ میلیون مترمکعب بوده است. از سوی دیگر، مصرف در بخش‌های خانگی، تجاری و صنعت به حدود ۵۰۰ میلیون مترمکعب در روز می‌رسد و با افزایش سردی هوا، این میزان به‌طور قابل‌توجهی افزایش خواهد یافت.

در چنین وضعیتی، تسریع در بازسازی تأسیسات آسیب‌دیده در پارس جنوبی به یکی از اولویت‌های کلیدی صنعت نفت تبدیل گشته است. به همین خاطر، بازسازی و تعمیر برخی پالایشگاه‌ها با برنامه‌ریزی مستقیم و کار در سه شیفت در حال انجام است تا ظرفیت‌های از دست رفته هر چه سریع‌تر به چرخه تولید بازگردانده شوند.

در این راستا، سرپرست وزارت نفت با اشاره به روند بازسازی پالایشگاه‌های آسیب‌دیده عنوان کرده که روند اجرای این طرح‌ها تاکنون رضایت‌بخش بوده و ظرفیت‌های از دست رفته به تدریج در حال بازگشت به چرخه تولید هستند. او همچنین اعلام کرد که منابع مالی مورد نیاز برای بازسازی در حال تأمین بوده و مجوزهای لازم برای استفاده از منابع بانکی در این خصوص صادر شده است.

حمید بورد با تأکید بر اهمیت افزایش سرعت فرایند بازسازی اظهار کرده که فعالیت‌های اجرایی در برخی از فازها به صورت سه‌شیفته انجام خواهد شد تا عملیات در زمان کوتاه‌تری تکمیل گردد و به چرخه تولید بازگردند. او همچنین به چالش‌های موجود در بازسازی تأسیسات با قدمت چهار ساله اشاره کرده و تلاش‌های کارکنان صنعت نفت در این راستا را بسیار ارزشمند دانسته است.

با وجود کلیه تلاش‌ها برای بهبود تولید و بازسازی تأسیسات، به نظر می‌رسد که مدیریت مصرف در زمستان پیش‌رو نقش کلیدی در پایداری شبکه گاز ایفا خواهد کرد. پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد که حتی با بازگشت بخشی از ظرفیت‌های از دست رفته، کشور در زمان‌های اوج مصرف همچنان با ناترازی قابل‌ملاحظه‌ای روبه‌رو خواهد بود.

مسوولان وزارت نفت اعلام کرده‌اند که حدود ۲۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت تولید گاز در جریان جنگ از بین رفته و از طرف دیگر، تراز گاز در روزهای اوج مصرف تقریباً ۲۵۰ میلیون مترمکعب منفی است؛ بنابراین در روزهای سرد امسال نیز با ناترازی گاز مواجه خواهیم بود و در نتیجه صرفه‌جویی حدود ۲۰ درصدی در مصرف گاز بخش‌های خانگی و تجاری به‌عنوان یکی از راهکارهای حیاتی عبور از این شرایط شناخته می‌شود. کارشناسان تأکید می‌کنند که با انجام اقدام‌های ساده‌ای چون تنظیم مناسب وسایل گرمایشی، گرم نکردن بیش از حد اتاق‌ها و پوشیدن لباس گرم‌تر، می‌توان به کاهش مصرف کمک کرد.

از تعویض بخاری‌ها تا نظارت بر مصرف ادارات

در کنار تلاش‌ها برای افزایش تولید و بازسازی پالایشگاه‌ها، یک سری طرح‌های مدیریت مصرف نیز برای کاستن از فشار بر شبکه گاز کشور در حال پیاده‌سازی است. یکی از این طرح‌ها، جایگزینی بخاری‌های فرسوده و کم‌بازده با تجهیزات با راندمان بالا است. بر اساس مصوبه شورای اقتصاد، قرار است چهار میلیون و ۱۰۰ هزار دستگاه بخاری قدیمی و ناکارآمد با مدل‌های پربازده جایگزین گردد. تا کنون حدود ۳۰۰ هزار دستگاه از این بخاری‌ها تحت این طرح تعویض شده و پیاده‌سازی آن با همکاری تولیدکنندگان داخلی و شرکت‌های فعال در حوزه بهینه‌سازی انرژی ادامه دارد.

توسعه فعالیت‌های شرکت‌های کارور گاز نیز به عنوان یکی دیگر از اقدامات مدیریت مصرف در نظر گرفته شده است. این شرکت‌ها با اجرای طرح‌های بهینه‌سازی و اصلاح تجهیزات مصرف‌کنندگان، زمینه کاهش مصرف را فراهم کرده و در عوض گواهی صرفه‌جویی از محل صرفه‌جویی‌های محقق‌شده دریافت می‌کنند. در حال حاضر، بیش از ۱۰۰ شرکت کارور در استان‌های مختلف کشور فعال هستند و برنامه‌ریزی شده که تعداد مشترکان تحت پوشش آنها به حدود پنج میلیون نفر افزایش یابد.

علاوه بر این، پایش مستمر مصرف گاز در ساختمان‌ها و مؤسسات دولتی و اعمال محدودیت بر مجموعه‌هایی که استانداردهای تعیین‌شده را رعایت نمی‌کنند، در حال اجراست. در بخش خانگی نیز نظام تعرفه‌گذاری پلکانی به منظور کنترل مصرف مشترکان پُرمصرف پیاده‌سازی می‌شود؛ به نحوی که تعرفه بالاترین پله مصرف، ۱۰۰ برابر تعرفه پله نخست مشخص شده است.

از سوی دیگر، یکی از نگرانی‌های اساسی در روزهای سرد سال، تأمین پایدار گاز برای استان‌های شمالی کشور است؛ مناطقی که به دلیل قرارگیری در انتهای شبکه گازرسانی، در شرایط افزایش مصرف با حساسیت بیشتری روبه‌رو هستند. هرچند در این مناطق تدابیر لازم برای ذخیره‌سازی سوخت جایگزین و مدیریت شرایط انجام شده، اما پایداری شبکه همچنان به همکاری و همراهی مشترکان وابسته است. به طور کلی، بازگشت ظرفیت‌های آسیب‌دیده به مدار تولید، تسریع در بازسازی پالایشگاه‌ها، جایگزینی تجهیزات گرمایشی ناکارآمد و کنترل مصرف در بخش‌های مختلف، چهار محور اصلی برنامه صنعت نفت برای مواجهه با زمستان پیش‌رو به حساب می‌آیند.

با این حال، به نظر می‌رسد که موفقیت این برنامه‌ها تنها محدود به اقدامات تولیدی و عملیاتی نیست و رفتار مصرفی خانوارها نیز در تعیین شرایط شبکه گاز تأثیر بسزایی خواهد داشت؛ موضوعی که می‌تواند فاصله میان تولید و مصرف را کاهش داده و از بروز مشکلات در تأمین گاز برای بخش‌های خانگی و صنعتی جلوگیری کند.

انتهای پیام