ناوشکن موشک‌انداز آمریکایی «یواس‌اس اسپروئنس» پس از نزدیک به یک سال مأموریت عملیاتی و حضور در جنگ علیه ایران، روز جمعه ۱۳ نوامبر به پایگاه خود در سن‌دیگو کالیفرنیا بازگشت.

به گزارش فرارو، این شناور که در نخستین ساعات حمله آمریکا و اسرائیل به ایران ده‌ها موشک کروز تاماهاوک شلیک کرده بود، حالا به‌دلیل احتمال ارتباط یکی از موشک‌های اصابت‌کرده به مدرسه میناب با عملیات آن، بار دیگر مورد توجه قرار گرفته است. بازگشت اسپروئنس در شرایطی انجام شد که مأموریت ۳۵۷ روزه آن به یکی از طولانی‌ترین مأموریت‌های ثبت‌شده یک ناوشکن آمریکایی از زمان جنگ جهانی دوم تبدیل شده است.

ناوشکنی که در نخستین موج حملات به ایران حضور داشت

اسپروئنس از جمله شناورهای گروه رزمی ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن بود که در ۲۱ نوامبر ۲۰۲۵ مأموریت خود را آغاز کرد. قرار بود این مأموریت حدود هفت ماه طول بکشد، اما با افزایش تنش‌ها و آغاز جنگ علیه ایران، بازگشت آن به تعویق افتاد و ناوشکن برای ادامه عملیات در منطقه باقی ماند.

بر اساس گزارش استارز اند استرایپس، اسپروئنس در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶، هم‌زمان با آغاز عملیات نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران، از نخستین شناورهایی بود که موشک‌های تاماهاوک خود را به سمت اهدافی در ایران شلیک کرد. این ناوشکن در ادامه جنگ نیز ده‌ها موشک دیگر شلیک کرد و در مأموریت‌های مختلف، از جمله مقابله با پهپادها و موشک‌های کروز ضدکشتی ایران، مشارکت داشت.

 این ناوشکن همچنین پس از آغاز محاصره دریایی بنادر ایران در عملیات توقیف کشتی‌های تجاری مشارکت داشت. در یکی از این عملیات‌ها، در آوریل ۲۰۲۶، خدمه اسپروئنس پس از بی‌توجهی کشتی باری ایرانی توسکا به هشدارهای آمریکا، با شلیک چند گلوله توپ به بخش موتورخانه آن حمله کردند.

ارتباط اسپروئنس با حمله مرگبار به مدرسه میناب

دلیل دیگری که نام این ناوشکن را در روزهای اخیر برجسته کرده، احتمال ارتباط آن با حمله موشکی به مدرسه ابتدایی شجره طیبه در میناب است؛ حمله‌ای که در نخستین روز جنگ، به کشته شدن شمار زیادی از دانش‌آموزان، معلمان و کارکنان مدرسه انجامید.

در روز ۲۸ فوریه، موشکی به مجموعه مدرسه و ساختمان‌های اطراف آن اصابت کرد. بررسی ویدئوهای منتشرشده از لحظه حمله توسط آسوشیتدپرس و گروه تحقیقاتی بلینگ‌کت نشان داد که سلاح استفاده‌شده به احتمال زیاد یک موشک کروز تاماهاوک بوده است. از آنجا که آمریکا تنها طرف درگیر در جنگ بود که از این نوع موشک استفاده می‌کرد، شواهد اولیه به سمت نیروهای آمریکایی اشاره داشت.

در همین حال، آسوشیتدپرس گزارش داد که ناوشکن اسپروئنس در روز حمله در محدوده عملیاتی مناسب برای هدف قرار دادن میناب قرار داشت و خود نیز در همان روز موشک تاماهاوک شلیک کرده بود. 

به هرحال، شلیک تاماهاوک از این شناور در همان روز مستند است، اما تعیین اینکه کدام شناور موشک مورد نظر را پرتاب کرده، به اطلاعات عملیاتی و داده‌های هدف‌گیری نیاز دارد که به‌طور عمومی منتشر نشده‌اند.

اسپروئنس چه مشخصاتی دارد؟

یواس‌اس اسپروئنس با شماره بدنه DDG-111 از ناوشکن‌های موشک‌انداز کلاس آرلی برک و از نسخه‌های ارتقایافته این خانواده، موسوم به Flight IIA، است. این شناورها برای انجام مأموریت‌های چندمنظوره دریایی طراحی شده‌اند و می‌توانند به‌طور مستقل یا در قالب گروه رزمی ناو هواپیمابر فعالیت کنند.

این ناوشکن حدود ۱۵۵ متر طول دارد و به سامانه رزمی ایجیس مجهز است؛ سامانه‌ای که امکان شناسایی و رهگیری هم‌زمان تهدیدهای هوایی، موشکی و دریایی را فراهم می‌کند. اسپروئنس همچنین از سامانه پرتاب عمودی موشک بهره می‌برد که ظرفیت حمل تسلیحات متنوعی از جمله موشک‌های تاماهاوک برای حمله به اهداف زمینی و موشک‌های استاندارد و سی‌اسپارو برای دفاع هوایی را دارد.

یک توپ دریایی ۵ اینچی، اژدرهای ضدزیردریایی و امکان استقرار دو بالگرد نیز از دیگر قابلیت‌های این شناور است. بر اساس اطلاعات رسمی نیروی دریایی آمریکا، حدود ۳۵۰ نفر خدمه در این ناوشکن فعالیت می‌کنند.

چرا بازگشت این ناوشکن خبرساز شد؟

بازگشت اسپروئنس از چند جهت اهمیت دارد. نخست اینکه مأموریت ۳۵۷ روزه آن، رکوردی کم‌سابقه در تاریخ ناوگان ناوشکن‌های آمریکایی محسوب می‌شود. این شناور در طول مأموریت خود حدود ۸۸ هزار مایل دریایی پیمود و در مناطق عملیاتی ناوگان سوم، هفتم و پنجم آمریکا حضور داشت.

دوم اینکه این بازگشت تصویری از هزینه عملیاتی جنگ طولانی با ایران برای نیروی دریایی آمریکا ارائه می‌دهد. ناوشکنی که ابتدا برای یک مأموریت معمول هفت‌ماهه اعزام شده بود، به‌دلیل تحولات منطقه نزدیک به یک سال در دریا باقی ماند و در حملات موشکی و محاصره بنادر ایران مشارکت کرد.

نکته سوم، ارتباط نام این شناور با پرونده مدرسه میناب است؛ پرونده‌ای که همچنان یکی از مهم‌ترین موارد مطرح‌شده درباره تلفات غیرنظامیان در جنگ ایران به شمار می‌رود. نیروی دریایی آمریکا برای مشارکت اسپروئنس در عملیات علیه ایران از این ناوشکن و خدمه‌اش تقدیر کرده و به آن‌ها نشان یگان ریاست‌جمهوری و نشان عملیات رزمی اعطا کرده است.

به این ترتیب، بازگشت اسپروئنس فقط پایان یک مأموریت طولانی دریایی نیست؛ این ناوشکن هم‌زمان بخشی از پرونده‌ای بحث‌برانگیز درباره یکی از مرگبارترین حملات به غیرنظامیان در این جنگ است.