خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها: تهران در روزهای اخیر، مشابه سال‌های گذشته، با شرایط نامطلوبی از لحاظ کیفیت هوا مواجه است؛ وضعیتی که در کنار هشدارهای کارشناسان هواشناسی نسبت به ادامه سکون جوی و افزایش غلظت آلاینده‌ها، لزوم اتخاذ تدابیر فوری برای محافظت از سلامت شهروندان را تشدید می‌کند. بر اساس آخرین اطلاعات، شاخص کیفیت هوای پایتخت به ۱۵۲ رسیده و در برخی ایستگاه‌ها نظیر فرمانداری شهرری، عدد ۱۵۷ به ثبت رسیده است. هر دو میزان در زمره وضعیت ناسالم برای تمامی گروه‌ها محسوب می‌شوند.
با وجود این وضعیت بحرانی، پیگیری‌های خبرنگار مهر نشان می‌دهد که دانشگاه علوم پزشکی، به عنوان نماینده وزارت بهداشت، هنوز درخواست جدیدی برای برگزاری جلسه کارگروه اضطرار آلودگی هوای استان تهران به اداره‌کل حفاظت محیط زیست، که دبیر این کارگروه نیز محسوب می‌شود، ارسال نکرده است. این امر در شرایطی به وقوع می‌پیوندد که پیش‌بینی‌های صورت گرفته توسط هواشناسی از تداوم شرایط مساعد برای انباشت آلاینده‌ها خبر می‌دهد و نگرانی‌ها در مورد اثرات بهداشتی ناشی از آلودگی هوا همچنان باقی است.
آخرین جلسه کارگروه اضطرار آلودگی هوای استان تهران در روز جمعه برگزار شده و ۲۰ مصوبه برای کاهش آلودگی هوا و حفاظت از سلامت شهروندان تا ۴۸ ساعت، یعنی تا عصر یکشنبه، به تصویب رسید. بنابراین، مسئله‌ای که در حال حاضر اولویت دارد، نه عدم تشکیل اصل کارگروه، بلکه فقدان درخواست جدید برای برپایی جلسه‌ای دیگر و بررسی لزوم تمدید یا افزایش محدودیت‌هاست.
هشدار هواشناسی؛ شرایط برای تخلیه آلاینده‌ها نامناسب است
مرتضی ضرابی، کارشناس سازمان هواشناسی، در گفت‌وگو با خبرنگار مهر به وضعیت جوی اشاره کرده و تصریح کرد: در شهرهای پرتردد مانند تهران به دلیل عدم وزش باد مؤثر و سرمای شبانه، شرایط طبیعی تهویه هوا مهیا نیست.
او بیان کرد که در چنین مواقعی، آلاینده‌های جوی به تدریج در لایه‌های نزدیک به سطح زمین انباشت می‌شوند و غلظت آن‌ها به شکل قابل توجهی افزایش می‌یابد.
پیش‌بینی‌های سازمان هواشناسی حکایت از ادامه پایداری جو و افزایش نسبی غلظت آلاینده‌ها در مناطق پرتردد تهران تا روز دوشنبه ۲۵ آبان دارد. بنابراین، انتظار نمی‌رود که صرفاً با گذشت چند ساعت، شرایط جوی به شکل مؤثری به بهبود کیفیت هوا کمک کند.
قانون چه الزامی برای تشکیل کارگروه اضطرار دارد؟
طبق آیین‌نامه اجرایی قانون هوای پاک، سازمان هواشناسی موظف است هشدارهای مربوط به پایداری جوی را حداقل ۹۶ ساعت قبل از وقوع شرایط پیش‌بینی شده به وزارت بهداشت اعلام نماید. وزارت بهداشت باید نیز حداکثر ظرف ۱۲ ساعت پس از دریافت هشدار، نظر قاطع خود را در مورد وقوع شرایط اضطراری به کارگروه ارائه دهد.
در صورت تأیید حالات اضطراری از سوی وزارت بهداشت، کارگروه موظف است فوراً جلسه‌ای تشکیل دهد و تصمیمات لازم را حداکثر ظرف ۱۲ ساعت اتخاذ کند. مدیرکل حفاظت محیط زیست استان، دبیر این کارگروه است و استاندار نیز ریاست آن را بر عهده دارد.
این سازوکار نشان می‌دهد که وزارت بهداشت و دانشگاه علوم پزشکی، ضمن حضور در فرآیند تصمیم‌گیری، تنها یکی از نهادهای مربوطه نیستند، بلکه ارزیابی سلامت عمومی و اعلام نظر این وزارتخانه، نقشی حیاتی در فعال‌سازی سازوکار اضطرار دارد.
آموزش مجازی نمی‌تواند جایگزین آموزش حضوری شود
بنابراین، عدم ارسال درخواست جدید برای برگزاری جلسه در شرایطی که آلودگی هوا در محدوده ناسالم قرار گرفته، سؤال‌هایی درباره زمان‌بندی تصمیمات دستگاه‌های مرتبط به وجود می‌آورد. البته عدد شاخص به‌تنهایی نشان‌دهنده الزام خودکار به تشکیل جلسه اضطرار نیست و تشخیص وضعیت اضطراری باید مطابق فرآیندهای قانونی و ارزیابی وزارت بهداشت انجام پذیرد.
در حالی که استاندار تهران به حفظ کیفیت آموزش دانش‌آموزان تأکید داشته و دورکاری ادارات را از وضعیت مدارس تفکیک کرده، بیان کرده که تلاش‌ها بر این است که روند آموزش دانش‌آموزان دچار اختلال نشود.
محمدصادق معتمدیان خاطرنشان کرد که تعطیلی‌های سال گذشته، از جمله وقفه‌های ناشی از جنگ و ناترازی‌ها، بر روند آموزش تأثیر گذاشته و این تجربیات در سیاست‌گذاری‌ها مد نظر قرار می‌گیرد.
معتمدیان افزود: با توجه به فراهم آوردن بستر آموزش غیرحضوری در شبکه «شاد»، وزارت آموزش و پرورش زمینه‌های آموزش مجازی را مهیا کرده؛ با این حال، انتظار نمی‌رود این روش همان تأثیر آموزشی را که حضور فیزیکی به ارمغان می‌آورد، داشته باشد.
او همچنین بر لزوم حفظ کیفیت آموزش و جلوگیری از تکرار آسیب‌های گذشته به عنوان محور تصمیم‌گیری در مورد وضعیت مدارس تأکید کرد و افزود که برای جلوگیری از اختلال در فرایند یادگیری دانش‌آموزان، تلاش‌ها ادامه خواهد داشت.
سلامت شهروندان در انتظار پاسخ مسئولان
در این شرایط، موضوع تنها محدود به تعطیلی مدارس یا فعالیت دورکاری ادارات نیست؛ مسئله محوری، میزان در معرض قرارگیری میلیون‌ها شهروند در هوایی است که تنفس آن می‌تواند تهدیدی برای سلامت عمومی باشد.
کودکان، سالمندان، زنان باردار و افرادی که از بیماری‌های قلبی و ریوی رنج می‌برند، گروه‌هایی هستند که در روزهای آلوده بیش از دیگران در معرض خطر قرار دارند. حتی افراد سالم نیز در شرایط افزایش غلظت آلاینده‌ها ممکن است دچار مشکلات تنفسی و عوارض ناشی از مواجهه طولانی‌مدت شوند.
به نظر می‌رسد که سلامت عمومی می‌بایست در اولویت تصمیم‌گیری‌ها قرار گیرد. اکنون سؤالی که مطرح است این است که آیا با وجود تداوم شرایط نامساعد جوی و ثبت شاخص کیفیت هوا در محدوده ناسالم، ارزیابی جدیدی از وضعیت سلامت شهروندان صورت گرفته و آیا لزوم تشکیل مجدد کارگروه اضطرار مورد بررسی قرار گرفته است؟
علاوه بر این، اداره کل حفاظت محیط زیست استان تهران نیز باید در جهت خروج از حالت انفعال عمل کرده و در رابطه با کافی بودن مصوبات پیشین و ضرورت اتخاذ تصمیمات تکمیلی شفاف‌سازی کند.
تهران در این روزهای آلوده، به بیش از توصیه‌های تکراری به شهروندان احتیاج دارد؛ بلکه نیازمند تصمیمات به‌موقع، هماهنگی دقیق میان دستگاه‌ها و رعایت کامل قانون هوای پاک است. هنگامی که کیفیت هوا به سطح ناسالم می‌رسد، تأخیر در اتخاذ تصمیمات می‌تواند هزینه‌ای فراتر از یک روز تعطیلی کاری یا آموزشی به همراه داشته باشد؛ هزینه‌ای که مستقیماً با سلامت و زندگی مردم مرتبط است.
نظرات کاربران